Франсішку да Кошта Гоміш

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Франсішку да Кошта Гоміш
Francisco da Costa Gomes
280x300pxpx
сцяг
15-ы Прэзідэнт Партугаліі
30 верасня 1974 — 14 ліпеня 1976
Папярэднік: Антоніу Себашцьян Рыбейру ды Спінола
Пераемнік: Антоніу Рамалью Эаніш
сцяг
2-і Старшыня Савета Нацыянальнага Выратавання Партугаліі
30 верасня 1974 — 14 сакавіка 1975
Папярэднік: Антоніу Себашцьян Рыбейру ды Спінола
Пераемнік: пост скасаваны
сцяг
1-ы Старшыня Рэвалюцыйнага савета Партугаліі
14 сакавіка 1975 — 14 ліпеня 1976
Папярэднік: пост заснаваны
сцяг
7-ы Начальнік Генеральнага штаба ўзброеных сіл Партугаліі
5 верасня 1972 — 13 сакавіка 1974
Папярэднік: генерал ВПС Венансіу Аўгушту Дэшландыш
Пераемнік: генерал Жаакім да Луз Роша
сцяг
9-ы Начальнік Генеральнага штаба ўзброеных сіл Партугаліі
29 красавіка 1974 — 13 ліпеня 1976
Папярэднік: генерал Жаакім да Луз Роша
Пераемнік: генерал Антоніу Рамалью Эаніш
 
Прафесія: ваенны
Веравызнанне: каталік
Нараджэнне: 30 чэрвеня 1914({{padleft:1914|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:30|2|0}})
Шавіш, Партугалія
Смерць: 31 ліпеня 2001({{padleft:2001|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:31|2|0}}) (87 гадоў)
Лісабон, Партугалія
Пахаваны: Лісабон
Бацька: Антоніу Жазэ Гоміш
Маці: Ідаліна Жулія Марэйру да Кошта
Жонка: Марыя Эстэа Велозу ды Анташ Варэжаё (з 1952 года)
 
Ваенная служба
Званне: капітан (1944),
маёр (1952),
брыгадны генерал (1964)
генерал (1968),
маршал (1981)
Камандаваў: намеснік камандуючага партугальскімі войскамі ў Мазамбіку (1965—1968),
камандуючы партугальскімі войскамі ў Мазамбіку (1968—1970),
галоўнакамандуючы партугальскімі войскамі ў Анголе (1970—1972),
Начальнік Генеральнага штаба арміі Партугаліі (1972—1974)
 
Узнагароды:
Шаблон:Гранд-афіцэр ордэна Авіса, Партугалія
Кавалер Вялікага крыжа ордэна Вежы і Мяча
Кавалер Вялікага крыжа ордэна Паўднёвага Крыжа

Замежныя ўзнагароды:

Шаблон:Ордэн Заслуг ПНР 1 ступені Кавалер Вялікага Крыжа ордэна Ганаровага легіёна Ордэн Югаслаўскай вялікай зоркі Кавалер ордэна Зоркі Сацыялістычнай Рэспублікі Румынія 1 ступені


Францішку да Кошта Гоміш (парт.: Francisco da Costa Gomes, МФА(парт.) : [fɾɐ̃ˈsiʃku dɐ ˈkɔʃtɐ ˈɡomɨʃ]; 30 чэрвеня 1914, Шавіш, Партугалія - 31 ліпеня 2001, Лісабон, Партугалія) — партугальскі палітычны і ваенны дзеяч, Прэзідэнт Партугальскай рэспублікі ў 1974 - 1976 гадах, Старшыня Рэвалюцыйнага савета Партугаліі і начальнік Генеральнага штаба партугальскай арміі ў перыяд пераходу да канстытуцыйнага праўлення пасля Рэвалюцыі гваздзікоў 1974 года, маршал Партугаліі (1981).

Выхадзец са сціплай сям'і, ён пачаў ваенную кар'еру ў кавалерыі, адначасова скончыў матэматычны факультэт Універсітэта Порту, служыў у партугальскіх калоніях, быў адным з вядучых удзельнікаў працэсу інтэграцыі Партугаліі ў НАТА. Падзенне ваеннага міністра Жуліу Батэлью Моніша ў 1961 годзе прывяло да зрушэння Кошты Гоміша з высокага паста ў ваенным міністэрстве. На працягу 1960-х гадоў ён кіраваў антыпартызанскімі аперацыямі партугальскіх войскаў па чарзе ў Мазамбіку і Анголе, а ў 1972 годзе ўзначаліў Генеральны штаб арміі.

Пасля Рэвалюцыі гваздзікоў генерал Кошта Гоміш, незадоўга да гэтага зноў трапляе ў няміласць, стаў членам Савета нацыянальнага выратавання і намеснікам яго старшыні - прэзідэнта Рэспублікі генерала Антоніа ды Спінолы, а ўжо пасля вераснёўскага крызісу 1974 сам быў прызначаны прэзідэнтам Партугаліі. Яму ўдавалася лавіраваць паміж супрацьстаялымі палітычнымі і вайсковымі групоўкамі і ў самы напружаны перыяд рэвалюцыйнага працэсу захоўваць агульны курс на аднаўленне ў краіне канстытуцыйнага праўлення.

Перадаўшы ўладу абранаму прэзідэнту, Францішак да Кошта Гоміш адышоў ад актыўнай палітыкі, але працягнуў грамадскую дзейнасць, стаўшы адным з лідараў руху за мір. У 1981 годзе ён стаў апошнім, хто ў партугальскай арміі атрымаў званне маршала. Калі ў 2001 годзе Кошта Гоміш сканаў, вядучыя палітыкі Партугаліі адзначалі, што ён стаў ключавой фігурай у працэсе пераходу краіны ад дыктатуры да дэмакратыі.

Сачыненні[правіць | правіць зыходнік]

  • Na Assembleia Geral das Nações Unidas, Lisboa, 1974.
  • Balanço do Ano de 1975 e Rumos para uma Sociedade Justa: Comunicação Feita ao País pelo Senhor Presidente da República, Lisboa, 1976.
  • Discursos Políticos, Lisboa, 1976.
  • Sobre Portugal: Diálogo com Alexandre Manuel, Lisboa, Regra do Jogo, 1979.
  • Visages de Corée, Lisboa, s.e., 1981.
  • Ecosocialismo, Uma Alternativa Verde para a Europa, em co-autoria com Carlos Antunes e Isabel do Carmo, Lisboa, Divergência, cop. 1990.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Франсішку да Кошта Гоміш // БЭ ў 18 тамах. Т.8, Мн., 1999, С.440
  • F. Costa Gomes e M. Cruzeiro. Costa Gomes, o Último Marechal — Lisboa: Notícias, 1998.
  • Walter Heynowski; Gerhard Scheumann; Gerhard Kade. Die Generale : Marschall Francisco da Costa Gomes, Portugal … — Berlin: Berlin Verl. d. Nation, 1986.
  • Mello Machado. Aviltados e traídos (resposta a Costa Gomes) — Queluz, Portugal.: Literal, 1977.
  • Frederic P. Miller. Francisco da Costa Gomes — 2010. — ISBN 978-6-1328-8396-4.
  • Luís Nuno Rodrigues. Marechal Costa Gomes - No Centro da Tempestade — Lisboa, 2011. — ISBN 978-989-626-103-0.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

  • ANTIGOS PRESIDENTES: Francisco Costa Gomes (партугальская). Página Oficial da Presidência da República Portuguesa (2006-2012). Праверана 18 студзеня 2012.
  • Cátia Manuela Silva Gonçalves Antigos Estudantes Ilustres da Universidade do Porto Francisco da Costa Gomes (партугальская). Universidade do Porto (2008). Праверана 18 студзеня 2012.
  • Francisco da Costa Gomes (партугальская). Geneall.pt (2000 - 2012). Праверана 13 лютага 2012.
  • Antonio de Figueiredo Francisco da Costa Gomes (английский). The Guardian (Wednesday 1 August 2001 02.49 BST). Праверана 17 красавіка 2012.
  • Fernando Rosas e J.M. Brandão de Brito Francisco da Costa Gomes, (1914-2001) (партугальская). 25 de Abril. Base de Dados Históricos (2006). Праверана 18 студзеня 2012.
  • Aniceto Afonso, Carlos Matos Gomes Francisco da Costa Gomes, (1914-2001) (партугальская). Guerra Colonial, 1961 -1974. Праверана 18 студзеня 2012.
  • Francisco da Costa Gomes, Subsecretário do Exército (партугальская) // Boletim Cultural da Guiné Portuguesa, Volume XIV, nº 56 : Фотарэпартаж пра паездку Кошты Гоміша ў Партугальскую Гвінею ў 1959 годзе. — Guiné Portuguesa: Outubro 1959.
Папярэднік:
Антоніу Себашцьян Рыбейру ды Спінола
Прэзідэнт Партугальскай рэспублікі
Coat of arms of Portugal.svg

30 верасня 197414 ліпеня 1976
Пераемнік:
Антоніу Рамалью Эаніш