П'ер дэ Ферма

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
П'ер дэ Ферма
Pierre de Fermat
Pierre de Fermat.jpg
Дата нараджэння:

17 жніўня 1601({{padleft:1601|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:17|2|0}})

Месца нараджэння:

Бамон-дэ-Ламань

Дата смерці:

12 студзеня 1665({{padleft:1665|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:12|2|0}}) (63 гады)

Месца смерці:

Кастр

Краіна:

Сцяг Францыі Францыя

Навуковая сфера:

матэматыка

Вядомы як:

аўтар Вялікай тэарэмы Ферма

П'ер дэ Ферма на ВікіСховішчы

П'ер дэ Ферма (фр.: Pierre de Fermat, 17 жніўня 1601 - 12 студзеня 1665) — французскі матэматык, адзін са стваральнікаў аналітычнай геаметрыі, матэматычнага аналізу, тэорыі імавернасцей і тэорыі лікаў. Па прафесіі юрыст, з 1631 - радца парламента ў Тулузе. Бліскучы паліглот. Найбольш вядомы фармулёўкай Вялікай тэарэмы Ферма.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

П'ер Ферма нарадзіўся 17 жніўня 1601 года ў гасконскім гарадку Бамон-дэ-Ламань (Beaumont-de-Lomagne, Францыя). Яго бацька, Дамінік Ферма, быў заможным гандляром, другім гарадскім консулам; маці, Клер дэ Лонг — выкладчыца матэматыкі. У сям'і, акрамя П'ера, былі яшчэ адзін сын і дзве дачкі. Ферма атрымаў юрыдычную адукацыю — спачатку ў Тулузе, а затым у Бардо і Арлеане.

У 1631 годзе, паспяхова скончыўшы навучанне, Ферма выкупіў пасаду каралеўскага саветніка парламента (іншымі словамі, члена вышэйшага суда) у Тулузе. У гэтым жа годзе ён ажаніўся з далёкаю сваячкай маці, Луізай дэ Лонг. У іх было пяцёра дзяцей[1].

Хуткі службовы рост дазволіў Ферма стаць членам Палаты эдыктаў у горадзе Кастр (1648). Іменна гэтай пасадзе ён абавязан прыстаўкаю да свайго імені адзнакі знатнасці — часціцы de; з гэтага часу ён становіцца П'ерам дэ Ферма.

Каля 1652 года Ферма прыйшлося аспрэчваць паведамленне аб сваём скананні падчас эпідэміі чумы; ён сапраўды заразіўся, але выжыў.

У 1660 годзе планавалася яго сустрэча з Паскалем, але з-за дрэннага здароўя абодвух вучоных сустрэча не адбылася[1].

П'ер дэ Ферма памёр 12 студзеня 1665 года ў горадзе Кастр, падчас выязной сесіі суда. Першапачаткова яго пахавалі там жа, у Кастры, але неўзабаве (у 1675 годзе) прах перанеслі ў сямейны магільны склеп Ферма, у царкве аўгусцінцаў (Тулуза). Старэйшы сын, Клеман-Самуэль, выдаў пасмяротны збор яго прац, з якога сучаснікі і даведаліся пра выдатныя адкрыцці П'ера Ферма.

Сучаснікі апісваюць Ферма як сумленнага, акуратнага, ураўнаважанага і ветлівага чалавека, выдатна дасведчанага як у матэматыцы, так і ў гуманітарных навуках, знатака шматлікіх старажытных і жывых моў, на якіх ён пісаў нядрэнныя вершы.[2]

Увекавечанне памяці[правіць | правіць зыходнік]

  • Найстарэйшы і самы прэстыжны ліцэй Тулузы носіць імя Ферма (Lycée Pierre de Fermat).

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Стиллвелл Д. Математика и ее история. — Москва-Ижевск: Институт компьютерных исследований, 2004, стр. 211—212.
  2. Белл Э. Т. Указ. соч., стр. 58.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]