14 верасня

З Вікіпедыя.

14 верасня - дзвесце пяцьдзесят сёмы (дзвесце пяцьдзесят восьмы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.

[правіць] Падзеі

1066: Заваяванне Англіі нарманамі: у бітве пад Гасцінгсам нарманы на чале з Вільгельмам Заваёўнікам перамагаюць англасаксонскую армію Гаральда Годвінсана (загінуў у бітве). Вырашаючая перамога ў гісторыі заваявання Англіі.
1752: Брытанія і яе калоніі перайшлі на грыгарыянскі каляндар.
1773: Аляксандр Сувораў атрымлівае перамогу над турэцкім войскам ля Гірсава
1791: Папская дзяржава і Авіньён уключаны ў склад Францыі
1794: Рускі атрад А. В. Суворава нанес паразу польскай арміі пад Дывінам
1811: У Прусіі адменена феадальная сістэма.
1812: Войскі Напалеона увайшлі ў Маскву.
1853: Турцыя аб'вясціла вайну Расійскай імперыі, пачалася Крымская вайна.
1857: Англійскія войскі пачалі штурм Дэлі, які яны захапілі пад час паўстання сіпаеў.
1865: Заснаванне ў Расійскай імперыі Галоўнай управы па справах друку. Увядзенне ў дзеянне закона аб адмене папярэдняй цэнзуры.
1867: Выйшаў у свет першы том "Капітала" Карла Маркса
1906: У Вільні выйшаў першы нумар "Нашай долі".
1911: У Кіеве смяротна паранены П.А. Сталыпін
1917: Расія аб'яўлена Часовым урадам рэспублікай
1920: Пачаў сваю дзейнасць Беларускі дзяржаўны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы ў Мінску.
1921: У Вільні выйшаў першы нумар штотыднёвіка "Беларускія ведамасці" (рэд. М. Гарэцкі), які быў адным з лепшых тагачасных беларускіх перыядычных выданняў.
1927: У Ніцы з-за таго, что шарф наматаўся на кола аўтамабілю, загінула амерыканская танцоўшчыца Айсядора Дункан
1929: Футбалісты кіеўскага «Дынама» правялі свой першы міжнародны матч (са зборнай рабочых Ніжняй Аўстрыі).
1936: На сакрэтнай нарадзе НКУС СССР приняў рашэнне аб масавай засылцы сваіх супрацоўнікаў у Іспанію для ўдзелу ў грамадзянскай вайне
1939: У ЗША ў паветра ўзняўся першы вярталёт І. І. Сікорскага - VS-300
1954: На Тоцкім палігоне (Расія) праведзены вайсковыя вучэнні ва ўмовах реальнаго ядзернага выбуху з удзелам да 45 тысяч вайскоўцаў
1957: ААН асудзіла ўвод савецкіх войскаў у Венгрыю.
1960: Заснавана Арганізацыя краін-экспарцёраў нафты. У яё ўвайшлі Ірак, Іран, Кувейт, Саудаўская Аравія і Венесуэла.
1972: Папа рымскі Павал VI адмяніў пострыг валос на галаве каталіцкіх святароў (танзуру), што было абавязковым з пятага стагоддзя
1973: Кярчы і Наварасійску надана званне горад-герой
1984: Першы ў свеце пералёт праз Атлантычны акіян на паветраным шары выкананы амерыканскім ваеным лётчыкам у адстаўцы Джо Кітынджэрам
2003: Швецыя ў выніку рэферэндуму адмовілася ад переходу на агульнаеўрапейскую грашовую адзінку Еўра
2003: У выніку рэферэндуму Эстонія далучылася да Еўрапейскага Саюза

[правіць] Нарадзіліся

1543: Клаўдыа Аквавіва, італьянскі царкоўны дзяяч, пяты кардынал Таварыства Езуса
1737: Міхаэль Гайдн, аўстрыйскі кампазытар, малодшы брат Ёзафа Гайдна
1760: Люіджы Керубіні, італьянскі кампазытар
1769: Аляксандр Гумбальт, нямецкі натураліст
1806: Міхал Гузікаў, беларускі музыка, вынаходнік ксілафону
1849: Іван Паўлаў, расійскі навуковец
1884: Фабіян Абрантовіч, беларускі рэлігійны і грамадзкі дзеяч, каталіцкі святар, прыхільнік беларусізацыі касцёла (пам. 1946)
1886: Ян Масарык, чэскі міністр замежных справаў, дыпламат
1890: Дуайт Дэйвід Эйзенхаўэр, 34-ы прэзідэнт Злучаных Штатаў Амерыкі
1904: Мар’ян Пецюкевіч, беларускі этнограф і грамадскі дзеяч (пам. 25.9.1983)
1959: Мортан Харкэт, нарвескі спявак (A-ha)
1965: Лявон Вольскі, беларускі рок-музыка
2001: Масяня, гераіня аднайменнага мультфільму