Фалклендская вайна
| Фалклендская вайна | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Зверху злева па часавай стрэлцы:Тоне крэйсер «Генерал Бельграна»; Дэсантны карабель «Сір Трыстам»; Аргенцінскія ваеннапалонныя; Маргарэт Тэтчэр; Брытанскія могілкі ў Сан-Карласе; Мемарыял у Буэнас-Айрэсе; Члены Трэцяй Ваеннай хунты Аргенціны; Здача брытанскіх марскіх пехацінцаў |
|||||||||
|
|||||||||
| Cупраціўнікі | |||||||||
 Вялікабрытанія |
|||||||||
| Ваенныя страты | |||||||||
| 258 чалавек, 2 фрэгата, 2 эсмінца, 1 кантэйнеравоз, 1 дэсантны карабель, 1 дэсантны катар | 649 чалавек, 1 крэйсер, 1 падводная лодка, 1 вартаўнічы катар, 4 транспартных судны, 1 рыбалоўны траўлер | ||||||||
Фалклендская вайна 1982 (англ.: Falklands War, ісп.: Guerra de las Malvinas) — вайна паміж Вялікабрытаніяй і Аргенцінай за кантроль над Фалклендскімі астравамі (у Аргенціне іх называюць Мальвінскімі). Ні Аргенціна, ні Вялікабрытанія фармальна не аб'яўлялі адзна адной вайны; з пункту гледжання абедзвюх, ваенныя дзеянні ўяўлялі сабой аднаўленне кантролю над сваёй законнай тэрыторыяй. Вайна скончылася рашучай перамогай Вялікабрытаніі, якая кантралюе астравы па гэты дзень.
Змест |
Прычыны [правіць]
Фалклендскія астравы былі адкрыты двойчы: у 1690 годзе англійскімі мараплаўцамі і ў 1694 годзе французскімі (апошнія назвалі іх Мальвінамі, у гонар роднага горада Сан-Мала). З пачатку XIX стагоддзя (пасля атрымання незалежнасці) Аргенціна лічыла гэтыя астравы сваімі. Захоп Мальвінскіх астравоў Злучаным Каралеўствам ў 1833 годзе выклікаў незадаволенасць сярод насельніцтва Аргенціны. Прыйшоўшы да ўлады ў канцы 1981 года генерал-лейтэнант аргенцінскай арміі Леапольда Гальціеры вырашыў выкарыстаць народнае абурэнне з гэтай нагоды.
Пачатак [правіць]
2 красавіка 1982 года аргенцінскі дэсант высадзіўся на астравах і пасля кароткага бою вымусіў капітуляваць невялікі гарнізон брытанскіх марскіх пехацінцаў. Пасля гэтага ў Паўднёвую Атлантыку неадкладна было адпраўлена буйное брытанскае ваенна-марское злучэнне з мэтай вяртання астравоў.
Пасля ўвядзення брытанцамі блакады астравоў, якая ажыццяўлялася падводнымі лодкамі, узніклі значныя цяжкасці з забеспячэннем гарнізона. Адзіная бетаніраваная узлётна-пасадачная паласа на Фалклендах была занадта кароткай для рэактыўных баявых самалётаў. Таму асноўная частка аргенцінскай авіяцыі на працягу вайны была вымушаная дзейнічаць з кантынентальных авіябаз.
Брытанцы таксама сутыкнуліся са значнымі цяжкасцямі ў ходзе кампаніі. Важную ролю пры яе правядзенні згуляла амерыканская ваенная база на востраве Ушэсця ў цэнтральнай частцы Атлантычнага акіяна, прадстаўленая брытанскай авіяцыі для базавання. Адзінымі баявымі самалётамі, прыдатнымі для выкарыстання з двух брытанскіх авіяносцаў, былі прыкладна тры дзясяткі «Сі Харыераў», пасля ўзмоцненыя некалькімі штурмавікамі «Харыер». Яны павінны былі граць ролю перахопнікаў і знішчальнікаў-бамбавікоў, забяспечваючы авіяцыйную падтрымку ў ходзе дэсантнай аперацыі.
25 красавіка брытанскія сілы высадзіліся на востраве Паўднёвая Георгія, які знаходзіўся на вялікім аддаленні ад Фалклендаў і таксама захопленым аргенцінцамі.
Гл. таксама [правіць]
- Дзень ветэранаў і загінулых на Мальвінскай вайне
- Спіс войн XX стагоддзя
- Фалклендскі інцыдэнт 1966 года
Літаратура [правіць]
- Barnett, Anthony, IRON BRITANNIA Why Parliament waged its Falklands war. Allison & Busby, 1982. ISBN 0-85031-493-3
- Bicheno, Hugh,"Razor's Edge: The Unofficial History of the Falklands War (Weidenfeld & Nicolson, 2006) ISBN 0-297-84633-7 and (Phoenix 2007) ISBN 978-0-7538-2186-2
- Blakeway, Denys, The Falklands War. Sidgwick & Jackson, 1992. ISBN 0-283-06101-4
- Brown, David, The Royal Navy and the Falklands War. Leo Cooper, 1987. ISBN 0-85052-059-2
- Dalyell, Tam, One Man's Falklands. Cecil Woolf, 1982. ISBN 0-900821-65-5.
- Dalyell, Tam, Thatcher's Torpedo. Cecil Woolf, 1983. ISBN 0-900821-66-3.
- Femenia, Nora, National Identity in Times of Crises: the scripts of the Falklands-Malvinas War. Nova Science Publishers, Inc, 1996. ISBN 1-56072-196-0.
- Fremont-Barnes, Gregory. The Falklands 1982; Ground operations in the South Atlantic. Osprey Campaign Series #244. Osprey Publishing, 2012. ISBN 9781849086073.
- Franks et al., Falkland Islands Review, Report of a Committee of Privy Counsellors. HMSO, January 1983. Cmnd. 8787.
- Freedman, Sir Lawrence. Official History of the Falklands Campaign: Vols 1 & 2. Frank Cass, 2005. ISBN 0-7146-5206-7 and ISBN 0-7146-5207-5.
- Gavshon, Arthur and Rice, Desmond, The Sinking of the Belgrano. Secker & Warburg, 1984. ISBN 0-436-41332-9.
- Harris, Robert, GOTCHA! The Media, the Government and the Falklands Crisis. Faber and Faber, 1983. ISBN 0-571-13052-6.
- Hastings, Max; Jenkins, Simon (1984). The Battle for the Falklands. New York: Norton. ISBN 0-393-30198-2.
- Hobson, Chris; Noble, Andrew (2002). Munro, Bob. ed. Falklands air war. Hinckley, England. North Branch, NM: Midland Pub. North American trade distribution, Specialty Press Publishers & Wholesalers. ISBN 978-1-85780-126-2.
- Hunt, Sir Rex: My Falkland Days, Politico's Publishing, 1992, ISBN 978-1-84275-017-9
- Kon, Daniel, Los Chicos de la Guerra, The Argentine conscripts' own moving accounts of their Falklands War (English translation). New English Library 1983. ISBN 0-450-05611-2.
- Little, Walter. "The Falklands Affair: A Review of the Literature," Political Studies, (June 1984) 32#2 pp 296–310; historiography
- McClure, Jason. The Falklands War: Causes and Lessons. Strategic Insights Volume III (November 2004) Issue 11.
- McManners, Hugh, Forgotten Voices of the Falklands, Ebury Press, 2007, ISBN 978-0-09-190880-5
- Middlebrook, Martin. Operation Corporate: The Story of the Falklands War, 1982, Penguin Books Ltd, 1985, ISBN 0-670-80223-9
- Middlebrook, Martin: The Argentine fight for the Malvinas – The Argentine Forces in the Falklands War, Pen and Sword Books, 1989, ISBN 0-670-82106-3
- Norton-Taylor, Richard. The Ponting Affair. Cecil Woolf, 1985. ISBN 0-900821-73-6.
- Ponting, Clive. The Right to Know: The Inside Story of the Belgrano Affair. Sphere Books, 1985. ISBN 0-7221-6944-2
- Sunday Times Insight Team. The Falklands War. Sphere Books, 1982. ISBN 0-7221-8282-1.
- Tinker, Lieut. David, R.N. A Message from the Falklands, The Life and Gallant Death of David Tinker, Lieut. R.N. from his Letters and Poems. Penguin, 1982. ISBN 0-14-006778-7.
- Thornton, Richard C. The Falklands Sting. Brassey's, 1998. ISBN 1-57488-155-8.
- Underwood, Geoffrey. Our Falklands War, The Men of the Task Force Tell Their Story. Maritime Books, 1983. ISBN 0-907771-08-4.
- Ward, Commander Nigel "Sharkey" (2003). Sea Harrier Over The Falklands. London: Cassell. ISBN 978-0-304-35542-6.
- Woodward, Sandy with Patrick Robinson (1992). One Hundred Days: The Memoirs of the Falklands Battle Group Commander. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 1-55750-652-3.
Спасылкі [правіць]
На ВікіСховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Фалклендская вайна
