Прэфектуры Японіі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці

Шаблон:Адміністрацыйны падзел Японіі Прэфектуры Японіі — 47 адміністрацыйных адзінак Японіі вышэйшага ўзроўню. Яны аб'яднаны ў сістэму тадафукэн (яп.: 都道府県 то-до:-фу-кэн?). Па гэтай сістэме краіна складаецца з адной сталічнай прэфектуры то (яп.: ?) — Токіа, аднаго губернатарства до: (яп.: ?) — Хакайда, двух гарадоў фу (яп.: ?), якія маюць статус прэфектур, — Кіёта і Осака — і сарака трох прэфектур кэн (яп.: ?). Для зручнасці ў заходнім японазнаўстве прынята зваць вышэйназваныя адзінкі «прэфектурамі».

Кожная прэфектура кіруецца прэфектам (у выпадку Хакайда — губернатарам) і ў яе ёсць свае заканадаўчы і адміністрацыйны апараты. Для зручнасці прэфектуры часта групуюцца ў рэгіёны, якія не з'яўляюцца адміністрацыйнымі адзінкамі.

Прэфектуры падзяляюцца на меншыя адміністрацыйныя адзінкі. Гэта акруга Хакайда, адмысловыя гарады, вызначаныя ўказамі ўрада, і паветы. Акругі, якіх налічваецца 14, існуюць толькі ў прэфектуры Хакайда. Для астатніх прэфектур адзінкай падзелу з'яўляецца павет. Да адмысловых гарадоў, вызначаным указамі ўрада, належаць гарады, насельніцтва якіх перавышае 500 тысяч чалавек. Сталіца Токіа да ліку падобных гарадоў не належыць, з прычыны таго, што з'яўляецца гарадскім кангламератам, а не горадам.

Сучасная сістэма адміністрацыйнага падзелу была ўкаранёная ў перыяд Мэйдзі ў 1871, у выніку чаго былі ліквідаваны феоды хан і створаны прэфектуры. Гэта падзея носіць назву хайхан тыкэн (яп.: 廃藩置県?). Напачатку колькасць прэфектур адпавядала колькасці хан — звыш за 300 адзінак. З часам іх скарацілі да 72, а ў 1888 г. — да 47. Закон аб мясцовай аўтаноміі даў прэфектурам больш уладных паўнамоцтваў. Нарэшце, улічваючы імклівае развіццё ўрбанізацыі ў Японіі, японскі ўрад разглядае праект рэфармавання прэфектур у 10 вялікіх адміністрацыйных адзінак.

Акрамя прэфектур і паветаў, у краіне існуюць адміністрацыйныя адзінкі муніцыпальнага ўзроўню, якія карыстаюцца шырокай аўтаноміяй. Гэта цэнтральныя гарады прэфектур, адмысловыя гарады, уласна гарады, 23 спецыяльныя раёны Токіа, а таксама пасёлкі і вёскі.

Гісторыя тыпаў прэфектур[правіць | правіць зыходнік]

Да адмысловых прэфектур можна аднесці Токіа, Кіёта, Осаку і Хакайда. У перыяд Эда (1603—1867), сёгунат усталяваў 9 гарадскіх раёнаў, якімі кіравалі чыноўнікі з цэнтра (奉行支配地), і 302 раённых гарады, якімі кіравалі гарадскія чыноўнікі (郡代支配地). З надыходам эпохі Мэйдзі 9 гарадскіх цэнтраў былі пераўтвораны ў акругі фу, а 302 раённых гарады — у прэфектуры кэн. У 1871 г., пасля адміністрацыйнай рэформы, у Японіі былі ўсталяваны 3 гарадскія прэфектуры фу — Токіа, Кіёта і Осака. У 1943 г. гарадская прэфектура Токіа была пераназвана ў сталіцу то (хоць закон аб сталіцы зацверджаны не быў).

У выпадку з Хакайда акалічнасці склаліся інакш. Гэты востраў, які японцы звалі Эдзасіма — «востраў айнаў» — знаходзіўся па-за кантролем сёгунаў. Выключэнне складалі малаважныя ўладанні самурайскіх родаў на поўдні вострава. У 1886 г. ён атрымаў назву «Хакайда», што азначала «паўночны марскі шлях». Яго паходжанне звязана з назвамі старажытных японскіх шляхоў до (道), уведзеных у VII ст. японскім імператарскім урадам. Паколькі ў сярэдзіне XIX стагоддзя большая частка вострава Хакайда была не засвоена японцамі, былі заснаваны 14 абласцей сіцё, своеасаблівых цэнтраў японскай каланізацыі.

Спіс прэфектур[правіць | правіць зыходнік]

Прэфектуры часта для выгоды групуюць у рэгіёны (вобласці) тыхо: (яп.: 地方?). Гэтыя рэгіёны склаліся гістарычна, яны не маюць адміністрацыйнага апарата і не з'яўляюцца адміністрацыйнымі адзінкамі. Ніжэй прадстаўлены спіс прэфектур у парадку ISO 3166-2:JP, згрупаваных паводле рэгіёнаў.

Карта прэфектур Японіі(1)
Хакайда Прэфектура Аомары Прэфектура Іватэ Прэфектура Міягі Прэфектура Акіта Прэфектура Ямагата Прэфектура Фукусіма Прэфектура Ібаракі Прэфектура Татыгі Прэфектура Гума Прэфектура Сайтама Прэфектура Тыба Токіа Прэфектура Канагава Прэфектура Ніігата Прэфектура Таяма Прэфектура Ісікава Прэфектура Фукуі Прэфектура Яманасі Прэфектура Нагана Прэфектура Гіфу Прэфектура Айты Прэфектура Міэ Прэфектура Сіга Прэфектура Кіёта Прэфектура Осака Прэфектура Хіёга Прэфектура Сідзуока Прэфектура Нара Прэфектура Таторы Прэфектура Сіманэ Прэфектура Вакаяма Прэфектура Акаяма Прэфектура Хірасіма Прэфектура Ямагуты Прэфектура Такусіма Прэфектура Кагава Прэфектура Эхімэ Прэфектура Коты Прэфектура Фукуока Прэфектура Сага Прэфектура Нагасакі Прэфектура Міядзакі Прэфектура Оіта Прэфектура Кумамота Прэфектура Кагасіма Прэфектура Акінава Праблема прыналежнасці паўднёвых Курыльскіх астравоўКарта прэфектур Японіі. Астравы, якія Японія аспрэчвае ў Расіі, афарбаваны аранжавым колерам


(Пры націску на нумар ці выяву якой-небудзь прэфектуры, будзе зроблены пераход на адпаведны артыкул.)


1. Хакайда[1]


2. Аомары
3. Іватэ
4. Міягі
5. Акіта
6. Ямагата
7. Фукусіма


8. Ібаракі
9. Татыгі
10. Гума
11. Сайтама
12. Тыба
13. Токіа
14. Канагава


15. Ніігата
16. Таяма
17. Ісікава
18. Фукуі
19. Яманасі
20. Нагана
21. Гіфу
22. Сідзуока
23. Айты


24. Міэ
25. Сіга
26. Кіёта
27. Осака
28. Хіёга
29. Нара
30. Вакаяма


31. Таторы
32. Сіманэ
33. Акаяма
34. Хірасіма
35. Ямагуты


36. Такусіма
37. Кагава
38. Эхімэ
39. Коты


40. Фукуока
41. Сага
42. Нагасакі
43. Кумамота
44. Оіта
45. Міядзакі
46. Кагасіма
47. Акінава

(1)Астравы, якія Японія аспрэчвае ў Расіі, афарбаваны аранжавым колерам.

Спіс прэфектур паводле алфавіту:

Прэфектура Арыгінальная назва Цэнтр Regions and Prefectures of Japan 2.png
Рэгіён
Востраў Насельніцтва
(2000)
Плошча, км² Шчыльнасць, чал/км² Паветаў Муніцыпалітэтаў ISO
Айты 愛知県 Нагоя Цюбу Хонсю 7 043 235 5 153,81 1 366 10 63 JP-23
Акіта 秋田県 Акіта Тохаку Хансю 1 189 215 11 612,11 102 6 25 JP-05
Аомары 青森県 Аомары Тохаку Хансю 1 475 635 9 606,26 154 8 40 JP-02
Вакаяма 和歌山県 Вакаяма Кансай Хансю 1 069 839 4 725,55 226 6 30 JP-30
Гіфу 岐阜県 Гіфу Цюбу Хансю 2 107 687 10 598,18 199 9 42 JP-21
Гума 群馬県 Маэбасі Канто Хансю 2 024 820 6 363,16 318 8 39 JP-10
Ібаракі 茨城県 Міто Канто Хансю 2 985 424 6 095,62 490 7 43 JP-08
Іватэ 岩手県 Марыака Тохаку Хансю 1 416 198 15 278,51 93 11 36 JP-03
Ісікава 石川県 Канадзава Цюбу Хансю 1 180 935 4 185,32 282 6 19 JP-17
Кагава 香川県 Такамацу Сікоку Сікоку 1 022 843 1 861,70 549 5 17 JP-37
Кагасіма 鹿児島県 Кагасіма Кюсю Кюсю 1 786 214 9 132,42 196 11 49 JP-46
Канагава 神奈川県 Іакагама Канто Хансю 8 489 932 2 415,42 3 515 7 35 JP-14
Кіёта 京都府 Кіёта Кансай Хансю 2 644 331 4 612,93 573 6 26 JP-26
Коты 高知県 Коты Сікоку Сікоку 813 980 7 104,70 115 6 35 JP-39
Кумамота 熊本県 Кумамота Кюсю Кюсю 1 859 451 6 908,45 269 10 48 JP-43
Міэ 三重県 Цу Кансай Хансю 1 857 365 5760,72 322 7 29 JP-24
Міягі 宮城県 Сэндай Тохаку Хансю 2 365 204 7 285,16 325 10 36 JP-04
Міядзакі 宮崎県 Міядзакі Кюсю Кюсю 1 170 023 6 684,67 175 8 30 JP-45
Нагана 長野県 Нагана Цюбу Хансю 2 214 409 12 598,48 163 14 81 JP-20
Нагасакі 長崎県 Нагасакі Кюсю Кюсю 1 516 536 4 092,80 371 4 21 JP-42
Нара 奈良県 Нара Кансай Хансю 1 442 862 3 691,09 391 7 39 JP-29
Ніігата 新潟県 Ніігата Цюбу Хансю 2 475 724 12 582,37 197 10 35 JP-15
Оіта 大分県 Оіта Кюсю Кюсю 1 221 128 5 804,24 210 3 18 JP-44
Акаяма 岡山県 Акаяма Цюбу Хансю 1 950 656 7 008,63 278 10 27 JP-33
Акінава 沖縄県 Наха Кюсю Рукю 1 318 281 2 271,30 580 5 41 JP-47
Осака 大阪府 Осака Кансай Хансю 8 804 806 1 893,18 4 652 5 43 JP-27
Сага 佐賀県 Сага Кюсю Кюсю 876 664 2 439,23 359 6 20 JP-41
Сайтама 埼玉県 Сайтама Канто Хансю 6 938 004 3 767,09 1 827 9 70 JP-11
Сіга 滋賀県 Оцу Кансай Хансю 1 342 811 4 017,36 334 5 26 JP-25
Сідзуока 静岡県 Сідзуока Цюбу Хансю 3 767 427 7 328,61 484 9 42 JP-22
Сіманэ 島根県 Мацуэ Цюбу Хансю 761 499 6 707,32 114 7 21 JP-32
Тыба 千葉県 Тыба Канто Хансю 5 926 349 5 156,15 1 149 6 56 JP-12
Токіа 東京都 Токіа Канто Хансю 12 059 237 2 187,08 5 514 1 39 JP-13
Такусіма 徳島県 Такусіма Сікоку Сікоку 823 997 4 145,26 199 8 24 JP-36
Татыгі 栃木県 Уцуномія Канто Хансю 2 004 787 6 408,28 313 6 31 JP-09
Таторы 鳥取県 Таторы Цюгоку Хансю 613 229 3 507,19 175 5 19 JP-31
Таяма 富山県 Таяма Цюбу Хансю 1 120 843 4 247,22 264 5 12 JP-16
Фукуі 福井県 Фукуі Цюбу Хансю 828 960 4 188,76 198 7 17 JP-18
Фукуока 福岡県 Фукуока Кюсю Кюсю 5 015 666 4 971,01 1 009 13 65 JP-40
Фукусіма 福島県 Фукусіма Тохаку Хансю 2 126 998 13 782,54 154 13 61 JP-07
Хіёга 兵庫県 Кобэ Кансай Хансю 5 550 742 8 392,42 661 8 41 JP-28
Хірасіма 広島県 Хірасіма Цюгоку Хансю 2 878 949 8 476,95 340 5 23 JP-34
Хакайда 北海道 Сапара Хакайда Хакайда 5 682 950 83 452,47 68 68 180 JP-01
Эхімэ 愛媛県 Мацуяма Сікоку Сікоку 1 493 126 5 676,44 263 7 20 JP-38
Ямагата 山形県 Ямагата Тохаку Хансю 1 244 040 9 323,34 133 8 35 JP-06
Ямагуты 山口県 Ямагуты Цюгоку Хансю 1 528 107 6 110,76 250 5 22 JP-35
Яманасі 山梨県 Кофу Цюбу Хансю 888 170 4 465,37 199 5 28 JP-19

Тэрытарыяльныя спрэчкі[правіць | правіць зыходнік]

Паміж Японіяй і Расіяй існуе неўрэгуляваная тэрытарыяльная спрэчка аб прыналежнасці паўднёвых Курыльскіх астравоў, якія перайшлі пад кантроль савецкіх войскаў у апошнія дні Другой сусветнай вайны і ўключаны ў 1946 годзе Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР у склад Хабараўскага края РСФСР разам з іншымі Курыльскімі астравамі і Паўднёвым Сахалінам[3]. Прыналежнасць астравоў Ітуруп, Кунашыр, Шыкатан і групы астравоў Хабамаі аспрэчваецца Японіяй. У Расіі спрэчныя тэрыторыі ўваходзяць у склад Курыльскай і Паўднёва-Курыльскай гарадскіх акруг Сахалінскай вобласці, у Японіі ўключаюцца ў склад паветаў Этарофу, Сікатан, Кунасіры, Сяна і Сібэтора акруга Немура губернатарства Хакайда.

Таксама Японія аспрэчвае прыналежнасць астравоў Ліянкур, кантраляваных Рэспублікай Карэяй.

Прыналежнасць астравоў Сэнкаку, размешчаных пад кантролем Японіі, аспрэчваецца Кітайскай Народнай Рэспублікай і Кітайскай Рэспублікай.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Паўднёвая частка вострава Сахалін і ўсе астравы Курыльскай грады былі японскай тэрыторыяй з 1907 г. Па заканчэнні Другой сусветнай вайны яны перайшлі да СССР і да нашага часу застаюцца пад расійскай юрысдыкцыяй. Японскія ўлады лічаць астравы ўласнасцю Японіі.
  2. Рэгіён Цюбу падзяляецца на меншыя падрэгіёны — Хакурыку, Касінтэцу, Такай і Цюкю.
  3. Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР Пра адукацыю Паўднёва-Сахалінскай вобласці ў складзе Хабараўскага края РСФСР

    Утварыць на тэрыторыі Паўднёвага Сахаліна і Курыльскіх астравоў Паўднёва-Сахалінскую вобласць з цэнтрам у горадзе Таёхара з уключэннем яе ў склад Хабараўскага края РСФСР.

    Старшыня Прэзідыума Вярхоўнага Савета Саюза ССР М. Калінін
    Сакратар Прэзідыума Вярхоўнага Савета Саюза ССР А. Горкін

    Масква, Крэмль, 2 лютага 1946 года

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]