Перайсці да зместу

Іван Іванавіч Шувалаў

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Іван Іванавіч Шувалаў
руск.: Ива́н Шува́лов
Q135475019?
12 (23) студзеня 1755 — 14 (25) лістапада 1797
Нараджэнне 1 (12) лістапада 1727[1] ці 12 лістапада 1727(1727-11-12)[2]
Смерць 15 (26) лістапада 1797 (70 гадоў), 25 лістапада 1798(1798-11-25)[1] (71 год), 14 лістапада 1797(1797-11-14)[3] (70 гадоў) ці 25 лістапада 1797(1797-11-25)[2] (70 гадоў)
Месца пахавання
Род Шувалавы
Бацька Ivan Shuvalov[d]
Маці Tatyana Ratislavskaya[d]
Грамадзянства
Член у
Дзейнасць ваенная служба[d][5], дзяржаўная служба[5], мецэнацтва[d][5] і science and art[d][6]
Цывільны чын сапраўдны тайны саветнік[7]
Званне генерал-паручнік[d] і генерал[8]
Узнагароды
ордэн Святога апостала Андрэя Першазванага ордэн Святога Уладзіміра I ступені кавалер Ордэна Святога Аляксандра Неўскага

член Лонданскага каралеўскага таварыства[d]

 ордэн Белага арла ордэн Святога Станіслава
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы
У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з прозвішчам Шувалаў.

Іван Іванавіч Шувалаў (руск.: Иван Иванович Шувалов) (1 (12) лістапада 1727, Масква — 14 (25) лістапада 1797, Пецярбург) — рускі дзяржаўны дзеяч, генерал-ад’ютант (1760), фаварыт імператрыцы Лізаветы Пятроўны, мецэнат, заснавальнік Маскоўскага ўніверсітэта і Пецярбургскай Акадэміі мастацтваў.

Біяграфія

[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў небагатай дваранскай сям’і. Атрымаў хатнюю адукацыю. Дзякуючы заступніцтву стрыечных братоў, Аляксандра і Пятра Шувалавых, удзельнікаў палацавага перавароту 1741, Іван Шувалаў апынуўся пры імператарскім двары. У 1742 г. пачаў прыдворную службу ў якасці пажа. У 1749 г. атрымаў званне камер-юнкера. Неўзабаве зрабіўся фаварытам імператрыцы Лізаветы Пятроўны.

У 1750-х Шувалаў меў прыкметны ўплыў на ўнутраную і знешнюю палітыку Расіі, садзейнічаў развіццю рускай навукі і мастацтва, аказваў заступніцтва вучоным, пісьменнікам і мастакам. У ліку іншага ён падтрымліваў шматлікія распачынанні М. В. Ламаносава. Пад яго заступніцтвам у 1755 г. быў заснаваны Маскоўскі ўніверсітэт (і ён стаў яго першым куратарам), а ў 1757 г. створана Акадэмія майстэрстваў (Шувалаў быў яе прэзідэнтам да 1763).

Пасля ўзыходжання Кацярыны II граф Шувалаў апынуўся ў няміласці. З 1763 па 1777 г. ён знаходзіўся за мяжой (афіцыйна — у водпуску «па хваробе»), выконваў шэраг дыпламатычных і іншых даручэнняў рускага ўрада. Адначасна займаўся збіраннем калекцыі твораў мастацтва. Пасля перадаў сваю калекцыю Акадэміі майстэрстваў і Эрмітажу.

Вярнуўшыся ў Расію, у палітычным жыцці актыўна не ўдзельнічаў.

Зноскі

  1. ↑ а б Deutsche Nationalbibliothek Record #121948900 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016. Праверана 3 мая 2014.
  2. ↑ а б ШУВАЛОВ Иван Иванович // Словарь русских писателей XVIII века. Выпуск 3: Р—Я / под ред. А. М. Панченко — СПб.: Наука, 2010. — С. 428–430. — ISBN 978-5-02-025203-5
  3. ↑ Find a Grave — 1996. Праверана 29 жніўня 2019.
  4. ↑ Шевырёв С. П. История императорского Московского университета — М.: Университетская Типография, 1855. — С. 291.
  5. ↑ а б в Národní autority České republiky Праверана 7 лістапада 2022.
  6. ↑ Národní autority České republiky Праверана 18 снежня 2025.
  7. ↑ Шевырёв С. П. История императорского Московского университета — М.: Университетская Типография, 1855. — С. 110.
  8. ↑ Národní autority České republiky Праверана 17 снежня 2022.

Бібліяграфія

[правіць | правіць зыходнік]
Узята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Іван_Іванавіч_Шувалаў&oldid=4706891"