Уільям Роўэн Гамільтан

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Уільям Роўэн Гамільтан
William Rowan Hamilton
William Rowan Hamilton painting.jpg
Уільям Роўэн Гамільтан
Дата нараджэння:

4 жніўня 1805({{padleft:1805|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:4|2|0}})

Месца нараджэння:

Дублін, Ірландыя

Дата смерці:

2 верасня 1865({{padleft:1865|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:2|2|0}}) (60 гадоў)

Месца смерці:

Дублін, Ірландыя

Краіна:

Злучанае каралеўства Вялікабрытаніі і Ірландыі

Навуковая сфера:

матэматыка, фізіка, механіка

Уільям Роўэн Гамільтан на ВікіСховішчы

Уільям Роўэн Гамільтан (англ. William Rowan Hamilton; 4 жніўня 1805 - 2 верасня 1865) — выдатны ірландскі матэматык і фізік XIX стагоддзя.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Гамільтан нарадзіўся ў Дубліне, у сям'і юрыста. З-за фінансавых цяжкасцей з трох гадоў яго выхоўваў дзядзька па бацьку, Джэймс Гамільтан, вікарый і настаўнік у горадзе Трым.

Ужо ў дзяцінстве хлопчык выявіў незвычайныя здольнасці. У 7 гадоў ён ведаў старажытнаяўрэйскую мову, у 12 - пад кіраўніцтвам дзядзькі Джэймса, добрага лінгвіста, ведаў ужо 12 моў і сярод іх фарсі, арабская і санскрыт. У 13 гадоў ён напісаў кіраўніцтва па сірыйскай граматыцы.

Пасля моў надышла пара захаплення матэматыкай. Двума гадамі раней Гамільтану трапіўся лацінскі пераклад «Пачаткаў» Еўкліда, і ён дэталёва вывучыў гэта сачыненне; ў 13 гадоў ён прачытаў «Універсальную арыфметыку» Ньютана, у 16 ​​гадоў - большую частку "Матэматычных пачаткаў натуральнай філасофіі" Ньютана, у 17 гадоў - пачаў вывучэнне «Нябеснай механікі» Лапласа.

1823: паступіў у Трыніці-каледж у Дубліне. Ён паказаў бліскучыя здольнасці, і ў 1827 годзе, яшчэ студэнтам, быў прызначаны прафесарам астраноміі ў Дублінскім універсітэце і каралеўскім астраномам Ірландыі, пост Каралеўскага астранома Ірландыі займаў на працягу 38 гадоў - даўжэй, за астатніх, каго прызначалі на гэтую пасаду. Публікуе шэраг работ па геаметрычнай оптыцы.

1833: жэніцца з Хелен Бэйлі. Шлюб аказаўся не вельмі ўдалым, і Гамільтан пачаў злоўжываць алкаголем.

1834-1835: класічныя працы па гамільтанавай механіцы.

1835: віцэ-кароль Ірландыі узвёў Гамільтана у баранеты.

1837: абраны прэзідэнтам Каралеўскай ірландскай акадэміі і членам-карэспандэнтам Пецярбургскай акадэміі навук.

1843: адкрывае кватэрніёны і паглыбляецца ў іх даследаванне.

У канцы жыцця Гамільтан пакутваў ад душэўнага разладу.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

А.А.Гусак, Г.М.Гусак, А.А.Брычыкава "Даведнік па вышэйшай матэматыцы", Мн., "ТетраСистемс", 2007, С.544

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Каралеўскія астраномы Ірландыі