Пражскі маніфест, эсперанта

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці

Пражскі маніфест, эсперанта ( па эсп. - Manifesto de Prago гэта дэкларацыя прадстаўленая падчас Сусветнага Кангрэса эсперанцістаў у 1996 годзе у Празе. Згодна з самім маніфестам, ён з'яўляецца дэкларацыяй "членаў сусветнага руху па развіццю эсперанта" і накіраваны "усім урадам, міжнародным арганізацыям, і людзям добрай волі". У ім пацвяржаюцца традыцыйныя мэты эсперантысцкага руха і дэталізуюцца ў сямі прынцыпах кропкі гледжання на эсперанта.

Уводзіны[правіць | правіць зыходнік]

Маніфест звяртае увагу на тое, што эсперанта "ўжо больш чым за сто год дзейнічае дзяля злучэння людзей падзеленых моўнымі і культурнымі бар'ерамі", і што мэты дзяля якіх мова была створана не страцілі сваёй актуальнасці.

Сем прынцыпаў[правіць | правіць зыходнік]

Пасля ў маніфесце прадстаўлены сем прынцыпаў, якія "прызнаюцца істотнымі дзяля справядлівага і эфектыўнага моўнага парадка. Таксама ў маніфесце адлюстравана, што ён накіраваны на стварэнне іншай моўнай сістэмы, чым сучасная, а менавіта, шырокае увядзенне эсперанта, традыцыйна называемае канчатковая перамога. У параграфе "Дэмакратыя", Маніфест крытыкуе сучасную моўную сістэму, якая "напрацягу жыцця "прывілягуе асобных людзей" як "недэмакратычную". Згодна з маніфестам эсперанта "значна перавышае усіх сваіх супернікаў у сферы міжнародных зносін". У наступных параграфах маніфест дэталізуе некалькі іншых пераваг эсперанта з кропкі гледжання эсперанта-грамадства: эсперанта дае веды аб свеце без межаў (Наднацыянальная адукацыя). Эсперанта вывучаецца лягчэй, чым іншыя мовы і дае лепшую падрыхтоўку дзяля вывучэння іншых моў (Педагагічная эфектыўнасць). Вывучэнне эсперанта вядзе "да разшырэння ўласных гарызонтаў" і часта да вывучэння іншых моў (Мнагамоўе). У эсперната-грамадстве асобы размаўляючыя на розных мовах "сустракаюцца на нейтральнай пляцоўцы" дзе няма "моўнай дыскрымінацыі" (Моўныя правы). Для падпісаўшых Маніфест "моўная разнастайнасць з'яўляецца пастаянным і неад'емным істочнікам багацця" (Моўная разнастайнасць). Акрамя гэтага, прызнаецца, што эсперанта з'яўляецца аднім з "праектаў асвабаджэння чалавека", ў той час як "выключнае ужыванне нацыянальных моў непазбежна усталёўвае бар'еры на шляху да самавыражэння, зносінаў і аб'яднання" (Асвабаджэнне чалавека).

Heckert GNU white.png Артыкул часткова або цалкам з'яўляецца перакладам старонкі «Manifesto de Prago» з Эсперанцкай Вікіпедыі. Арыгінальны тэкст, як і гэты пераклад, апублікаваны на ўмовах ліцэнзій Creative Commons Attribution-ShareAlike License і GNU Free Documentation License. Глядзіце пералік аўтараў на старонцы гісторыі правак арыгінальнага артыкула.