Тролінг

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Карыкатура на інтэрнэт-троля

Тро́лінг (англ.: trolling) — размяшчэнне ў інтэрнэце (на форумах, вікі-праектах, і інш.) правакацыйных паведамленняў з мэтай выклікаць флэйм, канфлікты паміж удзельнікамі, узаемныя абразы і інш. Асобу, якая займаецца тролінгам, завуць тролем, што супадае з назвай міфалагічнай істоты.

Тролінг з'яўляецца грубым парушэннем сеткавага этыкету (нэтыкет).

Этымалогія[правіць | правіць зыходнік]

Сучаснае значэнне тэрміна «тролінг» з'явілася ў Usenet-канферэнцыях у канцы 1980-х. Большасць лічыць, што гэта паняцце з'яўляецца скарачэннем фразы «trolling for suckers», якая адносіцца да віду тэхнікі спартыўнай рыбалкі, у якой «trolling», напэўна, адбываецца ад «trawling» (тралення, лоўля на мармышку).

Слова, верагодна, набыло папулярнасць дзякуючы свайму другому значэнню - "тролі», якія часта згадваюцца ў фальклоры скандынаўскіх краін, у прыватнасці, у дзіцячых казках, як выродлівыя, непрыемныя істоты, якія робяць зло і наносяць шкоду. Падкрэсліваецца непрыязнасць троляў да старонніх, асабліва да тых, хто збіраецца парушыць іх спакой.

Вызначэнне[правіць | правіць зыходнік]

У інтэрнэт-тэрміналогіі, «троль» - гэта чалавек, які размяшчае грубыя або правакацыйныя паведамленні ў Інтэрнэце, напрыклад, у дыскусійных форумах, перашкаджае абмеркаванню або абражае яго ўдзельнікаў. Слова «тролінг» можа характарызаваць адно канкрэтнае паведамленне, або размяшчэння такіх паведамленняў увогуле. Паняцце «тролінг» таксама выкарыстоўваецца, каб апісаць дзейнасць троляў наогул.

Найбольш характэрнай рысай тролінга з'яўляецца тое, што яго пастаянная канчатковая мэта - прыцягнуць увагу да ўласнай персоны. Троль хоча адчуваць сваю значнасць і папулярнасць, вырабіць незгладжальнае ўражанне, і для гэтага прымяняе любыя сродкі. Існуе меркаванне, што гэта людзі, якія пакутуюць комплексам непаўнавартаснасці, расчараваныя або стомленыя паўсядзённым руцінай. Але варта памятаць, што акрамя цалкам суб'ектыўных праяў тролінг узяты на ўзбраенне байцамі інфармацыйных войнаў. У гэтым выпадку мэта прымянення тролінга - гэта, у прыватнасці, адцягненне ўвагі ад вострых тэм і пераклад канструктыўнага абмеркавання ў сварку, а таксама адзін з метадаў нападу шляхам агрэсіўнага ўкід паклёпу, кампрамат у і г.д..

Распаўсюд[правіць | правіць зыходнік]

Троллінг - цікавы псіхалагічны і сацыяльны феномен, які распаўсюдзіўся ў 1990-х гадах у склад Usenet-е. Многія адзін ці два разы спрабавалі публікаваць правакацыйныя паведамленні ў Сусветнай павуціне проста з цікаўнасці. Але ў некаторых асоб гэта перарасло ў звычку і нават стыль зносін у сетцы. Пакуль няма сур'ёзных даследаванняў таго, ці можа такі стыль зносін у заўзятых троляў перайсці ў рэальнае жыццё і ў жывое зносіны з людзьмі, але патэнцыйна такая небяспека магчымая. З пачатку XXI стагоддзя інтэрнэт-тролі сталі ўтвараць уласныя віртуальныя супольнасці і арганізацыі, абменьваючыся вопытам з эфектыўнага распальвання канфліктаў. Зараз кожны папулярны форум, група навін і вікі-праект рана ці позна сутыкаюцца з тролямі і тролінгам. Не пазбегла гэтага і Вікіпедыя.

Першыя згадкі[правіць | правіць зыходнік]

У Usenet-архівах папярэдніх архіва Deja News, выпадкі троллінга былі фрагментарныя, таму было мала доказаў яго праяў. Аднак пасля велізарныя архівы сталі даступныя для даследчыкаў. Мабыць адным з першых выпадкаў, а таму недастаткова дакументальна, з'яўляецца сага Алекса і Джоан з форумаў он-лайн сэрвісу CompuServe у 1982-1982 гг Ліндсі Ван Гелдэр, рэпарцёр амерыканскага жаночага часопіса Ms. magazine, задакументаваць інцыдэнт у 1985 годзе ў артыкуле для гэтага часопіса. Алекс (у рэальным жыцці 50-гадовы мужчына, псіхіятр з Нью-Ёрка), выдаваў сябе вельмі прэтэнцыёзнай, антырэлігійнай жанчынай па імі Джаан, якая ў выніку аўтамабільнай катастрофы зрабілася нямой і прывязанай да інваліднай калясцы. Гэта ён рабіў для «лепшага кантакту з яго пацыенткамі». Справа доўжылася два гады, і Джаан стала надзвычай дэталізаваць персанажам з масай эмацыйных узаемасувязяў. Усё раскрылася толькі пасля таго як Джаан пачала ўгаворваць сваіх «он-лайн сяброў» ўмяшацца ў яе любоўныя справы з Алексам.

Агульныя заўвагі[правіць | правіць зыходнік]

Галоўнай мэтай тролінга з'яўляецца ўнясенне нейкім чынам засмучэнні ў супольнасць. Саркастычны, правакацыйны або гумарыстычны змест паведамленняў троля накіравана на тое, каб прыцягнуць як мага больш іншых карыстальнікаў актыўнай канфрантацыі з тролем. Чым бурна рэагуе грамадства, тым верагодней з'яўляецца далейшае тролінг з боку ініцыятара, паколькі гэта пацвярджае эфектыўнасць яго дзеянняў, накіраваных на выкліканне хаосу. Так нарадзілася часта ўжываецца ў інтэрнэт-культуры фраза: «Не карміце троляў».

Знак забароны «Не карміце троля!» І яго супрацьлегласць:

Магчымыя вырашэння праблемы і альтэрнатывы[правіць | правіць зыходнік]

У наш час сур'ёзнай адказнасці за тролінг няма. Адзінае, чым можна змагацца з інтэрнэт-тролямі — ігнараванне, або ўвядзенне на дадзеным інтэрнэт-рэсурсе пэўных абмежаванняў на IP-адрас камп'ютара.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]