Ірына Паладзеўна Ползік

Ірына Паладзеўна Ползік
Дата нараджэння	14 красавіка 1961(1961-04-14)
Месца нараджэння	Мінск, Беларуская ССР, СССР
Дата смерці	9 красавіка 2012(2012-04-09) (50 гадоў)
Месца смерці	Вільня, Віленскае гарадское самакіраванне, Літва
Месца пахавання	Міханавіцкія могілкі
Грамадзянства	Беларусь
Дзеці	Францішак Валянцінавіч Вячорка
Род дзейнасці	грамадская дзяячка, педагог
Месца працы	Нацыянальны інстытут адукацыі
Альма-матар	механіка-матэматычны факультэт БДУ
Член у	Беларуская спеўна-драматычная майстроўня Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны Талака ЗБС Бацькаўшчына Беларускі народны фронт «Адраджэнне»

Іры́на Пала́дзеўна По́лзік (у шлюбе Вячо́рка; вядомая таксама пад псеўданімамі Ары́на Вячо́рка і Ары́на Ве́леж; 14 красавіка 1961, Мінск, Беларуская ССР — 9 красавіка 2012, Вільня, Літва) — беларускі грамадскі і культурны дзеяч, педагог, прадзюсар, ініцыятар адраджэння рыцарскага руху і гістарычнай музыкі на Беларусі.

Біяграфія і адукацыя

Нарадзілася 14 красавіка 1961 года ў Мінску. Яе бацька з’яўляўся навукоўцам-вынаходнікам, энергетыкам і прафесарам тэхнічных навук, а маці працавала выкладчыкам-эканамістам. У 1975 годзе скончыла музычную школу № 4 горада Мінска па спецыяльнасці фартэпіяна. У 1983 годзе атрымала дыплом механіка-матэматычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта імя У. І. Леніна па спецыяльнасці «матэматык». Пазней навучалася ў аспірантуры пры БДУ па спецыяльнасці «Гісторыя педагогікі», якую скончыла ў 1990 годзе. У 2009 годзе атрымала дадатковую адукацыю ў Вышэйшай школе грамадскіх прафесій (WSUS) у Познані (Польшча), набыўшы спецыяльнасць менеджара культуры.

5 красавіка 2012 года ў аэрапорце Вільні ў Ірыны Ползік (Арыны Вячоркі) здарыўся інсульт. Некалькі дзён яна знаходзілася ў коме і памерла 9 красавіка 2012 года. Пахавана на Міханавіцкіх могілках пад Мінскам.

Навуковая і педагагічная дзейнасць

Пасля заканчэння ўніверсітэта працавала ў беларускіх школах горада Мінска. У перыяд з 1990 па 1996 год з’яўлялася навуковым супрацоўнікам лабараторыі філасофіі і гісторыі адукацыі Нацыянальнага інстытута адукацыі. Навуковыя інтарэсы даследчыцы ахоплівалі гісторыю беларускай педагогікі, гісторыю беларускай навукі, а таксама гісторыю матэматыкі і тэхнікі на Беларусі. Напісала шэраг тэматычных артыкулаў для «Энцыклапедыі гісторыі Беларусі» і кнігі «Гісторыя беларускай навукі і тэхнікі». Выступіла ўкладальніцай двухтомнай бібліяграфіі па гісторыі беларускай педагогікі. Неаднаразова брала ўдзел у навуковых канферэнцыях ва Украіне, Расіі і Польшчы.

Грамадская і культурная дзейнасць

З канца 1970-х гадоў далучылася да беларускага нацыянальнага адраджэння. З’яўлялася сузаснавальніцай і актыўнай удзельніцай першага беларускага нефармальнага згуртавання «Беларуская спеўна-драматычная майстроўня» ў 1979—1984 гадах. З 1983 года далучылася да руху за стварэнне беларускамоўных школ, а ў 1985—1991 гадах уваходзіла ў маладзёжнае гісторыка-культурнае аб’яднанне «Талака». Была членам «Таварыства беларускай мовы», Згуртавання беларусаў свету «Бацькаўшчына» і БНФ «Адраджэнне».

У 1992 годзе яна выступіла адной з арганізатарак дзіцячага гістарычнага летніка «Грунвальд». З 1993 года актыўна займалася стварэннем і папулярызацыяй рыцарскага руху на Беларусі. Выступіла стваральніцай і кіраўніцай Беларускага рыцарскага клуба, які пазней атрымаў назву «Вялікае княства» і кіраваўся ёй да 2007 года. З 1995 па 2008 год з’яўлялася арганізатарам першага ў краіне рыцарскага турніру і моладзевага этнагістарычнага фестывалю «Лошыцкі фэст» у Лошыцкім парку. Прадзюсіравала рыцарскі рух: арганізоўвала выезды беларускіх клубаў на турніры ў Голуб-Добжынь у Польшчы (1995), на інсцэніроўку Грунвальдскай бітвы ў Каўнас (1996) і Млазавіцы ў Чэхіі (1997). Таксама пад яе кіраўніцтвам адбылася першая паездка дэлегацыі з Беларусі на інсцэніроўку Грунвальдскай бітвы ў Ольштын у 1998 годзе. Адначасова з 1996 па 1999 год ладзіла святкаванні ўгодкаў Грунвальдскай бітвы ў Мінску.

Вялікі ўклад Арына Вячорка зрабіла ў развіццё айчыннай гістарычнай музыкі. У 2000—2001 гадах яна стварыла і рэалізавала праект «Легенды Вялікага Княства», канцэрты якога рэгулярна праходзілі да 2005 года, а аднайменны музычны альбом увайшоў у дзясятку самых папулярных у Беларусі. З 2001 па 2006 год з’яўлялася прадзюсарам гурта «Стары Ольса» і музычнага праекта «Вір», выступала кансультантам праекта «Гістарычны эпас» і дакументальнага фільма «Старадаўнія музычныя інструменты Беларусі» (2006). У 2005 годзе выдала маштабны альбом гістарычнай музыкі «Старажытная зямля», да якога далучыліся 10 гуртоў і 6 выканаўцаў. Была сярод арганізатараў Нацыянальнага конкурсу маладых выканаўцаў старадаўняй музыкі «У гонар каралевы Боны» ў Мінску (2005) і Навагрудку (2006).

У 2007—2009 гадах займала пасаду намесніка дырэктара ТАА «Новая музычная кампанія», а з 2009 года — намесніка дырэктара выдавецтва «Каўчэг». Пад яе кіраўніцтвам пабачыла свет серыя музычных дыскаў «Беларуская музычная калекцыя», куды ўвайшлі выданні «Постфольк», «Музыка Вялікага Княства Літоўскага», «Беларускі музычны авангард» (2007), «Спевы Беларусі», «Медываль», «Вясковая лірыка» (2008) і «Музыка беларускіх храмаў» (2009). У 2008 годзе выступіла адной з заснавальніц Беларускага клуба лютністаў. З’яўлялася адной з кіраўніц этнагістарычнага цэнтра «Явар», супрацоўнічала з Беларускай дзяржаўнай філармоніяй, для якой у 2010 годзе стварыла праект «Ноч музыкі», і Маладзёжным тэатрам эстрады. У 2011 годзе каардынавала міжнародныя праекты Дома сустрэч «Мікушэва» ў Польшчы.

У 2003 годзе за сваю дзейнасць намінавалася на званне «Прадзюсар года» на цырымоніі «Рок-каранацыя», а ў 2008 годзе сама ўваходзіла ў склад журы гэтага конкурсу.

Сям’я

Яна была ў шлюбе з вядомым беларускім палітычным і грамадскім дзеячам, лідарам партыі БНФ Вінцуком Вячоркам. У сям'і выхоўваліся трое дзяцей: дачка Радаслава, якая стала юрыстам, сын Францішак (вядомы журналіст і грамадскі дзеяч), а таксама малодшая дачка Ружана. Акрамя гэтага, Ірына мела ўнука Данілу.

Літаратура

• Дубавец С. Майстроўня. Гісторыя аднаго цуду. — [Б. м.]: Радыё Свабодная Еўропа/Радыё Свабода, 2012. — 457 с.