Сэптыма

Сэптыма (лац.: septima — сёмая) — музычны інтэрвал шырынёй у сем ступеней, пазначаецца лічбай 7.

Разнавіднасці сэптымы

(a) — вялікая сэптыма, (b) — малая сэптыма, (c) — павялічаная сэптыма, (d) — паменшаная сэптыма

1. Вялікая сэптыма — інтэрвал у сем ступеней і пяць з паловай тонаў, пазначаецца в. 7

2. Малая сэптыма — інтэрвал у сем ступеней і пяць тонаў, пазначаецца м. 7

3. Павялічаная септима — інтэрвал у сем ступеней і шэсць тонаў. Пазначаецца пав. 7, энгарманічна роўная чыстай актаве, у музыцы практычна не выкарыстоўваецца.

4. Паменшаная септима — інтэрвал у сем ступеней і чатыры з паловай тоны, пазначаецца пам. 7. Энгарманічна роўная вялікай сэксце.

Паменшаная сэптыма на VII ступені гарманічнага мажору і мінору з'яўляецца характэрным інтэрвалам і пераходзіць у чыстую квінту на I ступені (танічная). Таксама можа быць пабудаваная:

• У мажоры на II павышанай і на III (з удзелам II паніжанай) ступенях. У абодвух выпадках рухам аднаго з галасоў на паўтон пераходзіць у малую сэксту на III ступені.
• У міноры на IV павышанай і на V (з удзелам IV паніжанай) ступенях. У абодвух выпадках рухам аднаго з галасоў на паўтон пераходзіць у малую сэксту на V ступені.

Акустыка сэптымы

У натуральным ладзе суадносіны частот крайніх гукаў вялікай і малой сэптым складаюць адпаведна 8:15 і 5:9.

Гучанне

• Малая сэптыма:

C-B Усходзячая паслядоўнасць Праблемы з праслухоўваннем? Дапамога.

C-D Зыходзячая паслядоўнасць Праблемы з праслухоўваннем? Дапамога.

• Вялікая сэптыма:

C-H Усходзячая паслядоўнасць Праблемы з праслухоўваннем? Дапамога.

C-Des Зыходзячая паслядоўнасць Праблемы з праслухоўваннем? Дапамога.