Табун, хімічная зброя

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Tabun.png
Tabun-3D-balls.png

Табун (этылавы эфір дыметыламіда цыянафосфарнай кіслаты) — фосфарарганічнае злучэнне, бескаляровая рухомая вадкасць з tпл. 220 ° C, t пл -50 ° C, дрэнна раствараецца ў вадзе (каля 12%), добра ў арганічных растваральніках. Атрутнае рэчыва нервова-паралітычнага дзеяння.

Сінтэз і ўласцівасці[правіць | правіць зыходнік]

Табун атрымоўваюць паслядоўным узаемадзеяннем хлорвокісу фосфара POCl3 са злішкам дыметыламіна, потым з этанолам і цыянідам калію:

POCl3 + 2(CH3)2NH \to (CH3)2NP(O)Cl2 + (CH3)2NH•HCl
(CH3)2NP(O)Cl2 + C2H5OH \to (CH3)2NP(O)ClOC2H5 + HCl
(CH3)2NP(O)ClOC2H5 + KCN \to (CH3)2NP(O)(CN)OC2H5 + KCl

Упершыню атрымаў нямецкі хімік Герхард Шрадэр.

Павольна гідралізуецца вадой, у кіслым асяроддзі гідроліз паскараецца, пры гэтым адбываецца адўчапленне дыэтыламіднай групы:

(CH3)2NP(O)(CN)OC2H5 + H2O + HCl \to (CH3)2NH•HCl + HOP(O)(CN)OC2H5

Хутка гідралізуецца ў растворах шчолачаў, адшчапляе цыянід-іён:

(CH3)2NP(O)(CN)OC2H5 + NaOH \to (CH3)2NP(O)(OH)OC2H5 + NaCN

Лёгка ўзаемадзейнічае з растворамі аміяку і амінаў, што выкарыстоўваецца для дэгазацыі табуна. Прадукты дэгазацыі з'яўляюцца ядавітымі, бо ўтрымоўваюць солі сінільнай кіслаты.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мінск: БелЭн, 2002. — Т. 15. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0251-2 (Т. 15).


Шаблон:Баявыя атрутныя рэчывы