Шкала Кінсі

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Сексуальная арыентацыя
Раздзел сексалогіі
Агульнапрынятыя класіфікацыі

Гетэрасексуальнасць
Бісексуальнасць
Гомасексуальнасць

Іншыя класіфікацыі

Асексуальнасць
Антысексуальнасць
Аўтасексуальнасць
Шкала сексуальнасці Кінсі
Рашотка сексуальнай арыентацыі Клейна
Монасексуальнасць
Пансексуальнасць
Парафілія

Тэматычна звязаныя артыкулы

Эмацыйная арыентацыя
Эгадыстанічная арыентацыя
Біялогія і сексуальная арыентацыя
Вольны выбар і сексуальная арыентацыя
Статыстыка сексуальнай арыентацыі
Сексуальнасць жывёл
Сітуацыйныя сексуальныя паводзіны

Шкала Кінсі — спроба замерыць і ацаніць сексуальную арыентацыю, ад 0 (выключна гетэрасексуальная) да 6 (выключна гомасексуальная), адзін з метадаў сексалогіі для адлюстравання зменлівасці сексуальных паводзінаў.

Амерыканскі сацыёлаг Альфрэд Кінсі ў 19401950-я ўпершыню правёў буйныя сацыялагічныя апытанні датычна сексуальных перавагаў. У абагульняючых працах «Сексуальныя паводзіны самца чалавека» (Sexual Behavior in the Human Male) (1948) і «Сексуальныя паводзіны самкі чалавека» (Sexual Behavior in the Human Female) (1953), ён зрабіў выснову, што людзі не падзяляюцца аднастайным чынам на гетэрасексуалаў, бісексуалаў і гомасексуалаў, і што мяжа паміж гома-, бі- і гетэрасексуальнасцю дастаткова тонкая і ўмоўная і часцяком вельмі цяжка вызначыць яе.

Згодна дадзеным даследаванняў Кінсі, большасці людзей уласцівыя ў пэўнай ступені як гетэрасексуальныя, так і гомасексуальныя праявы (адпаведныя жаданні, эратычныя фантазіі, мроі з эратычным зместам ці беспасярэдне сексуальны досвед). Толькі 5-10 % апытаных можна кваліфікаваць як адносна, але ўсё-такі не стопрацэнтна, «чыстых» (умоўна кажучы, 99,9%-ых, але не 100%-ых) гетэрасексуалаў альбо гомасексуалаў.

Стопрацэнтна гомасексуальных альбо гетэрасексуальных людзей, згодна з Кінсі, увогуле не існуе, бо хаця б на эстэтычным узроўні і на ўзроўні сацыяльных зносінаў гомасексуалы могуць цаніць супрацьлеглы, а гетэрасексуалы — свой пол. Гэтаксама, згодна з Кінсі, не існуе «50 % на 50 %» бісексуалаў, у бісексуалаў заўжды ёсць тыя ці іншыя густы і перавагі, якія могуць у тым ліку і змяняцца з цягам часу, але ў кожны момант яны ёсць.

І метады даследавання, і высновы, якія зрабіў Кінсі, у далейшым не раз аспрэчваліся, але ўведзенае ім уяўленне аб тым, што сексуальная арыентацыя не носіць дыскрэтны характар (то бок не «гома» ці «гетэра», а шкала ад 100 % абсалютнай гетэрасексуальнасці да 100 % абсалютнай гомасексуальнасці, прычым, як відаць, з недасяжнымі ўскрайнімі канцамі спектра, і на гэтай шкале большасць людзей аказваюцца не на краях спектра, а бліжэй да цэнтру) дагэтуль застаецца ў навуковым абароце, і дастаткова шырока распаўсюджана ў побытавым разуменні.


Цытата[правіць | правіць зыходнік]

Прадстаўляючы шкалу, Кінсі пісаў:

Мужчыны не падзяляюцца на дзве неперакрэсліваемыя групы, гетэрасексуальную і гомасексуальную. Нельга ўвесь свет падзяліць на авечак і казлоў… Толькі чалавечы розум спрабуе вынайсці розныя катэгорыі і імкнецца ўсё раскласці па палічках. Але ў жывым свеце усе бакі рэчаіснасці ўзаемазвязаныя. І чым хутчэй мы ўсвядомім гэта ў частцы сексуальных паводзінаў, тым глыбей спасцігнем сутнасць сексу.

Шкала Кінсі[правіць | правіць зыходнік]

Рэйтынг Апісанне
0 выключна гетэрасексуальныя паводзіны
1 пераважна гетэрасексуальныя паводзіны з рэдкімі альбо адзінкавымі няўрочнымі праявамі гомасексуальнасці
2 пераважна гетэрасексуальныя паводзіны са значнай гомасексуальнай цягай
3 аднолькавая пацяга да абодвух палоў
4 пераважна гомасексуальныя паводзіны са значнай гетэрасексуальнай цягай
5 пераважна гомасексуальныя паводзіны з рэдкімі альбо адзінкавымі няўрочнымі праявамі гетэрасексуальнасці
6 выключна гомасексуальныя паводзіны

Статыстычныя факты даследаванняў Кінсі[правіць | правіць зыходнік]

  • Мужчыны: 11,6 % белых мужчынаў ва ўзросце 20-35 год атрымалі ацэнку 3 для гэтага перыяду іхнага жыцця
  • Жанчыны: 7 % незамужных жанчын и 4 % замужных ва ўзросце 20-35 атрымалі ацэнку 3 для гэтага перыяду іхнага жыцця
  • Агулам:
    • 10 % апытаных прызналі цалкам гомасексуальныя паводзіны з моманту полавага саспявання
    • 25 % прызналі сваю гомасексуальную пацягу значнай, пры тым не з’яўляючыся цалкам гомасексуальнымі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]