Скарб (манетны)

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці

Скарб (манетны) — грашовая сума выключаная з абарачэння і схаваная ў патаемным месцы (часцей за ўсё закапаная ў зямлі). У мінулым звычайны спосаб захавання грошай, якім карысталіся найчасцей у неспакойныя часы.

Звесткі пра прыхаванне грошай захоўваюцца ў крыніцах антычнага часу.

Манетны скарб — адзін з найбольш распаўсюджаных фальклорных сюжэтаў. Багата згадак пра скарбы маецца ў паданнях і легендах.

У ВКЛ, паводле Статуту 1566 знойдзены на сваёй зямлі манетны скарб належаў таму, хто яго знайшоў. Знойдзены скарб на чужой зямлі — дзяліўся пароўну паміж землеўласнікам і тым, хто яго знайшоў. Свядома знойдзены манетны скарб належаў землеўласніку. Скарб знойдзены на закладзенай зямлі належаў напалову таму, хто знайшоў, а другая палова дзялілася пароўну землеўласнікам і тым хто ўзяў зямлю пад заклад.

Цяпер ўсе скарбы належаць дзяржаве, а таму, хто яго знайшоў сплочваецца чвэрць ацэначнага кошту скарбу.

Манетны скарб з’яўялецца гістарычным помнікам, які дае магчымасць вызначыць склад грашовага абарачэння, уяўленне пра грашовыя вагавыя сістэмы старажытных дзяржаў. Даследванне скарбу пачынаецца з вызначэння яго ўтрымання і даты ўхавання, якая прымаецца за дату эмісіі самай малодшай манеты ў скарбе. Далейшыя навуковыя даследванні праводзяцца нават не на адным знойдзеным манетным скарбе, яны заснаваныя на навуковым вывучэнні і аналізе шматлікіх скарбаў у спалучэнні з тапаграфічнымі дадзенымі і пісьмовымі крыніцамі. Правільнае вывучэнне дазваляе ўзнавіць заканамернасці і інтэнсіўнасці грашовага абароту, узровень развіцця і асноўныя накірункі эканамічнай, палітычнай і культурнай сувязяў розных дзяржаў.

На Беларусі выяўлена і апісана больш за 1100 манетных скарбаў з антычных часоў да 20 стагоддзя. Частка манетных скарбаў захоўваецца ў Нацыянальным музеі гісторыі і культуры Беларусі, Мінскім абласным краязнаўчым музеі, раённых музеях.

Першы навукова зарэгістраваны манетны скарб на тэрыторыі Беларусі — лічыцца Пінскі манетны скарб 1804 года.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]