Праект GNU

Праект GNU
Тып	некамерцыйная арганізацыя
Год заснавання	1983
Заснавальнікі	Рычард Столман
Размяшчэнне	няма даных
Сфера дзейнасці	праграмнае забеспячэнне
Вэб-сайт	gnu.org

Праект GNU — гэта масавы супольны праект па стварэнню свабоднага праграмнага забеспячэння, анансаваны ў 1983 годзе Рычардам Столманам. Тым самым быў дадзены пачатак аперацыйнай сістэме GNU, распрацоўка праграмнага забеспячэння для якой пачалася ў студзені 1984 года. GNU - гэта рэкурсіўны акронім, які азначае "GNU is Not Unix" (ГНУ - гэта Не Юнікс).

Галоўная мэта праекту - распрацаваць самае неабходнае праграмнае забеспячэнне, якое дазволіла б выкарыстоўваць камп'ютар, не ўжываючы несвабодныя праграмы наогул. Каб дасягнуць гэтага, Праект GNU распачаў працу над аперацыйнай сістэмай, названай GNU. Мэта стварэння свабоднай аперацыйнай сістэмы была дасягнутая ў 1992 годзе, калі апошняя адсутная на той момант частка сістэмы, ядро, была запоўненая з дапамогай Unix-падобнага ядра Linux (пасля выдання згодна з ліцэнзіяй GPL), распрацаванага фінскім студэнтам Лінусам Торвальдсам.

Філасофія і дзейнасць

Большасць таго, што ствараецца ў межах праекту ГНУ, мае тэхнічную прыроду. Але ж праект быў заснаваны як сацыяльная, этычная і палітычная ініцыятыва. Побач са стварэннем праграмнага забеспячэння і выданнем ліцэнзій, Праект ГНУ апублікаваў вялікую колькасць філасофскіх працаў, большасць якіх - аўтарства Рычарда Столмана.

Распрацоўка праграмнага забеспячэння

У дзейнасці Праекта ГНУ, накіраванай на распрацоўку праграмнага забеспячэння, можна выдзеліць два прамежкі. У 1980х і пачатку 1990х праект быў засяроджаны на распрацоўцы аперацыйнага праграмнага забеспячэння. У сярэдзіне 1990х асноўная ўвага перайшла да стратэгічных праектаў.

Распрацоўка аперацыйнай сістэмы

Першай мэтай Праекту ГНУ было стварэнне поўнавартаснай свабоднай аперацыйнай сістэмы. Для дасягнення гэтай мэты супрацоўнікі праекту пачалі напісанне аперацыйнай сістэмы. Мэта была дасягнутая ў 1992 годзе, хоць праект і не скончыў усе запланаваныя працы. Распрацаванае па-за межамі праекту ядро Лінукс запоўніла апошні прамежак, такім чынам суцэльная свабодная аперацыйная сістэма была завершаная, хаця засталася няскончанай праца над ядром GNU Hurd.

Стратэгічныя праекты

Пачынаючы з сярэдзіны 1990х, многія кампаніі робяць інвестыцыі ў распрацоўку свабоднага праграмнага забеспячэння. Фонд Свабоднага праграмнага забеспячэння перанакіроўвае гэтыя сродкі на прававую і палітычную падтрымку руху свабодных праграм. Распрацоўка праграмнага забеспячэння засяроджваецца на суправаджэнні існуючых праектаў, а новыя праекты пачынаюцца толькі ў выпадку вострай пагрозы для супольнасці.

GNOME

Першы прыклад стратэгічнага праекту - асяродзе GNOME. Намаганні па яго распрацоўцы былі распачатыя Праектам ГНУ з-за таго, што другое асяродзе, KDE, пачало набіраць папулярнасць, але патрабавала ад карыстальнікаў устанаўлення пэўнага прапрыетарнага праграмнага забеспячэння. Каб пазбегнуць таго, што людзі будуць вымушаныя ўстанаўляць прапрыетарнае ПЗ, Праект ГНУ пачынае адразу два праекты. Першы з іх - Harmony toolkit. Гэта была спроба распрацаваць свабодную замену прапрыетарнаму праграмнаму забеспячэнню, ад якога залежыць KDE. Другі праект - GNOME, прызначаны быць заменай KDE, не маючай ніякіх залежнасцяў ад прапрыетарнага ПЗ. Праект Harmony не зрабіў значнага зруху, але GNOME развіваецца вельмі добра. Тым часам, прапрыетарны кампанент, ад якога залежыць KDE, Qt, быў выдадзены як свабоднае праграмнае забеспячэнне.

Gnash

Другі прыклад - Gnash. Гэта праграма для прайгравання анімацыі, распаўсюджваемай у фармаце Adobe Flash. Яе распрацоўка пазначаная як прыярытэтны праект у межах ГНУ з-за таго, што было заўважана, што многія людзі, карыстаючыся свабоднай аперацыйнай сістэмай і ўжываючы свабодны веб-браўзер, устанаўляюць дадаткова прапрыетарны плагін ад Adobe.

Сеціўная пляцоўка

Сеціўная пляцоўка Праекту ГНУ перакладзеная добраахвотнікамі на значную колькасць моў. Некаторыя старонкі былі перакладзеныя на 41 мову. Першыя некалькі год сеціўная пляцоўка знаходзілася па адрасу gnu.ai.mit.edu, да таго, як ў 1998 г. атрымала адрас www.gnu.org.

Спасылкі

• www.gnu.org — афіцыйны сайт праекта GNU(англ.)