Тарнада

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці

Тарна́да, таксама Смерч — назва нечакана моцнага ветру. Тарнада фарміруецца ў выніку сустрэчы цёплага і халоднага паветра і ўтварае варонкападобную віхуру вышынёй да 1,5 км, якая выцягвае дажджавыя аблокі да паверхні зямлі ці вады. У сярэдзіне варонкі паветра ўздымаецца ўверх, утвараючы разражэнне. Каля зямлі шырыня тарнада складае 50 – 500 м. Прыкладна праз 30 км тарнада траціць сваю моц, але зафіксаваны здарэнні жыцця тарнада на працягу 500 км.

Моц тарнада[правіць | правіць зыходнік]

Для акрэслення моцы тарнада (на падставе знішчэнняў якія яно выклікала) ужываецца шкала Фуджыта з выкарыстаннем сімвалаў ад F0 да F5.

  • F0 — вецер з хуткасцю ніжэй 116 км/г,
  • F1 — вецер з хуткасцю ад 116 да 180 км/г (можа знішчыць драўляныя гаспадарчыя збудаванні і элементы дахаў, перавярнуць лёгкія аўтамабілі),
  • F2 — вецер з хуткасцю ад 180 да 250 км/г (можа зрываць дахі, пераварочваць цягнікі),
  • F3 — вецер з хуткасцю ад 250 да 330 км/г (можа вырываць дрэвы і нішчыць нават вялікія будынкі),
  • F4 — вецер з хуткасцю ад 330 да 415 км/г (можа ўздымаць вялікія машыны)
  • F5 — вецер з хуткасцю ад 415 да 510 км/г (можа ўздымаць вельмі цяжкія аб'екты і пераносіць іх на некалькі соцень метраў, раўняць з зямлёй усё што трапляецца на шляху).

Цікавыя факты[правіць | правіць зыходнік]

  • 3 і 4 красавіка 1974 года 147 тарнадаў здарылася ў 13 амерыканскіх штатах,
  • самая высокая зафіксаваная хуткасць тарнада 511,7 км/г,
  • самае вялікае (па велічыні варонкі) тарнада (F4) было зафіксавана 22 мая 2004 года ў штаце Небраска – яго варонка мела дыяметр 4 кіламетры.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мінск: БелЭн, 2002. — Т. 15. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0251-2 (Т. 15).