Іван Канстанцінавіч Айвазоўскі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Іван Айвазоўскі
Հովհաննես Կոնստանդինի Այվազովսկի
арм.: Հովհաննես Այվազյան
Фатаграфія
Партрэт І. Айвазоўскага працы А. Тыранаў (1841).
Імя пры нараджэнні Аганес (аванес) Айвазян
Հովհաննես Այվազյան
Дата нараджэння 17 (29) ліпеня 1817[1]
Месца нараджэння
Дата смерці 19 красавіка (2 мая) 1900[4][5][…] (82 гады)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства Flag of Russia.svg Расійская імперыя
Дзеці Q110366109?
Род дзейнасці мастак
Месца працы
Жанр марына[1], пейзаж[3], батальны жанр, фігурка[d][3], жанравы жывапіс[3], гістарычны жывапіс[3], партрэт[3], рэлігійны жывапіс[d][3], міфалагічны жывапіс[d][3] і рамантызм
Вучоба
Мастацкі кірунак рамантызм[7]
Уплыў Maxim Vorobiev[d][1]
Уплыў на Архіп Куінджы, Юлія Бразоль
Член у
Узнагароды
Ордэн Белага арла
Ордэн Святога Уладзіміра II ступені
Ордэн Святой Ганны II ступені
Кавалер ордэна Ганаровага легіёна Ордэн Меджыдзіе I-й ступені Ордэн Асманіе II-й ступені
Commons-logo.svg Творы на Вікісховішчы

Іва́н Канстанцінавіч Айвазо́ўскі (руск.: Иван Константинович Айвазовский, арм.: Հովհաննես Կոստանդինեսի Հայվազյան — Аганес Гайвазян, 29 (17) ліпеня 1817 — 2 мая 1900) — сусветна вядомы рускі мастак-марыніст, калекцыянер, мецэнат. Найвыбітнейшы мастак-армянін XIX стагоддзя[8]. Брат армянскага гісторыка і святара Габрыэла Айвазоўскага.

Біяграфічныя звесткі[правіць | правіць зыходнік]

Іван Айвазоўскі пачаў свой творчы шлях яшчэ ў першай палове XIX ст. (1830-я г.). Але асноўны перыяд яго творчасці прыпадае на другую палову стагоддзя.

За сваё жыццё стварыў каля шасці тысяч карцін[9]. Большасць з іх былі напісаны ў Феадосіі і прысвечаны Чорнаму мору.

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Шматлікія палотны марыніста складаюць свайго роду энцыклапедыю пра мора. «Паэзію прыроды заўсёды адчуваў, адчуваю і стараюся перадаць маім пэндзлем. Абаянне паўднёвай ночы, неба, паўднёвага захаду, жах, што наганяе на душу бура ці ураган, — вось тыя пачуцці, што натхняюць мяне, калі я пішу». Зменлівасць станаў марской стыхіі знайшла адлюстраванне ў творчасці майстра. Мора ў Айвазоўскага то ціхамірна-спакойнае («Туманная раніца», 1853; «Марына», 1858; «Раніца на моры», 1883), то зачаравана-таямнічае («Месяцавая ноч у Амальфі», 1845; «Ноч на востраве Радос», 1850), то грозна-неспакойнае («Бура», 1852). І кожны з гэтых станаў перададзены віртуозна, паэтычна. «Сюжэт карціны складаецца ў мяне ў памяці, як сюжэт верша ў паэта; зрабіўшы накід на кавалку паперы, я прыступаю да працы і да таго часу не адыходжу ад палатна, пакуль не выкажуся на ім маім пэндзлем». Творы Івана Айвазоўскага дэманструюць рамантычнае, эмацыянальнае ўспрыманне прыроды, амаль заўсёды перадаюць моцныя пачуцці, яркія перажыванні.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 Армянская савецкая энцыклапедыя / пад рэд. Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — Т. 1. — С. 350–351.
  2. 2,0 2,1 Айвазовский Иван Константинович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 25 лютага 2017.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 https://rkd.nl/explore/artists/769
  4. Library of Congress AuthoritiesLibrary of Congress. Праверана 24 жніўня 2019.
  5. Ivan Konstantinovich Aivazovski // RKDartists Праверана 9 кастрычніка 2017.
  6. Iwan Konstantinowitsch Aiwasowski // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag Праверана 9 кастрычніка 2017.
  7. https://www.metmuseum.org/art/collection/search/286403
  8. David Marshall Lang, Armenia: cradle of civilization, Allen and Unwin, 1970, стр. 245
  9. Іван Айвазоўскі. Ноч на востраве Родас. Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь. Праверана 25 лютага 2011.(недаступная спасылка)