Інцыдэнт у Керчанскім праліве

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Інцыдэнт у Керчанскім праліве
Detained ships in the port of Kerch.jpg
Захопленыя караблі на рэйдзе ў Керчы.
Дата 25 лістапада 2018
Месца Керчанскі праліў
Праціўнікі
Flag of Russia.svg Расія Flag of Ukraine.svg Украіна
Камандуючыя
  • адмірал Генадзь Мядзведзеў
  • капітан 2-га рангу Аляксей Шатохін
  • капітан 3-га рангу Андрэй Шчыпіцын
  • адмірал Ігар Варанчэнка
  • старэйшы лейтэнант Багдан Небеліца
  • лейтэнант Раман Макрак
  • старшына 1-й артыкула Алег Мельнічук
Сілы бакоў
  • ПСКР «Дон»[1]
  • ПСКР «Ізумруд»[1]

• Невядомае колькасць ВСК праекта 12200

  • Патрульны катэр праекта 12150[1]
  • тральшчык «Віцэ-адмірал Захар’ін»[2]
  • МПК «Суздалец»
  • 2 АКА праекта 1204[2]
  • 2 Ка-52[1]
  • 2 Су-25[2]
  • МБАК «Бердзянск»[3]
  • МБАК «Нікапаль»[3]
  • РБК «Яны Капу»[3]
Страты
Пашкоджаны ПСКР «Ізумруд»[1] ад 3[4] да 6[3] параненых, затрыманыя 24 вайскоўцаў (у тым ліку 2 супрацоўнікі СБУ), 3 караблi (РБК «Яны Капу» пашкоджаны)
Commons-logo.svg Аўдыё, фота, відэа на Вікісховішчы

Міжнародны інцыдэнт у Керчанскім праліве адбыўся 25 лістапада 2018 года, калі Узброеныя сілы РФ[5] і караблі Берагавой аховы Пагранічнай службы ФСБ Расіі з ужываннем зброі затрымалі караблі Ваенна-марскіх сіл Украіны, якія спрабавалі прайсці з Адэсы ў Марыупаль праз Керчанскі праліў.

Падзеі 25 лістапада 2018 года[правіць | правіць зыходнік]

Пераход ажыццяўляла ўкраінская флатылія, якая складалася з двух артылерыйскіх катэраў і буксіра. Па сцвярджэнні расiйскіх уладаў, па набліжэнні флатыліі да Керчанскага праліва яна неаднаразова ігнаравала патрабаванні расійскіх памежнікаў (у тым ліку аб сыходзе з тэрытарыяльных вод), парушыла працэдуру праходжання праліва, здзяйсняла небяспечнае манеўраванне і не выходзіла на сувязь[6]. Украінскія ўлады сцвярджаюць, што паведамленне аб праходжанні ў праліве было пададзена загадзя, што караблі звязаліся з расiйскімі ўладамі, але не атрымалі адказу. Таксама Украіна спасылаецца на прадугледжаную дамовай 2003 года свабоду суднаходства для ўкраінскіх судоў у праліве[7] і не прызнае расійскі статус тэрытарыяльных вод ля Крыма[8].

Украінскія караблі спачатку працягнулі прасоўванне цераз праліў, аднак пры спробе падыходу да Керча-Енікальскага канала былі перахопленыя расійскай берагавой аховай, адзін з караблёў якой здзейсніў навал на ўкраінскі буксір. Расiйскія сілы тым часам ажыццяўлялі іх блакаванне, а затым пераслед, і з мэтай прыпынку караблёў, якія спрабавалі вярнуцца ў Адэсу, ужылі зброю ў тэрытарыяльных (па сцвярджэнні РФ) або нейтральных (па сцвярджэнні Украіны) водах[9], пасля чаго караблі былі ўзятыя Расіяй[10][11] і адведзены ў Керчанскі порт, дзе затрыманы. Ад 3 да 6 членаў іх экіпажа былі параненыя ў сутыкненні; усе 24 члены экіпажа былі арыштаваныя расійскімі ўладамі[12].

Наступныя падзеі[правіць | правіць зыходнік]

Пасля інцыдэнту ў Керчанскім праліве, 26 лістапада Украіна ўвяла ў шэрагу абласцей (перш за ўсё прыгранічных з тэрыторыямі расійскай ваеннай прысутнасці) ваеннае становішча[12], якое было спынена 26 снежня[13].

25 мая 2019 года Міжнародны трыбунал ААН па марскім праве (ITLOS) пастанавіў, што Расія павінна вызваліць 24 украінскіх маракоў, затрыманых падчас інцыдэнту ў раёне Керчанскага праліва, і перадаць Украіне тры канфіскаваныя судны. Раней Масква апавясціла трыбунал аб тым, што не будзе ўдзельнічаць у слуханнях, адзначыўшы, што, з пункту гледжання расійскага боку, у Трыбунала няма юрысдыкцыі для разгляду керчанскага інцыдэнту[14][15].

Украінскі бок лічыць, што насуперак нормам міжнароднага марскога права вайскоўцы пагранічных войскаў Федэральнай службы бяспекі Расіі незаконна, з выкарыстаннем зброі заблакавалі рух украінскіх вайсковых караблёў падчас праходжання Керча-Енікальскага канала ў Керчанскі праліве пры дапамозе танкера «Neyma». У рамках дасудовага расследавання 25 ліпня 2019 года Служба бяспекі Украіны сумесна з ваеннай пракуратурай затрымала ў порце Ізмаіла гэты расійскі танкер (да таго часу ён змяніў назву на «Nika Spirit»)[16][17]. На судне знаходзіліся толькі грамадзяне Расіі, яны ў той жа дзень былі адпушчаны[18].

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Алексей Рамм, Богдан Степовой, Ангелина Галанина, Дмитрий Лару. Море от ума: украинская провокация в Керченском проливе завершилась провалом Архіўная копія ад 26 лістапада 2018 на Wayback Machine//«Известия»,26 ноября 2018
  2. 2,0 2,1 2,2 Кирилл Буланов, Алексей Никольский, Ирина Чевтаева. Конфликт между Россией и Украиной в Чёрном море. Что случилось Архіўная копія ад 27 лістапада 2018 на Wayback Machine//«Ведомости», 26 ноября 2018
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 На захоплених Росією українських кораблях поранені шість військових – ВМС Архіўная копія ад 26 лістапада 2018 на Wayback Machine//«Радіо Свобод», 25 Листопад 2018
  4. Установлены личности украинских военных, пострадавших при инциденте в Керченском проливе Архіўная копія ад 26 лістапада 2018 на Wayback Machine//«Газета.Ру»,26.11.2018
  5. Минобороны РФ подтвердило участие военных в инциденте в Керченском проливе (руск.)  (30 лістапада 2018). Праверана 13 снежня 2018.
  6. В ФСБ сообщили о пересечении границы России тремя кораблями ВМС Украины (руск.)  (25 лістапада 2018). Праверана 7 снежня 2018.
  7. Виступ Постійного представника України при ООН В.Єльченка на терміновому засіданні РБ ООН щодо агресії Росії проти України в Чорному та Азовському морях (англ.)  (26 лістапада 2018).
  8. Порошенко: Будем бороться за возвращение захваченных РФ моряков всеми средствами (руск.) . Интерфакс-Украина. Праверана 7 снежня 2018.
  9. Росія знехтувала імунітетом українських військових кораблів у відкритому морі (карта) (укр.)  (28 лістапада 2018). Праверана 19 снежня 2018.
  10. Russia seizes Ukrainian naval ships , BBC News (25 November 2018). Праверана 26 лістапада 2018.
  11. Russia fires on and seizes Ukrainian ships near annexed Crimea (25 November 2018).
  12. 12,0 12,1 В Госдуме решили наградить пограничников, захвативших украинские корабли (en-GB), BBC News Русская служба (2018-12-03). Праверана 7 снежня 2018.
  13. Порошенко объявил о прекращении военного положения на Украине. ТАСС. Праверана 27 снежня 2018.
  14. tass.ru
  15. nn.by
  16. unian.ua
  17. nn.by
  18. unian.ua