Скандынаўскія мовы

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці

Скандынаўскія, ці паўночнагерманскія мовы — група моў у складзе германскай галіны індаеўрапейскай моўнай сям'і. Распаўсюджаны галоўным чынам у Паўночнай Еўропе: у Швецыі, Даніі, Нарвегіі, Ісландыі, Фінляндыі, на Фарэрскіх астравах. Групы носьбітаў скандынаўскіх моў пражываюць таксама ў Германіі, Эстоніі, Грэнландыі (тэрыторыя Даніі), ва Украіне (сяло Старашведскае); размаўляюць на скандынаўскіх мовах і эмігранты са скандынаўскіх краін у ЗША, Канадзе, Аўстраліі. Гістарычна скандынаўскія мовы былі распаўсюджаны на вялікіх прасторах Заходняй Еўропы, каланізаваных у эпоху вікінгаў: у Ірландыі, Шатландыі, на Аркнейскіх і Шэтландскіх астравах, у Англіі (Данелаг), Нармандыі.

З генетычнага пункта гледжання скандынаўскія мовы традыцыйна падзяляюцца на ўсходнюю і заходнюю падгрупы:

Прамежкавае становішча займае эльвдальскі дыялект.

Паводле іншай класіфікацыі, вылучаюцца астраўныя і кантынентальныя скандынаўскія мовы, прычым астраўныя апыняюцца значна больш архаічнымі.

Нягледзячы на тое, што генетычна нарвежская мова больш далёкая ад стандартнай шведскай, чым дацкая, шведская і нарвежская літаратурныя мовы ў вялікай ступені узаемназразумелыя (у меншай меры гэта адносіцца да дыялектаў). На пісьме узаемназразумелыя ўсе кантынентальныя скандынаўскія мовы ў цэлым. Носьбіты ісландскай і фарэрскай таксама могуць у нейкай меры разумець вусную мову адзін аднаго; на пісьме гэта прасцей, што звязана з кансерватызмам як ісландскай, так і фарэрскай арфаграфіі.

Самыя раннія помнікі скандынаўскіх моў — старэйшыя рунічныя надпісы — адносяцца яшчэ да праскандынаўскага перыяду.

Антрапаніміка[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]