Сет, міфалогія

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Сэт, Сутэх (егіп. Stẖ)
Set.svg
'
Першапачаткова: абаронца сонца-Ра ад Апопа, уладар вайсковай доблесці і адвагі. Пасля эпохі Нармера і асабліва Пталамеяў дэманізавыны: заступнік далёкіх ад Ніла краін і чужакоў, сусветнага зла, пустыні, збліжаны з Апопам, антаганіст у дуалізме Сета і Асірыса-Хора.
Міфалогія: егіпецкая
Перыяд жыцця: шанаваўся з Дадынастычнага перыяду
Тлумачэнне імя: Заступнік царскай улады, яго імя ў тытулах фараонаў II дынастыі (спалучэнне імёнаў Сета і Гара азначае «цар») і ў імёнах фараонаў XIX дынастыі. Пазней іерогліф «звер Сета»
E20
быў дэтэрмінатывам да слоў «дзікі, злы, люты»[1]
У іншых культурах: атаясамляўся з фінікійскім Баалам
Мясцовасць: заступнік Верхняга Егіпта, паўночна-усходняя Дэльта Ніла
Бацька: Геб
Маці: Нут
Брат: Асірыс
Сястра: Ісіда, Нефтыда
Жонка: некалькі ўключаючы: Нефтыда, Таўрт, угарыта-фінікійскія Анат і Аштарэт
Дзеці: Анубіс
Звязаныя персанажы: Немці, Аш, Тэшуб, Апоп, Тыфон, Сатана, Сатурн, Баал, Яхве, Калі і Шыва
Звязаныя падзеі: Дзень яго нараджэння — трэці пераднавагодні — лічыўся ў Егіпце нешчаслівым
Атрыбуты: скіпетр Уас і анх; стыхія — пустыня, пясчаныя буры
Характэрныя рысы: з галавой падобнай на асла або шакала («звер Сета»); кракадзіл[2], гіпапатам[3], змяя[4], гіпапатам у шкуры кракадзіла[5], чорная свіння[6]
Ілюстрацыі на Вікісховішчы?
Сет
у іерогліфах
sw W t
x
E20 A40

Сет (Сетх, Сутэх, Сута, Сеці егіп. Stẖ) — у старажытнаегіпецкі міфалогіі бог лютасці, пясчаных бур, разбурэнняў, хаосу, вайны і смерці. Першапачаткова шанаваўся як «абаронца сонца-Ра». У перыяд Старажытнага царства (XXVIII—XXIII ст. да н.э.) лічыўся таксама апекуном царскай улады. Яго імя ўваходзіла ў тытулы і імёны шэрагу фараонаў. Пазней быў дэманізаваны, стаў антаганістам ў дуалістычнай барацьбе Хору і Сета, персаніфікацыяй сусветнага зла, сатаной. Таксама Хор і Сет могуць злівацца ў адзінае двухгаловае бажаство Херуіфі.

Быў заступнікам далёкіх краін і чужакоў. Бог «чужых краін» (пустынь), цемры і зла, брат і забойца «добрага бога» Асірыса. Паводле міфаў, Сет быў пераможаны сынам Асірыса богам Горам, які адпомсціў за бацьку і сам стаў уладаром Сусвету.


Зноскі

  1. Гардынер А. Х. Егіпецкая Граматыка.
  2. рэльеф паўднёва-заходняй залы храма Хатхор у Дэндэры
  3. папірус Жуміляк
  4. рэльеф у храме Рамсеса II у Асуане
  5. фрэска на сцяне грабніцы Ментухатэпа
  6. міф пра Сет, які плюнуў у вочы Хору, прыняўшы аблічча чорнай свінні