Уладзімір Уладзіміравіч Набокаў

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці

Набокаў Уладзімір Уладзіміравіч (руск.: Набоков Владимир Владимирович, англ.: Vladimir Nabokov, псеўданімам «Сирин») — рускі і амерыканскі пісьменнік. Нарадзіўся 10 (22) красавіка 1899 у Санкт-Пецярбургу (Расійская Імперыя). Памёр 2 ліпеня 1977 у Мантро (Швейцарыя).

Першыя творы Набокава былі напісаны на рускай мове. Аднак сусветная вядомасць яго напаткала пераважна за англамоўныя раманы. Вядомы таксама значным унёскам у лепідатэралогію (раздзел энтамалогіі, прысвечаны лускакрылым). Акрамя таго стварыў і апублікаваў шэраг цікавых шахматных задачаў і крыжаванак.

Раман «Лаліта», напісаны на англійскай мове, часцяком узгадваецца як адзін з самых значных і ўплывовых узораў прозы дваццатага стагоддзя.

Жыццяпіс[правіць | правіць зыходнік]

Помнік Набокаву ў Мантро

Уладзімір Набокаў нарадзіўся ў арыстакратычнай сям'і расійскага палітыка Уладзіміра Дзмітрыевіча Набокава. Сям'я Набокава ў паўсядзённасці карысталася трыма мовамі — рускай, англійскай, французскай. Такім чынам, будучы пісьменнік ад самага маленства быў трылінгвам. Па ўласных словах, навучыўся чытаць па-англійску раней, чым па-руску.

Адукацыю пачаў у Тэнішэўскім вучылішчы ў Пецярбургу, дзе трохі раней вучыўся Восіп Мандэльштам. Найбольш цікавіцца літаратурай і энтамалогіяй. Незадоўга да рэвалюцыі выдае на ўласныя грошы зборнік сваіх вершаў.

У 1917 г. разам з сям'ёй перасяляецца ў Крым, а потым імігрыруе з Расіі ў Берлін. Адтуль малады Набокаў паступае ў Кембрыджскі ўніверсітэт, які скончвае ў 1922 г. Пасля жыў у Берліне. У 1937 г. на 2 гады перасяляецца ў Парыж, адкуль напярэдадні Другой Сусветнай вайны эмігрыруе ў ЗША. Працаваў выкладчыкам спачатку ў адным з коледжаў, потым у Карнэльскім універсітэце, дзе чытаў курсы рускай і сусветнай літаратуры. У 1945 г. атрымаў амерыканскае грамадзянства. Адначасова займаецца літаратурнай дзейнасцю. Акрамя таго робіць сабе імя як прафесіянальны энтамолаг.

У 1959 г. вяртаецца ў Еўропу, селіцца ў Швейцарыі, дзе і праводзіць рэштку жыцця. Памірае 2 ліпеня 1977 г.

Проза[правіць | правіць зыходнік]

Раманы і аповесці[правіць | правіць зыходнік]

Рускамоўныя[правіць | правіць зыходнік]

  • «Машачка» («Машенька») (1926)
  • «Кароль, дама, валет» («Король, дама, валет») (19271928)
  • «Абарона Лужына» («Защита Лужина») (192930)
  • «Шпег» («Соглядатай») (1930) — аповесць
  • «Подзвіг» («Подвиг») (1932)
  • «Камера абскура» («Камера обскура») (1932)
  • «Роспач» («Отчаяние») (1936)
  • «Запрашэнне на страту» («Приглашение на казнь») (1938)
  • «Дарунак» («Дар») (19371938)
  • «Іншыя берагі» («Другие берега») (1954) — (аўтабіяграфія)
  • «Лаліта» («Лолита») (1967, аўтарскі рускі пераклад)

Англамоўныя[правіць | правіць зыходнік]

  • «Праўдзівае жыццё Себасцьяна Найта» (The Real Life of Sebastian Knight) (1941)
  • «Бенкарты» (Bend Sinister) (1947)
  • «Лаліта» (Lolita) (1955)
  • «Пнін» (Pnin) (1957)
  • «Цьмяны агонь» (Pale Fire) (1962)
  • «Памяць, прамаўляй» (Speak, Memory. An Autobiography Revisited.) (1967)
  • «Ада, або Уцехі жарсці: сямейная хроніка» (Ada or Ardor: A Family Chronicle) (1969)
  • «Празрыстыя рэчы» (Transparent Things) (1972)
  • «Зірні на арлекінаў!» ( Look at the Harlequins!) (1974)

Экранізацыя твораў[правіць | правіць зыходнік]