Фёдар Фёдаравіч Ушакоў

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Фёдар Фёдаравіч Ушакоў
AdmFFUshakoffByBazhanoff-e.jpg
Дата нараджэння

13 (24) лютага 1745({{padleft:1745|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:24|2|0}})

Месца нараджэння

сяльцо Бурнакова
(цяпер Рыбінскі раён, Яраслаўская вобласць)

Дата смерці

2 (14) кастрычніка 1817({{padleft:1817|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:14|2|0}}) (72 гадоў)

Месца смерці

у вёсцы Аляксееўка,
Тамбоўскай губерні
(цяпер Цімнікаўскі раён Рэспублікі Мардовія)

Прыналежнасць

Flag of Russia.svg Расійская імперыя

Род войскаў

Андрэеўскі сцяг Флот

Гады службы

17611807

Званне

Адмірал

Камандаваў

Чарнаморскі флот (1790-1792)

Бітвы/войны
Узнагароды і прэміі
Ордэн Святога Аляксандра Неўскага з дыяментамі
Ордэн Святога Уладзіміра II ступені
Ордэн Святога Уладзіміра III ступені
Ордэн Святога Уладзіміра IV ступені
Ордэн Святога Георгія II ступені
Ордэн Святога Георгія IV ступені
Ордэн Святога Іаана Іерусалімскага, Расія
Камандор

Замежныя:

Шаблон:Ордэн Святога Януарыя
  • Узнагарода Асманскай імперыі «Чэленк»
  • Залатая зброя ад грэчаскай Рэспублікі Сямі Астравоў
Ікона Ушакова

Фёдар Фёдаравіч Ушакоў (руск.: Фёдор Фёдорович Ушако́в; 1744, в. Бурнакова, зараз Тутаеўскі раён Яраслаўскай вобласці — 2 (14) кастрычніка 1817, в. Аляксееўка, зараз Цемнікаўскі раён Мардовіі), выбітны рускі адмірал, праваслаўны святы.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў небагатай дваранскай сям'і: бацькам яго быў Фёдар Ігнацьевіч Ушакоў (17101781), сяржант у адстаўцы, а дзядзькоў старац Феадор Санаксарскі. Скончыў Марскі кадэцкі корпус (1766), служыў на Балтыйскім флоце. З 1769 года ў Данской (Азоўскай) флатыліі, удзельнічаў у руска-турэцкай вайне 1768—1774 гадоў. У 1769 годзе атрымаў званне лейтэнанта. У канцы 1772 года атрымаў у камандаванне бот «Кур'ер», знаходзіўся ў крейсерстве ў Чорным моры ўздоўж паўднёвага берагу Крыма. У 1773 годзе, камандуючы 16—гарматным караблём «Модон», удзельнічаў у адбіцці высадзіўшыхся ў Балаклаве турак.

З 1775 года камандаваў фрэгатам. У 1780 годзе прызначаны камандзірам імператарскай яхты, але неўзабаве адмовіўся ад прыдворнай кар'еры. У 17801782 камандзір лінейнага карабля «Віктар», які ахоўваў у Міжземным моры рускія гандлёвыя суды ад пірацкіх дзеянняў англійскага флота.

З 1783 года на Чарнаморскім флоце, назіраў за пабудовай караблёў у Херсоне, удзельнічаў у будаўніцтве галоўнай базы ў Севастопалі. У пачатку руска-турэцкай вайны 1787—1791 гадоў — камандзір лінейнага карабля «Святы Павел». У бою ля вострава Фіданісі (1788), камандуючы авангардам эскадры, нанёс паразу праўзыходным сілам турак. У 1789 годзе ўзведзены ў контр-адміралы. Камандуючы з 1790 года Чарнаморскім флотам, атрымаў бліскучыя перамогі над турэцкім флотам у Керчанскай марской бітве 1790 года, ля вострава Тэндра (1790) і ля мыса Калиакрыя (1791), звернучыся да створанай ім новай манеўранай тактыцы, якая прынцыпова адрознівалася ад прынятай у то час лінейнай тактыкі.

Асноўныя рысы тактыкі Ушакова — ужыванне адзіных паходна-баявых парадкаў, рашучае збліжэнне з супернікам на кароткую дыстанцыю без перабудовы баявога парадку, засяроджванне асноўных высілкаў супраць флагманскіх караблёў суперніка, вылучэнне рэзерва («эскадры кайзер-сцяга»), спалучэнне прыцэльнага артылерыйскага агню і манеўру, пераслед суперніка да поўнага яго знішчэння або ўзяцця ў палон. Надаючы вялікае значэнне марской і агнявой вывучцы асабістага складу, Ушакоў быў прыхільнікам сувораўскіх прынцыпаў выхавання падпарадкаваных. У 1793 годзе ўзведзены ў віцэ-адміралы.

Падчас Міжземнаморскага паходу Ушакоў 1798—1800 выявіў сябе як буйны флатаводзец, майстэрскі палітык і дыпламат пры стварэнні грэчаскай Рэспублікі Сямі Астравоў пад пратэктаратам Расіі і Турцыі. Паказаў узоры арганізацыі ўзаемадзеяння войска і флота пры авалоданні Іанічнымі астравамі і асабліва выспай Корфу (Керкіра), пры вызваленні ад французаў Італіі, падчас блакады Анконы і Генуі, пры авалоданні Неапалем і Рымам. У 1799 годзе ўзведзены ў адміралы. У 1800 эскадра Ушакова вярнулася ў Севастопаль.

Заслугі Ушакова не былі ацэненыя Аляксандрам I, які прызначыў яго на другарадную пасаду галоўнага камандзіра Балтыйскага вяслярнага флота і начальнікам флоцкіх каманд у Пецярбургу, а ў 1807 годзе звольніў у адстаўку.

Падчас Айчыннай вайны 1812 года Ушакоў быў абраны начальнікам апалчэння Тамбоўскай губерніі, але з-за хваробы адмовіўся ад пасады. Флатаводзец памёр 2 (14) кастрычніка 1817 года ў сваім маёнтку ў вёсцы Аляксееўка ў Мардовіі. Пахаваны ў Санаксарскім манастыры каля горада Цемнікава.

5 жніўня 2001 года адмірал Ушакоў кананізаваны Рускай Праваслаўнай Царквой як мясцовапачытаемы святы Саранскай епархіі. Праз тры года кананізаваны як агульнацаркоўны святы.

Імем Ушакова названы ўліцы і плошчы ў шэрагу гарадах (Масква, Севастопаль, Херсон, Сароў), помнікі яму ўсталяваны ў Рыбінске, Сарове, Балгарыі, Тутаеве, Севастопалі, Яраслаўле і інш. Імя Ушакова насілі баявыя караблі рускага і савецкага Ваенна-Марскога Флота. Імем Ушакова названа Марская дзяржаўная акадэмія ў Наварасійске, астэроід 3010 Ushakov. 3 сакавіка 1944 года Прэзідыум Вярхоўнага Савета СССР заснаваў ваенны ордэн Ушакова двух ступеняў і медаль Ушакова. 5 жніўня 2006 года ў горадзе Саранску адкрыты кафедральны сабор святога праведнага воіна Фёдара Ушакова.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Камандуючыя Чарнаморскім флотам Шаблон:5 жніўня ў Праваслаўі