Моўная палітыка

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці

Моўная палітыка — сукупнасць ідэалагічных прынцыпаў і практычных мерапрыемстваў па развязанні моўных праблем у соцыуме ці дзяржаве.[1]

Таксама моўная палітыка вызначаецца як «сістэма мерапрыемстваў дзяржавы (партыі, палітычнай ці грамадскай супольнасці), накіраваная на змяненне ці захаванне функцыйнага размеркавання моваў (ці моўных падсістэмаў), на ўвядзенне новых ці захаванне ранейшых моўных нормаў[2]

Тэрмін створаны ў 1945, яго аўтар — Цэбалера.[3]

Моўная палітыка адзначаецца асаблівай складанасцю ў шматнацыянальнай дзяржаве, бо тады яна павінна ўлічваць такія фактары, як шматмоўе, адметнасці нацыянальнага складу і міжнацыянальных дачыненняў, ролі паасобных моваў і іх носьбітаў у грамадскім жыцці.[1]

Моўная палітыка з'яўляецца складавай часткай нацыянальнай палітыкі, і ў асноўных сваіх рысах залежыць ад агульных прынцыпаў нац. палітыкі.[1]

У заходніх даследчыкаў паняцці моўнай палітыкі, моўнай ідэалогіі лічацца асобнымі[4], у прыватнасці моўная палітыка не лічыцца сумай моўнай ідэалогіі і практыкі. Аднак заўважаецца[5], што не толькі такая палітыка, але і наогул дыскусіі аб мове і яго ролі ў нацыянальнай (або нават у партыйнай) ідэалогіі могуць чыніць сур'ёзны выклік палітычнаму кіраўніцтву; прыкладам такіх выклікаў служыць вымушанае публічнае тлумачэнне Сталіна адносна няправільнасці тэорыі Мара абкласавым характары мовы.[5]

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 Дешериев Ю. Д. Языковая политика // Лингвистический энциклопедический словарь. М., 1990. — С. 616 (як паказана ў Амосавай).
  2. Сцяцко. Уводзіны ў мовазнаўства…
  3. Паводле (Спольскі, Шохамі) (як паказана ў Амосавай).
  4. Напрыклад, у (Спольскі, Шохамі) (як паказана ў Амосавай).
  5. 5,0 5,1 Амосава.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Татьяна Амосова. Языковая политика в Белоруссии: прошлое и настоящее // Репрессивная политика советской власти в Беларуси. — Мн., [2007?].
    • Spolsky B. The Languages of Israel: Police, Ideology and Practice / B.Spolsky, E.Shohamy. — Clevedon: Multilingual Matters Ltd., 1999, p.32.