Рымлянам

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці

Рымлянам, Ліст апостала Паўла да хрысціян Рыму — адзін з лістоў апостала Паўла, які ўваходзіць у спіс кніг Новага Запавету. Паводле заходняй традыцыі знаходзіцца пасля кнігі Дзеяняў апосталаў, паводле ўсходняй традыцыі пасля ліста Іуды і перад першым лістом Карынфянам.

Адрасат[правіць | правіць зыходнік]

Выява апостала Паўла на фрэсцы з Рымскіх катакомбаў

Ліст адрасаваны хрысціянам сталіцы Рымскай імперыі, гораду з больш чым мільённым насельніцтвам. І хаця з пачатку пропаведзі Евангелля прайшло ўсяго некалькі дзесяцігодзяў, у Рыме ўжо склалася даволі моцная хрысціянская суполка.

Але ліст апостала па-свойму ўнікальны. Звычайна Павел пісаў лісты тым суполкам, якія засноўваў ці ён асабіста, ці яго бліжэйшыя супрацоўнікі. У дадзеным выпадку апостал піша ліст суполцы, з якой ён асабіста незнаёмы. Негледзячы на тое, што паданне звязвае ўзнікненне царквы ў Рыме з імёнамі Пятра і Паўла, але на самой справе хрысціяне з’явіліся ў Рыме шмат раней за прыбыццё апосталаў. Магчыма суполка ўтварылася пасля таго, як яўрэі з Рыма пачулі пропаведзь Пятра ў дзень Пяцідзесятніцы. Калі так было на самрэч, то гісторыя існавання царквы к моманту прыбыцця апосталаў Пятра і Паўла налічвала ўжо больш за 20 год. У любым выпадку, к моманту напісання ліста суполка была шматлюднай, яна часткова складалася з яўрэяў, але большая частка вернікаў былі былыя язычнікі, што можна бычыць з аргументаў, якія прыводзіць у сваім лісце апостал.

Мэта напісання ліста[правіць | правіць зыходнік]

Паколькі Рым быў самым вялікім горадам імперыі, то апостал шмат разоў меў намер навітаць сталіцу, але кожны раз акалічнасці былі супраць яго. Але пасля таго, як ён піша ў сваім лісце, Павел “узвясціў Вестку ад Ерусаліма да самой Ілірыі”, перад ім зноў паўстала мэта наведвання Рыма. Згодна лісту, апостал вырашыў рушыць у місіянерскую вандроўку ў Іспанію, а на сваім шляху наведаць і Рым. Для гэтага Паўлу было патрэбна заручыцца падтрымкай Рымскай царквы, каб ён мог атрымаць дапамогу ў тым, што яму будзе неабходна ў сваім падарожжы.

З-за таго, што праца Паўла не адназначна ўспрымалася ў хрысціянскіх суполках, асабліва ў яўрэйскіх вернікаў, ухвала ад рымскай суполкі была асабліва неабходнай. Акрама таго сталічная суполка была даволі ўплывовай.

І нягледзячы на тое, што апостал не быў асабіста знаёмы з многімі яе сябрамі, ён ад іх ведаў пра праблемы, якія існавалі ў суполцы. Таму ў сваім лісце ён вельмі дэлікатна дае парады па праву апостала язычнікаў.

Змест ліста[правіць | правіць зыходнік]

З ліста да хрысціян Рыма пачынаецца спіс лістоў Паўла. Ён самы вялікі і, без сумневу, самы важны. Ліст да Рымнянаў аказаў найбольшы ўплыў на развіццё хрысціянскай думкі і багаслоўя больш, чым любая іншая кніга ў Новым Запавеце. Мабыць, гэта адзіны ліст Паўла, які б мог называцца не лістом, а пасланнем, таму што твор больш мае рысы багаслоўскага трактата, чым прыватнага ці афіцыйнага ліста. З лістоў Паўла найбольш надобны на яго ліст Галатам, але апошні напісаны ў эмацыйным і хуткім тоне, тады як тон ліста Рымлянам спокойны і павольны. Аўтар паслядоўна крок за крокам выкладае свае думкі пра вернасць Бога, Які даў нашчадкам Аўраама выратаванне праз пакутніцкую смерць на крыжы Свайго Адзінага Сына. У лісце як нідзе выразна апісваюцца галоўныя тэмы багаслоўя Паўла: апраўданне праз веру ў Ісуса Хрыста, а не праз справы Закона Майсея; выратаванне даецца чалавецтву як падарунак, які нічым не заслужаны і нічым не выкліканы, акрамя бязмежнай ласкі Божай; Радасная Вестка пра выратаванне ад пагібелі цяпер больш не адносіцца толькі да яўрэйскага народа, але перад светам Крыжа становяцца ўсе роўнымі: як яўрэі, дык і язычнікі.

Павел пачынае ліст са слоў пра тое, што ўсё чалавецтва зграшыла прад Богам. Язычнікі пакланяючыся вобразам і выявам замест Творцы, страцілі магчымасць адрозніваць дабро ад зла, а таму дайшлі да крайняй формы распусты. Яўрэі, ведаючы Божы Закон і лічучы сабе правымі прад Богам, тым не менш парушаюць Закон, а таму прад Богам нічым не лепш язычнікаў, якія не ведаюць пра Божыя патрабаванні да іх. Такім чынам, усе чалавецтва апынулася ва ўладзе граха. Моц граху настолькі моцная, што чалавек самастойна не толькі не можа перайдоліць такое становішча, але і не хоча рабіць гэтага. Сумным вынікам такога становішча стала смерць людзей. Але Бог па Сваёй дабрыні замест пакарання прапануе ўсім прабачэнне, і ўсё маюць магчымасць атрымаць мір з Богам. Кожны, хто прымае праз веру Божую Ахвяру, атрымлівае магчымасць жыць святым і праведным жыццём. І зараз ён становіцца вольным ад рабства граху і смерці, ад патрабаванняў плацкой істоты.

У лісце апостал звяртаецца да тэмы выключнасці Божага народа, які меў перавагу перад язычнікамі, але адверг волю Бога і не прыняў Яго Сына. Аднак Павел, прылічаючы сабе да Ізраіля, упэўнены, што Бог застаўся верным Сваім абяцанням і што Ізраіль адышоў ад Пана толькі часова, што ў гэтым крыецца план Божага выратавання, а ў канцы света ўвесь Ізраіль звернецца да Пана і будзе выратаваны.

Не абмінае ўвагай апостал тэму ўзаемаадносін хрысціян у грамацкім жыцці. Павел апавядае пра абавязкі хрысціян перад свецкай уладай, пра адносінам вернікаў у суполцы дый навогуле пра неабходнасць весці хрысціянскае жыццё. Гэтай важнай тэме аўтар выдзялае некалькі радзелаў у канцы ліста.

Час і месца напісання ліста[правіць | правіць зыходнік]

Лічыцца, што гэта апошні ліст, які быў напісаны апосталам, калі ён быў яшчэ на волі. Магчыма ён быў напісаны ў самым канцы яго служэння, недзе паміж 56 і 57 гадамі. Дакладнае месца напісання таксама не вядома, але ліцыцца, што гэта быў Карынф.

Структура ліста[правіць | правіць зыходнік]

Ліст падзены на 16 раздзелаў і мае строгую прадуманую структуру. Коратка ліст можа быць падзелены на дзве часткі: тэарытычную (раздзелы 1-11) і практычную (раздзелы 12-16), у якіх Павел паслядоўна разглядае пастаўленныя пытанні.

Краткі план ліста[правіць | правіць зыходнік]

  • Прывітанне і малітва (1:1-17)
  • Грэшнасць чалавецтва і неабходнасць выратавання (1:18-3:20)
  • Божы план выратавання (3:21-4:25)
  • Новае жыццё ў яднанні са Хрыстом (5:1-8:39)
  • Ізраіль і выратаванне (9:1-11:36)
  • Практычныя паводзіны хрысціян (12:1-15:13)
  • Планы і прывітанні (15:14-16:27)

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Райт Н.Т. Павел. Послание к римлянам. Популярный комментарий. ББИ, 246 стр.
  • Жан Кальвин. Толкование на Послания апостола Павла к Римлянам и Галатам. Евангелие и Реформация, 2007г., 560с.
  • Карл Барт. Послание к Римлянам. ББИ. ISBN 5896470754

У Сеціве[правіць | правіць зыходнік]

Ліст Рымлянам ў перакладзе В. Сёмухі