Пікавая дама, опера

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Опера
Пікавая дама
руск.: Пиковая дама
Tchaikovsky and the Figners 1890.jpg
П. І. Чайкоўскі і супругі Фігнер, выканаўцы галоўных партый на прэм'еры оперы
Кампазітар

П. І. Чайкоўскі

Аўтар(ы)
лібрэта

М. І. Чайкоўскі паводле аповесці А. С. Пушкіна «Пікавая дама»

Жанр

Музычная драма

Месца першай пастаноўкі

Марыінскі тэатр, Пецярбург

А. П. Баначыч ў «Пікавай даме»

«Пі́кавая дама» — опера П. І. Чайкоўскага ў 3 дзеяннях, 7 карцінах, лібрэта М. І. Чайкоўскага па матывах аднайменнай аповесці А. С. Пушкіна. Опера напісана ў Фларэнцыі ранняй вясной 1890 года, першая пастаноўка — 7 (19) снежня 1890 года ў Марыінскім тэатры, Пецярбурга.

Ёсць яшчэ адна опера з той жа назвай і на той жа сюжэт: кампазітара Ф. Галеві(руск.) бел. — «Пікавая дама» (фр.: La dame de pique) 1850 па аповесці А. C. Пушкіна ў перакладзе на французскую Праспера Мерымэ.

Гісторыя стварэння[правіць | правіць зыходнік]

Адміністрацыя Імператарскага Тэатра прапанавала Чайкоўскаму напісаць оперу на сюжэт, створаны Іванам Усевалажскім(руск.) бел. на аснове аповесці Пушкіна ў 1887 годзе. Кампазітар адмовіўся, матывуючы гэта адсутнасцю ў сюжэце «належнай сцэнічнасці». Праз два гады Чайкоўскі прыняў заказ. «Пікавая дама» пісалася ў Фларэнцыі. Клавіры быў завершаны за вельмі кароткі тэрмін — 44 дня. Пазней, працуючы сумесна з Мікалаем Фігнерам(руск.) бел., тэнарам, які павінен быў выконваць галоўную ролю ў оперы, Чайкоўскі перапрацаваў арыю Германа ў сёмай сцэне, стварыўшы дзве яе версіі ў розных танальнасцях.

Пры працы над лібрэта пушкінскі сюжэт быў прыкметна зменены Мадэстам Чайкоўскім(руск.) бел.. Змененая ў тым ліку і прозвішча галоўнага героя — У Пушкіна персанаж носіць прозвішча руск.: Германн, тады як персанаж оперы — руск.: Герман, і гэта яго імя. Такое напісанне з'яўляецца не памылкай, а наўмыснай зменай.

У працэсе кампазіцыі Чайкоўскі рэдагаваў лібрэта, і сам напісаў словы да некаторых фрагментаў, у тым ліку дзве арыі (Ялецкага, у другім акце і Лізы — у трэцім).

Сусветная прэм'ера оперы адбылася ў Марыінскім тэатры ў Санкт-Пецярбургу 19 снежня 1890 года. Дырыжыраваў Эдуард Напраўнік(руск.) бел..

Кіеўская прэм'ера «Пікавай дамы» адбылася 31 снежня 1890 года (дырыжор Іосіф Прыбік), а маскоўская, у Вялікім тэатры, — 4 лістапада 1891 года (дырыжор Іпаліт Альтані(руск.) бел.).

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Г. Кристи. Работа Станиславского в оперном театре — М., Искусство, 1952. — 282 с.
  • А. А. Соловцов. Книга о русской опере — М., 1960.
  • Г. В. Копытова. В.Э. Мейерхольд: Пиковая дама - замысел, воплощение, судьба — М., Композитор, 1994. — 404 с.
  • В. Коршиков(руск.) бел. Хотите, я научу вас любить оперу… — М., Студия "Ять", 2007. — 246 с.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Творы Чайкоўскага