Хар'яна

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Хар'яна
हरयाणा, Haryana
Адміністрацыйны цэнтр

Чандыгарх

Насельніцтва (2001)

21 083 млн (16-е месца)

Плошча

44 212 км²

Хар'яна на карце

Абрэвіятура

IN-HR

Код ISO 3166-2

IN-HR

Афіцыйны сайт
Commons-logo.svg Хар'яна на Вікісховішчы
Каардынаты: 30°43′48″ пн. ш. 76°46′48″ у. д. / 30.73° пн. ш. 76.78° у. д. (G) (O) (Я)

Хар'яна (англ.: Haryana з хіндзі: Дом бога (Hari+ayana)), штат на поўначы Індыі. Гранічыць са штатамі Пенджаб і Хімачал-Прадэш на поўначы, Раджастхан на захадзе і поўдні, Утар-Прадэш і Утаракханд на ўсходзе. Хар'яна акружае Дэлі з поўначы, захаду і поўдня. Займае 20-е месца сярод штатаў па плошчы (44 212 км2) і 16-е па насельніцтву (21 млн. чалавек, 2001). Адміністрацыйны цэнтр — Чандыгарх.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Штат створаны ў 1966 шляхам аддзялення хіндзімоўных раёнаў Пенджаба ад пенджабскамоўных.

Эканоміка[правіць | правіць зыходнік]

ВУП штата — 25 млрд. долл. ЗША (2004).

Хар'яна — адзін з самых індустрыяльна развітых штатаў краіны, гэта цэнтр індыйскага аўтамабілебудавання і адзін з асноўных цэнтраў IT-сектара Індыі. На тэрыторыі штата размяшчаецца другі па велічыні ў Паўднёвай Азіі нафтаперапрацоўчы завод. Дапаўняюць партрэт індустрыі штата металургічная і тэкстыльная прамысловасць.

Нягледзячы на значныя поспехі ў індустрыялізацыі, Хар'яна застаецца пераважна аграрным штатам: у сельскай гаспадарцы занята каля 70% працаздольнага насельніцтва. Асноўныя культуры — пшаніца, рыс, трыснёг, бавоўна, кукуруза. Звыш 80% плошчы — пад ворывам, з якіх 3/4 ахоплены ірыгацыяй. Буйнатаварная малочная жывёлагадоўля. У 1970-х Хар'яна ўнесла значны ўклад у поспех індыйскай «зялёнай рэвалюцыі», якая забяспечыла харчовую самадастатковасць краіны.

Насельніцтва[правіць | правіць зыходнік]

З 21,1 млн. чал. мужчын 11,4 млн., жанчын 9,8 млн. Вялікая палавая дыспрапорцыя выклікана у т.л. секлектыўнымі абортамі жаночых зародкаў. Недахоп нявест кампенсуецца іх набыццём (літаральна, purchase) у штатах Арыса, Джаркханд і Біхар.

Індуістаў 88,2%, мусульман 5,8%, сікхаў 5,5%, джайністаў 0,3%, хрысціян 0,1%.

Вядомыя асобы[правіць | правіць зыходнік]