Танзанія

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Аб'яднаная Рэспубліка Танзанія
Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
United Republic of Tanzania
Flag of Tanzania.svg Герб Танзаніі
Сцяг Танзаніі Герб Танзаніі

Каардынаты: 5°55′00″ пд. ш. 34°32′00″ у. д. / 5.916667° пд. ш. 34.533333° у. д. (G) (O) (Я)

Tanzania on the globe (Africa centered).svg
Дэвіз: «Uhuru na Umoja
(бел.: Свабода і адзінства
Нацыянальны гімн Танзаніі
Заснавана 26 красавіка 1964 (аб'яднанне Танганьікі і Занзібара)
Афіцыйная мова суахілі і англійская
Сталіца Дадома (заканадаўчая сталіца), Дар-эс-Салам (адміністрацыйны цэнтр)
Найбуйнейшыя гарады Дар-эс-Салам
Форма кіравання Прэзідэнцкая рэспубліка
Прэзідэнт
Віцэ-прэзідэнт
Прэм'ер-міністр
Джакая Кікветэ
Мухамед Гарыб Білал
Мізенга Пінда
Плошча
• Усяго
• % воднай паверхні
31-я ў свеце
945 203 км²
6,2
Насельніцтва
• Ацэнка (2009)
Шчыльнасць

38 860 170[1] чал.
41,1 чал./км²
ВУП
  • Разам (2012)
  • На душу насельніцтва

$29,012 млрд.[2]  (82-ы)
$674
ІРЧП (2007) 0,530 (151-ы)
Валюта танзанійскі шылінг
Інтэрнэт-дамен .tz
Тэлефонны код +255 (+007 з Кеніі і Уганды)
Часавы пояс +3

Танзанія, Аб'яднаная Рэспубліка Танзанія (суахілі: Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, англ.: United Republic of Tanzania) — краіна ва Усходняй Афрыцы, узнікла ў выніку аб'яднання дзвюх былых калоній Вялікабрытані: Танганьікі і Занзібара, што сімвалізуе назва краіны ўтвораная з пачаткаў найменняў абодвух рэгіёнаў. У наш час гэтыя рэгіёны Танзаніі існуюць у складзе фэдэратыўнай рэспублікі.

Краіна мае выхад да Індыйскага акіяна. На поўначы мяжуе з Кеніяй і Угандай, на захадзе з Руандай, Бурундзі і Дэмакратычнай Рэспублікай Конга, на поўдні з Мазамбікам, Малаві і Замбіяй.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

На тэрыторыі Танзаніі найбольш старажытныя рэшткі чалавека. Аўтахтоннае насельніцтва Танзаніі — плямёны, блізкія да сучасных бушменаў і гатэнтотаў. У I-м тысячагоддзі н.ээ. тут пасяліліся плямёны земляробаў банту і жывёлаводаў нілотаў. У VIIVIII стст. сюды праніклі арабы; у выніку іх узаемадзеяння з мясцовым насельніцтвам ва ўзбярэжных раёнах Танзаніі склалася мусульманскае паводле веравызнання этнічная супольнасць — суахілі. Існаваў шэраг гарадоў –дзяржаў суахілі, багацце якіх ствараў транзітны гандаль паміж унутарнымі раёнамі Афрыкі і краінамі Блізкага Усходу. У канцы XV ст. тут з’явіліся партугальцы, якія ўсталявалі кантроль над гарадамі суахілі. У канцы XVII ст. партугальцаў выгналі аманцы. У 1856 г. узнік самастойны султанат Занзібар з цэнтрам на аднайменным востраве на чале з дынастыяй аманскага паходжання. У 1884 г. над мацерыковай часткай Танзаніі ўстанавіла кантроль Германская імперыя. Астравы Занзібар з 1890 г. сталі брытанскім прпатэктаратам. У 1-ю сусветную вайну Германскую Усходнюю Афрыку акупіравалі брытанскія войск; у 1920 г. большая частка яе пад назвай Танганьіка перададзена Лігай Нацый пад кіраванне Вялікабрытаніі. У 2-ю сусветную вайну больш за 80 іысяч выхадцаў з Танзаніі змагаліся ў складзе брытанскай арміі. У 1954 г. створаны Нацыянальны афрыканскі саюз Танганьікі (ТАНУ) на чале з Дж.К.Ньерэрэ. ТАНУ перамог на ўсеагульных выбарах 1960 г. і ўзначаліў урад Танганьікі. 9 снежня 1961 г. абвешчана незалежнасць краіны.

У снежні 1962 г. абвешчана рэспубліка на чале з прэзідэнтам Ньерэрэ, 10 снежня 1963 г. абвешчана незалежнасць Султаната Занзібар. Паўстанне 12 студзеня 1964 г. скінула манархію на Занзібары і паклала канец панаванню выхадцаз з Амана; да ўлады прыйшла Афра-шыразі партыя (АШП). 26 красавіка 1964 г. Танганьіка і Занзібра аб’яднаны ў адзіную дзяржаву (з 29 кастрычніка 1964 г. — Аб’яднаная Рэспубліка Танзанія); Занзібар пры гэтым захаваў значную аўтаномію. Па ініцыятыве Ньерэрэ ў краіне пачалася пабудова сацыялістычнага грамадства шляхам аб’яднання сялянскіх гаспадарак у калектыўныя — т.зв. уджамаа; нацыяналізаваны замежныя банкі і прадпрыемствы. У 1977 г. ТАНУ і АШП аб’яднаны ў Рэвалюцыйную партыю (РП), усе іншыя партыі забаронены. У пачатку 1980-х гадоў эканамічнае становішча Танзаніі пагоршылася, што прымусіла Ньерэрэ падаць у 1985 г. у адстаўку. Новае кіраўніцтва краіны і РП на ачле з А.Х.Мвіньі пачало лібералізацыю эканомікі, што спрыяла пераадольванню крызісу. У 1992 г. дазволена шматпартыйнасць. На першых шматпартыйных выбарах 1995 г. перамагла РП, яе прадстаўнік Б.У.Мкапа абраны прэзідэнтам Танзаніі.

Некаторыя гарады[правіць | правіць зыходнік]

Карта Танзаніі

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Усходнеафрыканская супольнасць

Шаблон:Былыя мандатныя тэрыторыі