Франсуа дэ Гіз

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Франсуа дэ Гіз
фр.: François de Guise
Франсуа дэ Гіз
Франсуа I Латарынгскі, герцаг дэ Гіз.
2-і герцаг дэ Гіз
12 красавіка 1550 — 24 лютага 1563
Папярэднік: Клод I дэ Гіз
Пераемнік: Генрых I дэ Гіз
 
Нараджэнне: 17 лютага 1519(1519-02-17)
Бар-ле-Дзюк
Смерць: 24 лютага 1563(1563-02-24) (44 гады)
Арлеан
Дынастыя: Латарынгскі дом, Гізы
Бацька: Клод I Латарынгскі
Маці: Антуанэта дэ Бурбон-Вандом
Жонка: Ганна д'Эстэ
Дзеці: сыны: Генрых I дэ Гіз, Карл Латарынгскі, Луі Латарынгскі, Антуан, Франсуа, Максіміліян
дачка: Кацярына Марыя Латарынгская

Франсуа I Латарынгскі (фр.: François I le Balafré de Lorraine, duc de Guise; 17 лютага 1519, Бар-ле-Дзюк - 24 лютага 1563, Арлеан) — 2-і герцаг дэ Гіз (1550-1563), граф, затым герцаг Амальскі і Пэр Францыі, маркіз дэ Маен, барон, затым прынц дэ Жуанвіль, вялікі камергер і вялікі лоўчы Францыі. Французскі ваенны і дзяржаўны дзеяч часоў Рэлігійных войнаў у Францыі, старэйшы сын Клода I (20 кастрычнка 1496 - 12 красавіка 1550), герцага дэ Гіза, і Антуанеты дэ Бурбон-Вандом (1493-1583).

Сям'я Франсуа Гіза[правіць | правіць зыходнік]

Жонка: (з 29 красавіка 1548[1]) Ганна д'Эстэ (15311607), графіня дэ Жызор, дачка Эркале II д'Эстэ, герцага Ферары, Мадэны і Рэджыё і Рэнэ Французскай, дачцы караля Людовіка XII. Мелі 7 дзяцей:

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Франсуа ўславіўся ў 1552 годзе абаронай Меца супраць 60000 арміі імператара Карла V, выратаваў гонар французскай зброі ў бітве пры Рэнці (1554), ваяваў у 1556—1557 гг. у Італіі, адняў у 1558 г. у англічан Кале пасля двухсотгадовага валадарства і ўзяў Тыянвіль.

Пры слабым каралю Францыску II, жанатым на яго пляменніцы, Марыі Сцюарт, Гіз, разам з братам, Шарлем Гізам, кардыналам Латарынгскім, забраў у свае рукі ўсю ўладу ў Францыі. З фанатычнай лютасцю Гіз пераследваў пратэстантаў і знішчыў амбуазскую змову, прычым узяў у палон прынца Кандэ.

Пасля смерці Францыска II, якая настала ў 1560 годзе, Гіз утварыў трыумвірат з канетаблем Манмарансі і маршалам Сент-Андрэ, да якога затым далучыўся Антуан, кароль Наварскі. У сакавіку 1562 года Гіз уладкаваў масавае вынішчэнне пратэстантаў у Васі. З прычыны гэтай разні пачалася Першая гугеноцкая вайна, у якой спачатку поспех Гізу спрыяў: ён узяў Руан, разбіў гугенотаў пры Дро ў 1562 годзе, але пры аблозе Арлеана быў здрадліва застрэлены гугенотам Пальтро дэ Меры. Пасля яго сын, Генрых I, адзін з арганізатараў Варфаламееўскай ночы, адпомсціў за забойства бацькі, знішчыўшы главу гугенотаў, Гаспара дэ Каліньі.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Brisset, «François de G.» (1840);
  • Valincour, «Vie de François duc de G.» (1881);
  • Cauvin, «Vie de François de Lorraine» (1885).

Зноскі

  1. па іншых даных — 4 снежня 1548