Тэўкры

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці

Тэўкры — паводле «Іліядзе» — народнасць, якая засяляла старажытную Трою. Магчыма, тэўкрам адпавядае народнасць «ч-к-р» з складу «народаў мора». Пасля падзення Троі «ч-к-р», у складзе «народаў мора», перасяліліся на Кіпр (дзе пазней былі заваяваныя і асіміляваныя грэкамі) і ў Палестыну (дзе растварыліся ў складзе філістымлян).

Мова і паходжанне[правіць | правіць зыходнік]

Судзячы па матэрыяльнай культуры старажытней Троі, тэўкры не былі грэкамі, аднак іх верхавіна валодала грэцкай мовай і нярэдка брала сабе другія грэцкія імёны (так, царэвіч Парыс быў таксама вядомы пад грэцкім імем Аляксандр). З іншага боку, хоць у матэрыяльнай культуры Троі прыкметны хетскі ўплыў, тэўкры не былі таксама і хетамі, а наадварот, варагавалі з Хетскім царствам.

Назва тэўкры магчыма адбываецца з індаеўрапейскай або хетскай мовы, *teu-t/Hr - племя,народ, дзе k адлюстраванне ларынгіала H.

Калі будзе даказана, што дагрэчаскія надпісы Кіпра (т.наз. этэакіпрскія надпісы), выяўляльныя граматычнае і лексічнае падабенства з этрускай мовай, сапраўды прыналежылі тэўкрам, тады тэўкраў можна будзе лічыць народам, роднасным этрускам. Гэта ўзгодніцца з версіяй аб паходжанні этрускаў з Малой Азіі, з якой былі згодны амаль усе антычныя аўтары. Акрамя таго, у гэтай жа сувязі напрошваецца раўналежнік з легендай аб Энэе (гл. Энеіда), які са сваімі людзьмі збег з гінуўшай Троі і прыбыў у Італію задоўга да ўзнікнення тамака Рыму.

Па версіі гісторыка А. Воронкова тэўкры роднасныя мисийцам, з якімі Троя межавала на поўдні, і сам этнонім тэўкры з'яўляецца сінонімам (варыянтам) саманазвы "мисийцев", якія носяць татэмны этнонім са значэннем "мыш". У доказ аўтар спасылаецца на вядомае літаратурнае атаясненне траянцаў з мышамі ў парадыйнай паэме Пигрета з Галикарнасса "Вайна жаб і мышэй", на легенду пра памылковым нападзе элінаў на Місію замест Троі. Ён абгрунтоўвае наяўнасць аднакарэнныя лексікі са значэннем "мыш" у Хеттской сакральнай тэрміналогіі, у Лікійскіх мове і ў сучасным італьянскім мове (думаючы этрускае паходжанне італьянскага слова topo - "мыш").

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • История древнего Востока, т.2. М. 1988.
  • Немировский А. И. Этруски: от мифа к истории. М. 1980.
  • Воронков А. А. Гидронимы и этнонимы - свидетели миграций "народов моря". Тевкры, сикелы и сарды. LAP, 2012 [1]

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]