Ігар Яўгенавіч Там

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Ігар Яўгенавіч Там
Igor Tamm.jpg
Дата нараджэння

26 чэрвеня (8 ліпеня) 1895

Месца нараджэння

Уладзівасток, Primorskaya Oblast[d], Расійская імперыя[1]

Дата смерці

12 красавіка 1971(1971-04-12)[1][2] (75 гадоў)

Месца смерці

Масква, РСФСР, СССР[1]

Месца пахавання

Новадзявочыя могілкі

Грамадзянства

Flag of Russia.svg Расійская імперыя
Flag of the Soviet Union (1955–1980).svg СССР

Дзеці:

Q16406194?

Род дзейнасці

фізік, вынаходнік, прафесар

Навуковая сфера

тэарэтычная фізіка

Месца працы

Маскоўскі фізіка-тэхнічны інстытут

Альма-матар

Эдынбургскі ўніверсітэт
Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава

Навуковы кіраўнік

Леанід Ісаакавіч Мандэльштам

Узнагароды і прэміі
Commons-logo.svg Ігар Яўгенавіч Там на Вікісховішчы

І́гар Яўге́навіч Там (26 чэрвеня (8 ліпеня) 1895, Уладзівасток, Расія — 12 красавіка 1971, Масква) — савецкі фізік-тэарэтык; заснавальнік навуковай школы па тэарэтычнай фізіцы. Акадэмік АН СССР (1953, член-карэспандэнт 1933). Замежны член Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук (1961) і АН іншых краін. Герой Сацыялістычнай Працы (1953). Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (сумесна з П. А. Чаранковым і І. М. Франкам, 1958)

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Скончыў Маскоўскі ўніверсітэт (1918). Выкладаў у ВНУ Сімферопаля і Адэсы. У 1924—1941 і 1954—1957 у Маскоўскім універсітэце (з 1930 прафесар, загадчык кафедры). З 1934 у Фізічным інстытуце АН СССР (загадчык аддзела). У 1948—1953 удзельнічаў у стварэнні першай вадароднай бомбы ў СССР.

Навуковы ўклад[правіць | правіць зыходнік]

Навуковыя працы па квантавай механіцы, тэорыі цвёрдага цела, ядзернай фізіцы, фізіцы элементарных часціц і касмічных прамянёў і інш.

Стварыў квантавую тэорыю рассеяння святла ў крышталях (1930). Заклаў асновы квантава-механічнай тэорыі фотаэфекту ў металах (1931; з С. П. Шубіным). Прадказаў існаванне звязаных энергетычных станаў электрона на паверхні крышталя[ru] (узроўні Тама; 1932). Заклаў асновы палявой тэорыі парных ядзерных сіл (1934; адначасова з Д. Д. Іваненкам). Прадказаў наяўнасць у нейтрона магнітнага моманту (1934; з С. А. Альтшулерам). Стварыў тэорыю выпрамянення Чаранкова—Вавілава (1937; з І. М. Франкам). Даказаў суадносіны невызначальнасці «энергія—час» у нерэлятывісцкай квантавай механіцы (1945; з Л. І. Мандэльштамам). Распрацаваў тэорыю магнітнага тэрмаядзернага рэактара[ru] (1950; з А. Д. Сахаравым).

Узнагароды[правіць | правіць зыходнік]

Публікацыі[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. 1,0 1,1 1,2 Тамм Игорь Евгеньевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  2. Igor Tamm // SNAC Праверана 9 кастрычніка 2017.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Там Ігар Яўгенавіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2002. С. 410.
  • Воспоминания о И. Е. Тамме. 2 изд. М., 1986.
  • Фейнберг Е. Л. И. Е. Тамм // Успехи физ. наук. 1995. Т. 165, вып. 7.
  • Капица. Тамм. Семенов: В очерках и письмах. М., 1998.