Радыска
| Радыска | ||||||||||||||
 Радыска
|
||||||||||||||
| Навуковая класіфікацыя | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Царства: | ||||||||||||||
| Аддзел: | ||||||||||||||
| Клас: | ||||||||||||||
| Парадак: | ||||||||||||||
| Сямейства: | ||||||||||||||
| Род: | ||||||||||||||
| Від: | ||||||||||||||
| Падвід: |
Радыска |
|||||||||||||
| Навуковая назва | ||||||||||||||
|
Raphanus sativus var. radicula |
||||||||||||||
|
||||||||||||||
Радыска (Raphanus sativus var. radicula) — кветкавая расліна сямейства крыжакветных, разнавіднасць рэдзькі пасяўной. Агароднінныя расліны. Культывуецца пераважна ва ўмераных паясах.
Змест |
Біялагічныя асаблівасці [правіць]
Адна- і двухгадовыя караняплодныя травяністыя расліны. Караняплоды (7-20 г), круглыя, канічныя, верацёнападобныя, белага, чырвонага, фіялетавага колеру, маюцьу сабе ў сярэднім 4,7-9% сухіх рэчываў, 0,8-4% цукраў, 0,8-1,3% бялку, 25-30 мг% аскарбінавай кіслаты, мінеральныя рэчывы. Корань стрыжнёвы, лісце (4-6) рассечанае, сабранае ў разетку, мае 50-60 мг% аскарбінавай кіслаты, ужываецца як салата. Кветкі белыя, ружовыя або светла-бэзавыя, суквецце — гронка. Плод — стручок. У радысцы шмат вітамінаў (тыямін, рыбафлавін, нікацінавая кіслата).
Агратэхніка [правіць]
На Беларусі вырошчваецца аднагадовая форма радыскі.
Радыска — холадаўстойлівая, скараспелая расліна. Насенне прарастае пры 2-3°С цяпла, усходы вытрымліваюць замаразкі да -2-3°С, дарослыя да -4-5°С. Аптымальная тэмпература для росту радыскі 18-20°С цяпла. Пры большай тэмпературы і недахопе вільгаці караняплоды становяцца цвёрдыя, з пустотамі ўнутры і з горкім смакам. Таму пасля з'яўлення ўсходаў радыску трэба добра і раўнамерна паліваць.
Пад яе адводзяць урадлівыя, рыхлыя, сугліністыя і супясчаныя, а таксама акультураныя тарфяныя глебы. Папярэднікамі могуць быць многія агароднінныя расліны, акрамя капусты, рапсу і іншых крыжакветных культур. Лепшыя папярэднікі — агуркі, памідоры, бульба, пад якія былі ўнесены арганічныя ўгнаенні. Пад радыску выбіраюць участкі, якія рана вызваляюцца ад снегу. Сеюць з вясны, з інтэрваламі 10-15 дзён, каб забяспечыць яе спажыванне на больш працяглы перыяд. Высяваюць у баразёнкі, з адлегласцю ў радках 8-10 см на глыбіню 1,5-2 см.
Пры доглядзе за пасевамі праводзяць рыхленне глебы і паліванне, асабліва ў стадыі так званай "лінькі", калі з'яўляецца сапраўдны ліст і пачынае фарміравацца караняплод. Усходы пры з'яўленні сапраўднага ліста прарэджваюць, пакідаючы паміж раслінамі ў радках 2-3 см. Праз 4-5 тыдняў пасля сяўбы радыску можна спажываць. Убіраюць за 2-3 прыёмы з інтэрвалам 4-5 дзён.
Спажыванне [правіць]
У ежу спажываюць сырую. Караняплоды маюць дыетычнае значэнне, як крыніца лёгказасваяльных вітамінаў і мінеральных солей.
Літаратура [правіць]
- Энцыклапедыя сельскага гаспадара. - Мн.: БелЭн, 1993.
