Род Агінскіх

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Герб «Агінскі» складаецца з дзвюх частак. У верхняй (чырвонай) — Юрый Пераможца, у ніжняй (блакітнай) — герб «Агінец».

Агінскія — княжацкі род герба «Брама» (або «Агінец») ў Вялікім Княстве Літоўскім, Польшчы, Аўстрыі і Расійскай імперыі.

Сваё паходжанне выводзілі ад Рурыкавічаў (казельская галіна чарнігаўскіх князёў). Паводле іншай версіі, пачынальнік роду — смаленскі князь Іван Глушонак. Назва паходзіць ад маёнтку Агінты ў Жыжморскім павеце ў Жамойці. У ХVІ ст. род падзяліўся на дзве лініі: старэйшую, прадстаўнікі якой ужывалі княжацкі, а пасля і графскі тытул, і малодшую, якая страціла княжацкі тытул, але захавала за сабой шляхецтва. 3 красавіка 1868 улады Расійскай імперыі прызналі Ірэнеюша Агінскага разам з сынамі ў княжацкай годнасці і ўнеслі іх у V частку Радаводных кніг.

Ад пачатку вызнавалі праваслаўе, у XVII ст. прынялі каталіцтва.

Уладанні[правіць | правіць зыходнік]

Прадстаўнікам роду ў розны час належылі землі і маёнткі на Смаленшчыне, Гузаў, Саколаў (Польшча), Еўе, Кроны, Рэтаў, Плунге (Літва), і на Беларусі: Віцебск, Маладзечна, Ганута, Залессе(руск.) бел., Бабры, Мсціславец, Бялынічы, Слонім, Чачэрск, Пінск і г. д.

Радавод[правіць | правіць зыходнік]

Васіль Глазына, атрымаў ад вялікага князя Казіміра маёнтак Мсціславец на Смаленшчыне

  1. Іван Глазына, уцёк у Масковію, але яго жонка і дзеці былі вернуты ў ВКЛ
    1. Юры, згадваецца ў 1496
    2. Дзмітрый Глушонак (? — да 1510), ад вялікага князя Аляксандра атрымаў маёнтак Агінты ў Жыжмарскім павеце.
      1. Багдан (? — да 1555), у 1510 атрымаў у спадчыну маёнтак Агінты, у 1542 судзіўся з князем Бароўскім за дом у Вільні. Ж. — Багуміла.
        1. Мацей (?—1564), заснавальнік старэйшай галіны, прадстаўнікі якой ужывалі графскі і княжацкі тытул; цівун віленскі, лоўчы літоўскі, у 1556 падпісаўся князем Агінскім.
        2. Фёдар (?—1575), заснавальнік малодшай, браслаўскай галіны, прадстаўнікі якой страцілі княжацкі тытул; маршалак ВКЛ, кашталян Віленскі, дзяржаўца магілёўскі, староста гаінскі
    3. Іван
      1. Цімох Пузына, заснавальнік роду Пузынаў
    4. Леў
    5. Міхал
    6. Андрэй
  2. Алёхна Глазына, у 1458 ваяваў з крыжакамі, смаленскі акольнічы ад 1486, у 14941500 намеснік Лучына. У 1492 атрымаў сяло Мамаеўскае, у 1496 вёскі Кожухава, Вэхры, Разрабовічы, Нямлёнава, Наскова на Смаленшчыне, у 1498 Шчарбіны, Казлоў, Чулкаў, у 1499 — Давыдкаў, Скавародна, у 1500 — двор Опса ў Браслаўскім павеце. Ж. — Сапежанка
    1. Фядора Глазынава, м. — Аляксандр Салтановіч, маршалак гаспадарскі

Старэйшая (княжацкая) галіна[правіць | правіць зыходнік]

Мацей (?—1564), заснавальнік старэйшай галіны, прадстаўнікі якой ужывалі графскі і княжацкі тытул; цівун віленскі, лоўчы літоўскі, у 1556 падпісаўся князем Агінскім.

  1. Багдан (?—1625), ж. — Раіна Валовіч, д. смаленскага ваяводы Рыгора Валовіча.
    1. Раман (?)
    2. Ян Фелікс (? — каля 1640), разам з бацькам і братам фундаваў праваслаўны манастыр Святых Пятра і Паўла ў Мінску, у 1612 падпісаў зварот супраць уніяцтва. Фундаваў Богаяўленскі манастыр у Магілёве. Ад 1620 староста кармялаўскі, староста царквы ьвятога Духа ў Вільні, ад 1633 кашталян мсціслаўскі
    3. Аляксандр (15901653), ваявода мінскі, кашталян троцкі
      1. Багдан (? — 1649), падчашы брацлаўскі ад 1635, харужы надворны ВКЛ
      2. Ян (? — 1678)
      3. Марцыян Аляксандр (16321690), ваявода троцкі ад 1670, канцлер ВКЛ ад 1684, граф на Дуброўне
    4. Дзмітрый
      1. Юрый (?)
    5. Леў Самуэль (каля 1595—1657), стольнік троцкі ад 1620, ротмістар каралеўскі ад 1625, цівун троцкі ад 1633; уладальнік Агінтаў і Еўя ў Троцкім ваяводстве і Мікуліна і Лёзна ў Віцебскім. Разам з браслаўскім земскім суддзём Сэбасцянам Мірскім быў адноўнікам Віцебскага Маркава манастыра. Ж. — Соф'я Бялевіч.
      1. Сымон Караль (каля 16201699), ваявода мсціслаўскі 16821685; ж. — а) Т.Стакманс, дачка бургамістра Франекера; б) Тэадора з Корсакаў; в) Тарэса з Война-Ясянецкіх
        1. (ад а) Соф'я
        2. (ад а) Багуслаў Казімір Агінскі
          1. Караль (каля 16901716)
            1. Юзаф (каля 17131787)
              1. Ігнацы (17551787), староста дарсунінскі, ж. — Юзэфа Агінская (17621841), д. Андрэя Марцыяна Яўхіма Агінскага
                1. Габрыэль Юзэф Анджэй Ігнатавіч (17841842)
        3. (ад б) Марцыян Міхал (16721750), ваявода віцебскі ад 1730; ж. — а) 1701 Тарэса Бжастоўскаая (?—1721), д. троцкага кашталяна Яна Уладзіслава Бжастоўскага; б) 1723 Тарэса Тызенгаўз; в) 1733 Хрысціна Абрамовіч (?—1738); г) 1745 Тэкля Ганна Лярская
          1. Станіслаў Юрый (?—1748), староста вяжбоўскі, ад 1738 кашталян мсціслаўскі, ад 1740 староста віцебскі
            1. Мацей (?—1786)
            2. Алёіз (? — пасля 1769)
          2. Францішак Ксаверый (? — пасля 1750), у 1733 уступіў у Закон езуітаў, быў рэктарам Віленскага, Віцебскага і Мінскага езуіцкіх калегіумаў.
          3. Тадэвуш Францішак (17121783), ваявода троцкі ад 1770; ж. — а) 1737 Ізабеля Кацярына Радзівіл; б) 1763 Ядзвіга Тарэса Залуская
            1. (ад а) Андрэй Марцыян Яўхім (17401787), ад 1783 ваявода троцкі; ж. — 1763 Паўліна з Шэмбекаў, д. Марка Шэмбека і Ядзвігі з Рудніцкіх
              1. Юзэфа (17621841), м. — а) Ігнацы Агінскі (17551787); б) Ян Лапацінскі, староста мсціслаўскі; в) Ігнацы Шышка
              2. Міхал Клеафас (17651833), расійскі сенатар, кампазітар; ж. — а) 17891803 Ізабеля Лясоцкая (17641852); б) 1803 Марыя дэ Неры (17781851), дачка карчмара
                1. Тадэвуш Антоній (17981844), у 1821 разам з братам Францішкам Ксаверам прызнаны ў княжацкай годнасці Каралеўства Польскага
                2. Францішак Ксаверый (18011873)
                  1. Фелікс (1828—?), цырыманімайстар імператарскага двара ад 1883
                3. Амелія (10 ліпеня 18031858), м. — 1826 Караль Тэафіл Залускі (17941845), маршалак шляхты Упіцкага павета
                4. Ірэнеюш Клеафас (18081863 ці 1870), гафмайстар; ж. — а) Юзафіна Каліноўская (18161844), д. генерала Юзафа Каліноўскага; б) 1845 Вольга Каліноўская (?—1899), сястра папярэдняй
                  1. Багдан Міхал Юзаф Францішак (18481909), стацкі дарадца ад 1899; ж. — Габрыэля Патуліцкая
                  2. Міхал Мікалай Северын Марк (18501902), стацкі дарадца ад 1899; ж. — Марыя Скаржэўская (18571945)
                5. Эма (18101871), м. — а) 1827 Іпаліт Бжастоўскі; б) Высоцкі
                6. Іда (1813—?)
            2. (ад а) Францішак Ксаверый Станіслаў (17421814), кухмістар ВКЛ 17751780
          4. Казімір Ігнацы (? — пасля 1769)
          5. Ігнацы (16981775), пасол у Расіі; ж. — 1739 Алена Агінская (каля 17001790)
        4. (ад б) Ежы
        5. (ад б) Хрысціна
        6. (ад б) Элеанора
        7. (ад в) Аляксандр
        8. Самуіл (?)
      2. Караль
      3. Ян (?—1684), гетман польны ВКЛ, ж. — 1645 Ганна Сямашка, 1660 Іванна Тэадора Нарушэвіч
        1. Мікалай Францішак, маршалак ваўкавыскі 16801685, мечнік ВКЛ, ад 1695 падскарбі надворны літоўскі, ад 1711 кашталян троцкі і пасол у Расіі
          1. Людвік Караль (?—1718), смаленскі біскуп
          2. Юры
          3. Антоні
        2. Рыгор Антоні (?—1709), гетман польны літоўскі ў 1709
          1. Казімір Марцыян (?—1727), падстолі ВКЛ 1722, староста мсцібоўскі і езярыскі
            1. Ян (?—1747)
          2. Ян (?—1710), староста мсцібоўскі, ад 1709 кухмістар ВКЛ
        3. Лявон Казімір (?—1700), ад 1689 падстолі ВКЛ
          1. Міхал Антоні
        4. Аляксандр
        5. Казімір Дамінік (?—1773), ад 1698 староста гарждоўскі, ваявода троцкі ад 1709, віленскі ад 1730. Ж. — 1692 Элеанора Вайнянка
          1. Марцыбэля
          2. Тарэса
          3. Алена (каля 17001790, Варшава), у 1761 падаравала Бялыніцкаму касцёлу цудатворны абраз Дзевы Марыі, пахаваная ў Віцебскім езуіцкім касцёле. М. — 1739 Ігнацы Агінскі (?—1775)
          4. Марыяна
          5. Юзаф Тадэвуш (каля 16931736), генерал-маёр войска літоўскага (1728), мечнік літоўскі ад 1729, ваявода троцкі ад 1730. Ж. — Ганна, д. Міхала Сервацыя Вішнявецкага
            1. Міхал Казімір (17281800), вялікі гетман літоўскі 17681793, ж. — 18 кастрычніка 1761 Аляксандра, д. Міхала Чартарыйскага
            2. Аўгуста
            3. Генавефа
            4. Кацярына
            5. Казіміра
            6. Альжбета
        6. Марцыян Антоній (?—1703), кашталян мсціслаўскі
        7. Ганна
        8. Марыяна
        9. Алена
  2. Ян, стольнік ВКЛ

Малодшая (брацлаўская) галіна[правіць | правіць зыходнік]

Фёдар (?—1575), заснавальнік малодшай, браслаўскай галіны, прадстаўнікі якой страцілі княжацкі тытул; маршалак ВКЛ, кашталян Віленскі, дзяржаўца магілёўскі, староста гаінскі

  1. Багдан (? — да 1607), падстолі троцкі 15931601, ктытар Царквы Святога Духа ў Вільні, староста праваслаўнага брацтва
  2. Рыгор
    1. Багдан (?—1658)
      1. Міхал (?—1712)
        1. Ян
          1. Ігнацы
            1. Ян, палкоўнік ад 1785
            2. Алёіз
          2. Міхал, маршалак брацлаўскі, у 1793 кашталян брацлаўскі
            1. Тадэвуш
            2. Канстанцін
              1. Аўгуст (1810—?)
              2. Артур Юзаф Маўрыцы Аўгуст (1838—?)
                1. Эдмунд Юзаф Ксаверый Анджэй Сымон
                2. Ян Маўрыцы Юзаф Віктар (1849—?)
              3. Маўрыцы Станіслаў (1811—?)
              4. Вацлаў (1815 — да 1883)
                1. Уладзіслаў
                  1. Вацлаў
                  2. Лявон
            3. Юзаф Казімеж Вінцэнт (1767—?), шамбялян караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага
              1. Міхал (17941855)
                1. Фердынанд
                  1. Вітальд
                  2. Браніслаў
                2. Раймунд Напалеон (1826—?)
                  1. Марыян
                3. Мікалай (1831—?)
                  1. Багдан
              2. Канстанты (1795—?)
              3. Юзаф (1797—?)
    2. Дзмітрый
    3. Пётр Багдан
      1. Ян Ежы (?—1678), маршалак брацлаўскага павета

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — 684 с.: іл. ISBN 985-11-0314-4.
  • Ahinski family // Zaprudnik, Jan. Historical Dictionary of Belarus. — Lamham. — London: Scarecrow Press, 1998.— 338 p. ISBN 0-8108-3449-9.