Перайсці да зместу

Ёган III Сігізмунд (курфюрст Брандэнбурга)

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Ёган III Сігізмунд
ням.: Johann Sigismund von Brandenburg
герцаг Прусіі
27 жніўня 1618 — 23 снежня 1619
Нараджэнне 8 лістапада 1572(1572-11-08)[1]
Смерць 23 снежня 1619(1619-12-23)[3] (47 гадоў)
Месца пахавання
Род Гогенцолерны
Бацька Ёахім III Фрыдрых
Маці Кацярына Кюстрынская[d]
Жонка Duchess Anna of Prussia[d][5]
Дзеці Георг Вільгельм[d], Марыя Элеанора Брандэнбургская, Кацярына Брандэнбургская[d][6], Anna Sophia of Brandenburg[d][6] і Joachim Sigismund von Brandenburg[d]
Веравызнанне кальвінізм і лютэранства
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Іаган (Ганс) Сігізмунд або Ян Жыгімонт (ням.: Johann Sigismund, польск.: Jan Zygmunt, лац.: Iohanus Sigismundus; 8 лістапада 1572(1572-11-08)[1], Гале, Магдэбургскае архібіскупства[d][2] — 23 снежня 1619(1619-12-23)[3], Берлін[4]) — курфюрст Брандэнбурга з 1608 года, рэгент Прусіі з 1608 года, герцаг Прусіі з 1618 года, прадстаўнік дынастыі Гогенцолернаў. Сын курфюрста Іаахіма Фрыдрыха, спадчыннікам якога стаў у 1608 годзе, і Кацярыны Брандэнбург-Кюстрынскай.

Біяграфія

[правіць | правіць зыходнік]

Ян Жыгімонт у 1594 годзе ажаніўся з Ганнай, старэйшай дачкой сваяка — герцага Прусіі Альбрэхта Фрыдрыха, які быў псіхічна хворым і не меў спадчынніка мужчыны. Разам з бацькам заставаўся курфюрстам у Свяшчэннай рымскай імперыі, з таго часу яны былі рэгентамі ў Княскай Прусіі і па гэтым уладанні — васаламі Рэчы Паспалітай. Яны рахмана збіралі падаткі з прусаў і плацілі водкупы ад вайсковых канфедэратаў. Пасля смерці Альбрэхта ў жніўні 1618 года, правы на валоданне Княжацкай Прусіяй перайшлі да Ёгана Сігізмунда і яго нашчадкаў з Брандэнбургскай лініі роду.

У 1609 годзе, калі памёр апошні нашчадак юліх-клеўскіх герцагаў, Ёган, адначасова з Пфальц-Нойбургам, заявіў аб правах на спадчыну. Паводле дортмундскага дагавора краіна была аддадзена ў сумеснае кіраванне абодвух прэтэндэнтаў. Паводле Ксантэнскага пагаднення 1614 года з наступнымі дадаткамі адбыўся другі падзел, пасля якога Клевэ, Марк і Равенсбург адышлі да Брандэнбурга, а Юліх-Берг — да Пфальц-Нойбурга.

Ёган Сігізмунд Гогенцолерн у 1609 годзе абавязаўся ўносіць у польскую каралеўскую казну штогод па 30 000 гульдэнаў, паабяцаў увесці ў Прусіі Грыгарыянскі каляндар і пабудаваць у Кёнігсбергу каталіцкі храм. У выніку ў 1611 годзе Ёган Сігізмунд атрымаў грамату на права кіравання і на спадчынную ўладу ў прускім герцагстве.

У 1613 годзе Ёган перайшоў з лютэранства ў рэфармацтва, але адмысловым дакументам ад 1615 года дазволіў падданым заставацца пры строгім лютэранстве ці формуле канкордыі. Як кальвіністу, яму давялося затым змагацца з апазіцыяй саслоўяў у Прусіі і Брандэнбургу, прычым на бок яго праціўнікаў стала і яго жонка Ганна, дбайная лютэранка.

Жыхары Прусіі сустракалі ў штыкі кальвінскія новаўвядзенні. Але да адкрытых выступленняў справа не дайшла, з прычыны змены сітуацыі. У 1619 годзе курфюрст памёр. Да сваёй смерці ён паспеў стварыць (фактычна) Брандэнбургска-прускую дзяржаву са сталіцай у Берліне. Праблемы з Расіяй, Швецыяй, Турцыяй адцягнулі Польшчу ад Прусіі, у якой законным герцагам у 1619 годзе стаў сын Ёгана Сігізмунда і Ганны Прускай — Георг Вільгельм.

Нашчадкі

[правіць | правіць зыходнік]

Крыніцы

[правіць | правіць зыходнік]
  1. 1 2 Lundy D. R. Johann Sigismund Kurfürst von Brandenburg // The Peerage Праверана 9 кастрычніка 2017.
  2. 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #117677337 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016. Праверана 10 снежня 2014.
  3. 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #117677337 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016. Праверана 9 красавіка 2014.
  4. 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #117677337 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016. Праверана 30 снежня 2014.
  5. ↑ (unspecified title) Праверана 7 жніўня 2020.
  6. 1 2 Lundy D. R. The Peerage

Спасылкі

[правіць | правіць зыходнік]
Узята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Ёган_III_Сігізмунд_(курфюрст_Брандэнбурга)&oldid=5199066"