Перыкл

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Перыкл
грэч.: Περικλῆς
Pericles Pio-Clementino Inv269.jpg
Дата нараджэння: каля 494 года да н.э.[1]
Месца нараджэння: Горад Афіны
Дата смерці: 429 да н.э.({{padleft:-429|4|0}})
Месца смерці: Горад Афіны
Лагатып ВікіСховішча Перыкл на Вікісховішчы

Перыкл (грэч.: Περικλέης / Perikles; ~495429 гг. да н.э.), старажытнагрэчаскі палiтычны i дзяржаўны дзеяч, стратэг Афiнаў (444431; 429 гг. да н.э.). Паходзiў са старадаўняга арыстакратычнага роду, сын Ксанціпа і Агарысты; атрымаў добрую адукацыю. Належаў да прыхiльнiкаў дэмакратыi; працягнуў распачатую Эфiальтам дэмакратызацыю дзяржаўнага ладу Афiнаў. Iнiцыiраваў скасаванне маемаснага цэнзу пры выбраннi большасцi службовых асоб i увядзенне грашовай аплаты працы суддзяў. Пры Перыкле вялося шырокае ваеннае, грамадскае i культавае будаўнiцтва. Пачынаючы з 447 да н.э. быў адбудаваны афінскі Акропаль з такiмі будынкамi, як Парфенон i Прапілеі. Знешняя палiтыка Перыкла мела на мэце забяспячэнне марской магутнасцi Афiнаў, цэнтралiзацыю Архэ Афiнскай, супрацьстаянне Пелапанескаму саюзу на чале са Спартай. Гэтая палiтыка ўключала вывад афінскіх пасяленняў на заваяваныя i саюзныя тэрыторыi, падаўленне выступленняў саюзнiкаў (паўстанне на Самасе ў 440 да н.э.). Кiраванне Перыкла паспрыяла палiтычнаму i эканамічнаму росквiту Афiнаў, iх пераўтварэнню ў буйны культурны цэнтр старажытнага свету. Памёр ад чумы ў час вайны.

Быў сябрам філосафа Анаксагора, ад каго, паводле паданняў, навучыўся ўменню валодаць сабою ва ўсіх акалічнасцях жыцця. Вядомыя верагодныя выявы на дзвюх гермах, з Цівалі, якая захоўваецца ў Ватыкане, і той, што заховаўецца ў Брытанскім музеі. Нязвыкласць выяваў у тым, што Перыкл паказаны з карынфскім шлемам, ссунутым на патыліцу. Гэта тлумачаць тым, што, хоць сам прыгожы, Перыкл меў непрыгожую, завостраную ўверсе, форму галавы, якую высмейвалі[2] тагачасныя аўтары камедый, і якую пажадалі скрыць скульптары, напр., Крэсілай.[3]

Зноскі

  1. Суриков, 2008, с. 282
  2. «Галава-цыбуліна». Хафнер Г. Выдающиеся портреты античности : 337 портретов в слове и образе / Пер. с нем. В. А. Сеферьянц. — М.: Прогресс, 1984. — 311 с.(руск.) 
  3. Хафнер Г. Выдающиеся портреты античности : 337 портретов в слове и образе / Пер. с нем. В. А. Сеферьянц. — М.: Прогресс, 1984. — 311 с.(руск.) 

Бібліяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Крыніцы[правіць | правіць зыходнік]

Даследаванні[правіць | правіць зыходнік]

на рускай мове
  • Арский Ф. Перикл — М., 1971. — (Жизнь замечательных людей).
  • Бузескул В. П. Перикл. Историко-критический этюд — Харьков, 1889.
  • Бузескул В. П. Перикл. Личность, деятельность, значение — Л., 1923.
  • Кравчук А. Перикл и Аспасия — М.: Наука, 1990. — ISBN 5-02-010002-1.
  • Курциус Э. История Древней Греции — Мн.: Харвест, 2002. — Т. 2. — 3000 экз. — ISBN 985-13-1119-7.
  • Новиков С. В., Селиванова Л. Л., Стрелков А. В. История Древней Греции — М.: АСТ, Астрель, Хранитель, 2006.
  • Строгецкий В. М. Полис и империя в классической Греции — Шаблон:Н. Новгород, 1991.
  • Суриков И. Е. Античная Греция : политики в контексте эпохи: время расцвета демократии — М.:: Наука, 2008. — ISBN 978-5-02-036984-9.
на англійскай мове
  • Bowra C. M. Periclean Athens — New York, 1971.
  • Fornara Ch., Samons L. J. Athens from Cleisthenes to Pericles — Berkeley, 1991.
  • Kagan D. Pericles of Athens and the Birth of Democracy — New York, 1991.
на нямецкай мове
  • Bayer E., Heideking J. Die Chronologie des perikleischen Zeitalters — Darmstadt, 1975.
  • Ehrenberg V. Soohokles und Perikles — Munchen, 1956.
  • Gregor J. Perikles: Griechenlands Grosse und Tragik — Munchen, 1938.
  • Shachermeyr F. Perikles — Stuttgart, 1969.
  • Shachermeyr F. Religionspolitik und Religiositat bei Perikles — Wien, 1968.
  • Willrich Н., Perikles, Gött., 1936;
на французскай мове
  • Chatelet F. Pericles et son siecle — Paris, 1990.
  • Cloche P. Le siecle de Pericles — Paris, 1970.
  • Delcourt M. Pericles — Paris, 1939.
  • Homo L. Pericles: Une experience dedemocratie dirigree — Paris, 1954.
  • Maffre J.-J. Le siecle de Pericles — Paris, 1990.
на італьянскай мове
  • De Sanctis G. Pericle — Milano, 1944.
  • Levi M. A. Pericle e la democrazia ateniese — Milano, 1996.