Павукападобныя

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Павукападобныя
Haeckel Arachnida.jpg
Малюнак з кнігі Kunstformen der Natur
Эрнста Гекеля
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Arachnida Cuvier, 1812

Атрады
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на ВікіСховішчы
ITIS   82708
NCBI   6854
EOL   165

Павукападобныя (Arachnida) — клас членістаногіх з падтыпа хеліцэравых (Chelicerata).

Вядомы з сілуру (каля 440 млн гадоў назад). Падзяляюцца на 13 атрадаў: жгутаногія, кляшчы, павукі, сапьпугі, сенакосцы, скарпіёны, ілжэскарпіёны, кененіі, або шчупальцаходавыя, рыцынулеі, тартарыды, або схізапельтыдыі, тэліфоны. Адрозніваецца каля 60 тыс. відаў.

Даўжыня ад 0,1 мм да 17 см. Цела падзяляецца на галавагрудзі і брушка, укрыта кутыкулай. Афарбоўка разнастайная. Галавагрудзі не падзелены на сегменты, у болышсці 6 пар канечнасцей; брушка пераважна сегментаванае. Ротавы апарат сысучага тыпу. Вачэй ад 1 да 5 пар (няма ў кененій, многіх кляшчоў, рыцынулей). 3 органаў пачуццяў найбольш развіты дотык. Дыхаюць трахеямі, лёгкімі, радзей паверхняй цела. Крывяносная сістэма незамкнёная (у многіх кляшчоў няма). Органы выдзялення — каксальныя залозы і мальпігіевыя сасуды. Некаторыя (павукі, скарпіёны) маюць ядавітыя залозы.

Пашыраны ўсюды, акрамя Антарктыды. Жывуць пераважна на сушы, некаторыя (вадзяныя кляшчы, вадзяны павук) у вадзе. На Беларусі найбольш трапляюцца прадстаўнікі атрадаў кляшчоў, павукоў, сенакосцаў і інш.

Пераважна драпежнікі. Раздзельнаполыя. Большасць адкладвае яйцы, некаторыя (кляшчы, скарпіёны) жывародныя. Звычайна адно, радзей два—тры пакаленні за год.

Некаторыя павукападобныя — паразіты, пераносчыкі ўзбуджальнікаў інфекцыйных хвароб, шкоднікі раслін і харчовых запасаў.

Вывучэннем павукападобных займаецца навука арахналогія.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Петрыкаў А. Павукападобныя // БЭ ў 18 т. Т. 11. Мн., 2000.