Ян Матэйка

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Ян Матэйка, аўтапартрэт

Ян МАТЭ́ЙКА (польск.: Jan Matejko; 24 чэрвеня 1838, Кракаў — 1 лістапада 1893, Кракаў), польскі мастак.

Жыццяпіс[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся дзевятым з адзінаццаці дзяцей у сям'і Матэйкаў. Маці памерла рана і старэйшы брат Францішак меў глыбокі ўплыў на адукацыю Яна Матэйка. У 1852 годзе, калі яму было 14 гадоў, Матэйка пачаў навучацца ў Кракаўскай Акадэміі мастацтваў. Яго настаўнікамі былі сярод іншых Войцэх Карнэлі Сатлер (Wojciech Korneli Sattler) і Уладзіслаў Лушкевіч (Władysław Łuszczkiewicz). Яшчэ тады Ян Матэйка меў сур'ёзныя праблемы з вачамі, але нягледзячы на гэта ён лічыўся адным з самых таленавітых вучняў акадэміі. Пасля заканчэння акадэміі ў 1858 годзе Матэйка быў два гады вучням Германа Абшутца (Hermann Anschütz) ў Мюнхене. З 1859 па 1860 гады мастак працаваў у Вене з Крысціянам Рубенам (Christian Ruben), вярнуўся ў Кракаў і ў 1873 годзе заняў пасаду дырэктара Акадэміі мастацтваў.

У Матэйка і яго жонкі Тэадоры было пяцёра дзяцей, самая малодшая дачка памерла незадоўга пасля нараджэння.

Творы[правіць | правіць зыходнік]

нумар назва дата напісання памеры знаходзіцца ілюстрацыя
1. Станьчык 1862 120 × 88 cм Нацыянальны музей у Варшаве Matejko Stańczyk.jpg
2. Выступ Скаргі 1864 224 × 397 cм Каралеўскі замак у Варшаве Kazanie Skargi.jpg
3. Польшча — год 1863 1864?
1879
232 cм Музей Чартарыйскіх у Кракаве Rok 1863 Polonia.JPG
4. Рэйтан 1866 282 × 487 cм Нацыянальны музей у Варшаве Rejtan Upadek Polski Matejko.jpg
5. Люблінская унія 1869 298 × 512 cм Любельскі музей у Любліне Unia Lubelska.JPG
6. Стэфан Баторый пад Псковам 1872 322 × 545 cм Каралеўскі замак у Варшаве Jan Matejko-Batory pod Pskowem.jpg
7. Астраном Капернік, размаўляе з Богам 1873 225 × 315 cм Калегіум новага Ягелонскага універсітэта Jan Matejko-Astronomer Copernicus-Conversation with God.jpg
8. Усталяванне звона Жыгімонта 1874 94 × 189 cм Нацыянальны музей у Варшаве Matejko Hanging of the Zygmunt bell.jpg
9. Смерць караля Пшэмысла II 1875 Galeria Nowoczesna w Zagrzebiu Śmierć króla Przemysła II.jpg
10. Бітва пад Грунвальдам 1878 426 × 987 cм Нацыянальны музей у Варшаве Matejko Battle of Grunwald.jpg
11. Пруская дань 1880-82 388 × 875 cм Нацыянальны музей у Кракаве Prussian Homage.jpg
12. Ян III Сабескі пад Wiedniem 1883 Ватыканскі музей Sobieski Sending Message of Victory to the Pope.jpg
13. Wernyhora 1883-84 290 × 204 cm Нацыянальны музей у Кракаве Matejko Wernyhora.jpg
14. Залажэнне акадэміі Lubrańskiego у Познані 1886 Нацыянальны музей у Познані JMatejko Akademia Lubrańskiego.JPG
15. Касцюшка пад Рацлавіцамі 1888 450 × 890 cм Нацыянальны музей у Кракаве Bitwa pod Raclawicami.jpg
16. цыкл Dzieje cywilizacji w Polsce 1888
17. Прыход хрысціянства 1889 79 × 120 cм Нацыянальны музей у Варшаве Matejko Christianization of Poland.jpg
18. Канстытуцыя 3 мая 1891 247 × 446 cм Каралеўскі замак у Варшаве Konstytucja 3 Maja.jpg

У Сеціве[правіць | правіць зыходнік]