Прыніжаныя і зняважаныя

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці

«Прыніжаныя і зняважаныя» — раман Фёдара Дастаеўскага, упершыню апублікаваны ў 1861 годзе ў часопісе «Время» з падзагалоўкам: «З запісак няздзейсненага літаратара» і прысвячэннем М. М. Дастаеўскаму. У 2010 у Пецярбургу друкаваўся асобным выданнем. Пры жыцці пісьменніка перавыдаваўся ў 1865 і 1879 гг. Гэта першы са шматлікіх раманаў Дастаеўскага, у якім цэнтральную ідэю занімаюць чалавечыя пакуты і ўпершыню распрацоўваецца вобраз «эгаізму пакутаў». Экранізаваны ў 1991.

«Прыніжаныя і зняважаныя» з'яўляецца першым вялікім раманам Дастаеўскага пасля катаргі. У ім адлюстраваліся ідэйна-мастацкая эвалюцыя пісьменніка, у якога ў Сібіры паспела перакананне ў трагічнай адарванасці перадавой рускай інтэлегенцыі ад «глебы», нявер'е ў рэвалюцыйны шлях пераўтварэнне рускай рэчаіснасці[1].

Сюжэт[правіць | правіць зыходнік]

У аснове апавядання закладзеныя дзве сюжэтныя лініі: любоўны трохвугольнік Каця — Алёша — Наташа, і ўзаемадзеянне Івана Пятровіча з асірацелай дзяўчынкай Аленай (Нэлі), якой ён аказвае сваё заступніцтва. Дастаеўскі паказвае рэжысёра гэтага жудаснага і разам з тым звычайнага і бясконцага спектакля — чалавека з уладай і сувязямі[2], увасабленнем якога з'яўляецца Пётр Валкоўскі. Яго жыццё пазначана смерцю тых, хто меў няшчасце з ім зблізіцца. Першай яго жонкай была купецкая дачка, другая — дачка прамыслоўцы Іераміі Сміта. Абедзве яны сталі нецікавымі пасля таго, як даверылі яму свае грошы. Сувязі і махінацыі дапамаглі Валкоўскаму выйсці сухім з вады. Вобраз Валкоўскага прачытваецца як алюзія на ўладатрымальнікаў у імперыі. Улада — гэта апошняя іхняя апора. Дзяржаўная служба цікавіць Валкоўскага толькі як даходнае месца[2].

Персанажы[правіць | правіць зыходнік]

  • Іван Пятровіч, пецярбуржскі літаратар, ад яго асобы вядзецца наратыў
  • Мікалай Сяргеевіч Іхмянёў, памешчык
  • Ганна Андрэеўна Іхмянёва (да шлюба Шумілава), жонка Іхмянёва
  • Наташа Мікалаеўна, дачка Іхмянёва
  • Маўра, пакаёўка Наташы Мікалаеўны
  • Князь Пётр Аляксандравіч Валкоўскі
  • Князь Аляксей Пятровіч Валкоўскі, сын Пятра Валкоўскага
  • Іерамія Сміт
  • Алена (Нэлі), унучка Сміта
  • Філіп Філіпыч Маслабоеў, стары знаёмы Івана Пятровіча па ўніверсітэту
  • Аляксандра Сямёнаўна, жонка Маслабоева
  • Кацярына Фёдараўна, будучая жонка князя Аляксея Валкоўскага

Зноскі

  1. Выбраныя творы : Пер.з рус. А. Каляды / Фёдар Дастаеўскі; Прадм. А. Рагулі. — Мн. : Беларускі кнігазбор, 2004. — 672с. — (Беларускі кнігазбор: замежная літаратура) ISBN 985-6730-38-4 °C. 663
  2. 2,0 2,1 Выбраныя творы : Пер.з рус. А. Каляды / Фёдар Дастаеўскі; Прадм. А. Рагулі. — Мн. : Беларускі кнігазбор, 2004. — 672с. — (Беларускі кнігазбор: замежная літаратура) ISBN 985-6730-38-4 °C. 9—10

Шаблон:Дастаеўскі