Яніс Чакстэ

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Яніс Чакстэ
лат.: Jānis Čakste
Janis Cakste.jpg
сцяг
1-ы Прэзідэнт Латвіі
14 лістапада 1922 — 14 сакавіка 1927
Папярэднік: пасада заснавана
Пераемнік: Густаўс Земгалс
сцяг
1-ы Старшыня Народнага Савета Латвіі
17 лістапада 1918 — 1 мая 1920
Папярэднік: пасада заснавана
Пераемнік: пасада скасавана
сцяг
1-ы Старшыня Устаноўчага сходу Латвіі
сцяг
1 мая 1920 — 7 лістапада 1922
Папярэднік: пасада заснавана
Пераемнік: пасада скасавана
 
Партыя: Сялянскі Саюз Латвіі, Партыя Дэмакратычнага Цэнтра
Адукацыя: Імператарскі Маскоўскі ўніверсітэт
Прафесія: Юрыст
Нараджэнне: 14 верасня 1859({{padleft:1859|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})
Ліелсесаўская воласць,
Добленскі павет,
Курляндская губерня,
Расійская імперыя Латвія
Смерць: 14 сакавіка 1927({{padleft:1927|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:14|2|0}}) (67 гадоў)
Рыга, Латвія
Пахаваны: Лясныя могілкі, Рыга
 
Узнагароды:
Кавалер Вялікага крыжа ордэна Трох Зорак
Кавалер Вялікага крыжа ордэна Лепольда I
Крыж Свабоды 3 класа 1 ступені
Вялікі крыж ордэна Белай ружы
Ордэн Адраджэння Польшчы 1-й ступені

Яніс Чакстэ (латыш. Jānis Čakste; 14 верасня 1859 — 14 сакавіка 1927) — першы прэзідэнт Латвійскай Рэспублікі.

Палітычная дзейнасць[правіць | правіць зыходнік]

У студзені 1919 года на чале латвійскай дэлегацыі наведвае Лондан і парыжскую мірную канферэнцыю. 1 мая 1920 года адкрывае першае пасяджэнне Канстытуцыйнага сходу. Прымае ўдзел у выбарах яго старшыні. Атрымлівае 83 галасы, тады як Яніс Райніс — толькі 48.

14 лістапада 1922 г. Сейм абірае Чакстэ першым прэзідэнтам Латвіі (92 дэпутата — «за», 6 устрымаліся) як адзінага кандыдата. 6 лістапада 1925 г. ён абіраецца паўторна. За час прэзідэнцтва абвясціў 402 закона. Ліберальным быў закон аб адукацыі, які абавязваў дзяржаву і самакіраванне ствараць столькі школ нацменшасцяў, колькі неабходна. Памілаваў 549 чалавек. З 14 лістапада 1919 года — дацэнт Латвійскага універсітэта, 28 верасня 1924 года атрымаў ступень Dr. iur. honoris causa. З 1921 года чытаў лекцыі і на афіцэрскіх курсах.

14 сакавіка 1927 г. памёр. Пахаваны на Лясным могілках у Рызе.

У 2003 годзе ў Елгаве усталяваны помнік, а ў сталіцы імем Чакстэ названая вуліца.

Шаблон:Члены Дзяржаўнай думы Расійскай імперыі ад Курляндскай губерні