Надзея, эсперанта
| La Espero Ла Эспэро |
|
|---|---|
| Надзея | |
 Л. Заменгоф, аўтар тэкста |
|
| Аўтар слоў | Людвіг Лазар Заменгоф, 1890 |
| Кампазітар | Фелісьен Меню де Мені, не пазней за 1905 год |
| Ужываецца | як традыцыйны гімн эсперанта-руха па ўсім свеце |
La Espero (Надзея) - верш Л. Заменгофа на мове эсперанта. Пасля стварэння да яго музыкі Фелисьена Меню де Мені ён стаў традыцыйным гімнам эсперанта-руха.
Змест |
Гісторыя стварэння [правіць]
Заменгоф напісаў толькі дзевяць вершаў на эсперанта. Верш "La Espero" быў апублікаваны ў 1890 годзе і хутка стаў вядомым. Ужо ў тым жа годзе да яго напісаў музыку шведскі эсператыст, член Каралеўскай Акадэміі навук Клас Адольф Адэльшёльд. У студзені 1892 года газета "La Esperantisto" урачыста вітала гэты ффакт і падкрэлівала, што гэта - "першы арыгінальны музычны твор " на нашай мове". Нягледзячц на тое, што музыка Адельшёльда набыла сярод эсперантыстаў пэўную папулярнасць, ніякагаафіцыйнага статуса яна не атрымала. Да верша "La Espero" былі напісаны яшчэ некалькі мелодый (акрамя напісання арыгінальнай мелодыі для яго спрабавалі адаптаваць ужо існаваўшыя мелодыі), але, акрамя першай версіі Адельшёльда набыла папулярнасць толькі версія французскага эсперантыста Фелісьена Меню де Мені, створаная ў пачатку 20-га стагоддзя. Падчас першага сусветнага кангрэса эсперанта (1905) быў афіцыйна прыняты суяг эсперанта, але, пытанне аб гімне было вырашана адкласці да наступнага кангрэса, але ні на адным з наступных кангрэсаў ніякага афіцыйнага рашэння прынята не было. Падчас эсперанта-сустрэч рознага ўзроўня некаторы час выконваліся розныя версіі гімна, але, версія Фелісьена Меню де Мені паступова рабілася папулярнай.
Тэкст [правіць]
Верш "La Espero" складаецца з шасці строф, напісаны пяцістопным харэям з жаночымі рыфмамі і перакростнай сістэмай рыфмоўкі.
| Арыгінал
En la mondon venis nova sento, |
Даслоўны пераклад
У свет прыйшло новае пачуццё, |
Музыка [правіць]
.
Сучасная версія гімна ужывае музыку французскага кампазітара і эсперантыста Фелісьена Меню дэ Мені. Яго версія напісана ў мажоры (у сярэдзіне куплета маецца кароткачасовы пераход у мінор), у жывым тэмпе і выразным маршавым рытме.
Уплыў і сучаснае значэнне [правіць]
Верш "La Espero" захоўвае важнае значэнне як аб'ядноўваючы фактар для эсперанта-грамадства. Асобныя фразы з тэкста сталі на эсператна устойлівымі выразамі. Тэкст верша прыводзіцца ў большасці падручнікаў і кураў эсперанта і пагэтаму ён з'яўляецца для юолбшасці эсперантыстаў адным з найбольш знаёмых і пазнаваемых паэтычных тэкстаў, у сувязі з чым, яго радкі часта ўжываюцца для розных каламбураў і пераробак. верш таксама станаваіўся тэмай для эсперантамоўных анекдотаў. У адрозненні ад верша, песня не мае такога ж значэння. Як гімн эсперанта-руха яе выконваюць падчас адкрыцця эсперанта-сустрэч (прынамсі - традыцыйна як элемент праграмы падчас адкрыцця Сусветных кангрэсаў эсперанта), але, выконваецца ен значна радзей, у параўнанні з нацыянальнымі гімнамі. У сучасным эсперанта-рухе маюцца як прыхільнікі памяньшэння ролі сучаснага гімна (аж да стварэння новага) так і прыхільнікі павышэння яго значнасці.
Медыя-файлы [правіць]
- Гімн у харавым выкананні ансамблем "Akordo"
- Музыка гімна ў MIDI-выкананні
- Ноты мелодыі гімна ў фармаце pdf
- Midi-файл з музыкай Класа Адэльшёлда
- Midi-файл з мелодыяй (без акмпанемента) гімна Класа Адельшёльда
- Midi-файл з музыкай Ашіля Мотто
