Рака Рэйн

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Рэйн
Rhein, Rhin, Rijn
Самае вузкае месца на Рэйне
Самае вузкае месца на Рэйне
Выток Альпы
Вусце Паўночнае мора
Даўжыня 1230 км
Краіна Швейцарыя, Ліхтэнштэйн, Аўстрыя, Германія, Францыя, Нідэрланды
Rheinsystem small internat.jpg
Commons
У ВікіСховішчы ёсць выявы з тэмай:
Рэйн

Рэйн (ням.: Rhein [райн], фр.: Rhin [рэн], нідэрл.: Rijn [рэйн]) — буйная рака ў Заходняй Еўропе.

Працякае па тэрыторыі Швейцарыі, Ліхтэнштэйна, Аўстрыі, Германіі, Францыі, Нідэрландаў.

Даўжыня — 1230 км, плошча басейна — 185 тыс. км².

Бярэ пачатак у Альпах, працякае праз Бодэнскае возера, перасякае адгор'і Юры і Шварцвальда, пасля чаго цячэ па Верхнярэйнскай нізіне. У сярэдняга цячэння прарываецца праз Рэйнскія Сланцывыя горы. Ніжняя плынь — у межах Сярэднееўрапейскай раўніны, дзе рэчышча ў шматлікіх месцах агароджанае дамбамі. Упадае ў Паўночнае мора, утварачы складаную дэльту.

Асноўныя прытокі: Некар, Лан, Майн, Рур (правыя); Аарэ, Мозель (левыя). У левы рукаў дэльты ўпадае рака Маас.

У вярхоўях — вяснова-летняй паводцы, у сярэднім і ніжнім цячэнні шматводная на працягу ўсяго года. Сярэдні выдатак — 2500 м³/с, гадавы сцёк каля 79 км².

Рака суднаходная на 952 км, да горада Базель і па Бодэнскім возеры. Агульная даўжыня водных шляхоў у басейне Рэйна каля 3000 км.

Рэйн злучаны каналамі з Ронай, Марнай, Везэрам, Эльбай.

Гарады на Рэйне: Арнем (Нідэрланды), Дзюсельдорф, Кёльн, Бон, Майнц, Мангейм, Вормс, (Германія), Страсбург (Францыя), Базель (Швейцарыя).

Зліццё Рэйна і Мозеля ў нямецкім горадзе Кобленц (Бацька-Рэйн і маці-Мозель)

Літаральна назва ракі перакладаецца як «Плынь» (з кельцкага).

1 лістапада 1986 года на Рэйне адбылася адна з самых буйных у Еўропе экалагічных катастроф. Пажар на хімічным заводзе фірмы «Сандос» (Sandoz) у швейцарскім Базелі прывёў да скіду ў раку 30 тон пестыцыдаў, ртуці і іншых сельскагаспадарчых хімікатаў. Рэйн набыў чырвоны колер, людзям у раёне ракі было забароненае выходзіць з хаты, у некаторых гарадах ФРГ былі зачыненыя вадаправоды, замест якіх выкарыстоўвалася прывазная вада ў цыстэрнах. На працягу 10 дзён забруджвання дасягнулі Паўночнага мора. У выніку па некаторых адзнаках загінула паўмільёна рыб, некаторыя віды цалкам зніклі.

Пасля бурнай рэакцыі грамадскасці ўжо ў 1987 годзе была прынятая «Праграма дзеянняў — Рэйн», разлічаная да 2000 года. Па-іншаму яна звалася «Ласось 2000», бо была нацэленая на вяртанне да гэтага тэрміна гэтай адчувальнай да забруджванняў рыбы ў раку. У выніку актыўных дзеянняў улад колькасць выбрасываемых у раку нітратаў і фосфару паменшылася на 50%, а памяншэнне некаторых іншых забруджванняў было ў межах ад 80 да 100%. Ласось вярнуўся ў раку на 3 гады раней, у 1997 годзе. Зараз Праграма Рэйн-2020 нацэленая на то, каб зрабіць раку досыць чыстай для плавання.

Рака Рэйн (2008)

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Геаграфічны энцыклапедычны слоўнік. М., 1986.