Ян Матэйка

Ян МАТЭ́ЙКА (польск.: Jan Matejko; 24 чэрвеня 1838, Кракаў — 1 лістапада 1893, Кракаў), польскі мастак.

Жыццяпіс [правіць]

Нарадзіўся дзевятым з адзінаццаці дзяцей у сям'і Матэйкаў. Маці памерла рана і старэйшы брат Францішак меў глыбокі ўплыў на адукацыю Яна Матэйка. У 1852 годзе, калі яму было 14 гадоў, Матэйка пачаў навучацца ў Кракаўскай Акадэміі мастацтваў. Яго настаўнікамі былі сярод іншых Войцэх Карнэлі Сатлер (Wojciech Korneli Sattler) і Уладзіслаў Лушкевіч (Władysław Łuszczkiewicz). Яшчэ тады Ян Матэйка меў сур'ёзныя праблемы з вачамі, але нягледзячы на гэта ён лічыўся адным з самых таленавітых вучняў акадэміі. Пасля заканчэння акадэміі ў 1858 годзе Матэйка быў два гады вучням Германа Абшутца (Hermann Anschütz) ў Мюнхене. З 1859 па 1860 гады мастак працаваў у Вене з Крысціянам Рубенам (Christian Ruben), вярнуўся ў Кракаў і ў 1873 годзе заняў пасаду дырэктара Акадэміі мастацтваў.

У Матэйка і яго жонкі Тэадоры было пяцёра дзяцей, самая малодшая дачка памерла незадоўга пасля нараджэння.

Творы [правіць]

нумар	назва	дата напісання	памеры	знаходзіцца	ілюстрацыя
1.	Станьчык	1862	120 × 88 cм	Нацыянальны музей у Варшаве
2.	Выступ Скаргі	1864	224 × 397 cм	Каралеўскі замак у Варшаве
3.	Польшча — год 1863	1864? 1879	232 cм	Музей Чартарыйскіх у Кракаве
4.	Рэйтан	1866	282 × 487 cм	Нацыянальны музей у Варшаве
5.	Люблінская унія	1869	298 × 512 cм	Любельскі музей у Любліне
6.	Стэфан Баторый пад Псковам	1872	322 × 545 cм	Каралеўскі замак у Варшаве
7.	Астраном Капернік, размаўляе з Богам	1873	225 × 315 cм	Калегіум новага Ягелонскага універсітэта
8.	Усталяванне звона Жыгімонта	1874	94 × 189 cм	Нацыянальны музей у Варшаве
9.	Смерць караля Пшэмысла II	1875		Galeria Nowoczesna w Zagrzebiu
10.	Бітва пад Грунвальдам	1878	426 × 987 cм	Нацыянальны музей у Варшаве
11.	Пруская дань	1880-82	388 × 875 cм	Нацыянальны музей у Кракаве
12.	Ян III Сабескі пад Wiedniem	1883		Ватыканскі музей
13.	Wernyhora	1883-84	290 × 204 cm	Нацыянальны музей у Кракаве
14.	Залажэнне акадэміі Lubrańskiego у Познані	1886		Нацыянальны музей у Познані
15.	Касцюшка пад Рацлавіцамі	1888	450 × 890 cм	Нацыянальны музей у Кракаве
16.	цыкл Dzieje cywilizacji w Polsce	1888
17.	Прыход хрысціянства	1889	79 × 120 cм	Нацыянальны музей у Варшаве
18.	Канстытуцыя 3 мая	1891	247 × 446 cм	Каралеўскі замак у Варшаве