Правім Рэпрадуктыўная сістэма чалавека

: ''Гэты артыкул утрымлівае інфармацыю па '''[[Звычайная анатомія чалавека|анатоміі чалавека]]'''. Пра [[Анатомія|агульную анатомію]] глядзіце артыкул: [[Рэпрадуктыўная сістэма]].''
[[Файл:Male and Female external genitalia.jpg|міні|Палавыя органы мужчыны  і жанчыны ]]
'''Рэпрадуктыўная сістэма''' — комплекс [[Палавыя органы чалавека|органаў]] і [[Сістэмы ўнутраных органаў чалавека|сістэм]], якія забяспечваюць працэс апладнення, спрыяюць узнаўленню чалавека.

Размнажэнне (рэпрадукцыя) чалавека адбываецца ў выніку ўнутранага [[апладненне|апладнення]], які завяршае [[палавы акт]]:

* Падчас [[палавы акт|палавога акту]] [[эрэкцыя|эрэгіраваны]] [[палавы член]] мужчыны ўводзіцца ў [[похва жанчыны|похву жанчыны]]. Па завяршэнні палавога акту адбываецца [[эякуляцыя]] — выкід [[сперма|спермы]] з [[пеніс]]а ў похву.
* [[Сперматазоіды]], якія змяшчаюцца ў сперме, рухаюцца па похве ў кірунку да [[матка|маткі]] або [[фалопіевы трубы|фалопіевых труб]] для [[Апладненне|апладнення]] [[яйцаклетка|яйцаклеткі]].
* Пасля паспяховага апладнення і імплантацыі [[Зігота|зіготы]], развіццё [[эмбрыён]]а чалавека адбываецца у матцы жанчыны на працягу прыблізна дзевяці месяцаў. Гэты працэс завецца [[цяжарнасць|цяжарнасцю]], якая завяршаецца [[роды|родамі]].
* Падчас родаў [[мускул]]ы маткі скарачаюцца, [[шыйка маткі]] пашыраецца і [[плод]] выштурхваецца з маткі.
* Немаўляты і дзеці практычна бездапаможныя і патрабуюць бацькоўскага клопату на працягу шматлікіх гадоў. На працягу першага года жыцця жанчына звычайна выкарыстоўвае [[малочныя залозы]], размешчаныя ў грудзях, для выкормлівання немаўля.

Чалавек, як від, характарызуецца высокай ступенню [[палавы дымарфізм|палавога дымарфізму]]. Акрамя розніцы ў першасных палавых адзнаках (палавыя органы), ёсць розніца ў другасных палавых адзнаках і сексуальных паводзінах.

== Мужчынская рэпрадуктыўная сістэма ==
[[Выява:Male anatomy blank.svg|thumb|200px|[[Мужчынская палавая сістэма]]]]
 {{main|Мужчынская палавая сістэма}}
Мужчынская рэпрадуктыўная сістэма — сістэма органаў, размешчаных звонку цела каля таза, якія бяруць удзел у рэпрадукцыі. Першасная функцыя мужчынскай рэпрадуктыўнай сістэмы складаецца ў выпрацоўцы мужчынскіх палавых гамет ([[сперматазоід]]аў) для апладнення яйцаклеткі.

Мужчынскія палавыя органы ўключаюць семяннікі (яечкі) з іх пратокамі, [[палавы член]], а таксама дапаможны орган — [[прадсталёвая залоза|прадсталёвую залозу]].
[[Яечкі]] (тэсцікулы) — парныя залозы, якія падвешаны ў машонцы на семявым канаціку. Вага кожнага яечка — 10 — 15 г. Маюць авальную форму, складаюцца з семявых канальчыкаў. Прамым прызначэннем яечкаў з'яўляецца выпрацоўка спермы — вадкасці, якая змяшчае мужчынскія палавыя клеткі — сперматазоіды. Акрамя гэтага, яечкі адказваюць за [[Сакрэцыя, фізіялогія|сакрэцыю]] мужчынскіх палавых гармонаў — андрагенаў.

== Жаночая рэпрадуктыўная сістэма ==

{{main|Жаночая палавая сістэма}}

Жаночую палавую сістэму падзяляюць на 2 групы органаў: вонкавыя і ўнутраныя.
Да вонкавых палавых органаў адносяць: малыя і вялікія палавыя губы з размешчанымі на іх залозамі, клітар і ўваход у похву; да ўнутраных — похва, матка, матачныя трубы, яечнікі.

Рэпрадуктыўная сістэма жанчыны складаецца з органаў, размешчаных пераважна ўсярэдзіне цела ў [[таз, анатомія|тазавай]] вобласці. Яна складаецца з трох асноўных частак: [[похва|похвы]], у якую трапляе сперма, [[матка жанчыны|матка]], у якой развіваецца зародак і [[яечнікі]], у якіх адбываецца паспяванне яйцаклеткі. Грудзі таксама адносяцца да рэпрадуктыўнай сістэмы і адыгрываюць важную ролю ў постнатальным развіцці дзіцяці.

Похва адкрываецца вонкі праз [[вульва|вульву]], якая ўключае [[вялікія палавыя губы|вялікія]] і [[малыя палавыя губы]], [[клітар]] і [[урэтра|урэтру]]; падчас палавога акту гэта вобласць увільгатняецца выдзяленнямі з [[Барталінавы залозы|барталінавых залоз]].

== Хваробы рэпрадуктыўнай сістэмы чалавека ==
Як і іншыя складаныя сістэмы органаў, рэпрадуктыўная сістэма чалавека паражаецца вялікай колькасцю захворванняў. Вылучаюць чатыры асноўныя катэгорыі хвароб:
* кангенітальныя ці прыроджаныя;
* [[пухліны]];
* інфекцыі, які часта [[Захворванні, якія перадаюцца палавым шляхам|перадаюцца палавым шляхам]];
* функцыянальныя парушэнні, выкліканыя фактарамі навакольнага асяроддзя, пашкоджваннем, псіхасаматычнымі фактарамі і [[Аўтаімунныя захворванні|аўтамуннымі захворваннямі]]. Найбольш вядомы від функцыянальных парушэнняў — гэта бясплоддзе, якое можа быць выклікана шматлікімі захворваннямі.


{{anatomy-stub}}
{{commonscat|Genitalia}}
{{Рэпрадуктыўная сістэма чалавека}}
{{Сістэмы органаў}}

[[Катэгорыя:Рэпрадуктыўная сістэма]]
[[Катэгорыя:Фізіялогія чалавека]]