Дом па праспекце Незалежнасці, 16

З пляцоўкі Вікіпедыя
(Пасля перасылкі з Ірэна (звон))
Jump to navigation Jump to search
Славутасць
Дом па праспекце Незалежнасці, 16
Мінск. Дом па праспекце Незалежнасці, 16 (01).jpg
53°53′53,77″ пн. ш. 27°33′18,40″ у. д.HGЯO
Краіна
Горад
Архітэктар Міхаіл Паўлавіч Паруснікаў
Будаўніцтва 19471951 гады
Статус Ахоўная шыльда гісторыка-культурнай каштоўнасці Рэспублікі Беларусь. Гісторыка-культурная каштоўнасць Беларусі, шыфр 712Г000164шыфр 712Г000164

Дом па праспекце Незалежнасці, 16 — жылы дом у Мінску, размешчаны на рагу праспекта Незалежнасці і Камсамольскай вуліцы, 16/32. Пабудаваны ў 19471951 гг. (архіт. М. Паруснікаў)[1] на месцы гасцініцы «Гарні» і прызначаўся для работнікаў Міністэрства дзяржбяспекі БССР[2]. Помнік савецкай грамадзянскай архітэктуры стылізатарскага кірунку[1].

Гатэль «Гарні» ў пач. XX ст.
Разбураны ў час вайны будынак гатэля на месцы сучаснага дома
Фота 1948 года, справа будуецца дом № 16

Архітэктура[правіць | правіць зыходнік]

Праспект Незалежнасці. Дом № 16 справа
Вежа з гадзіннікам

Уяўляе сабой пяціпавярховы, Г-падобны ў плане будынак з цэглы. Вуглавая частка вылучана гранёнай вежай з гадзіннікам. Вулічныя фасады маюць двух’ярусную кампазіцыю. Ніжні ярус у 2 паверхі вырашаны цэласна ў буйных формах. Асноўнай тэмай яго пластычнага афармлення з’яўляецца рад здвоеных арак, якія аб’ядноўваюць вітрыны магазінаў па 1-м паверсе, і шырокія лучковыя вокны 2-га жылога паверха. Пластыка верхняга паверха больш насычаная. Вежа і плоскасці сцен, якія да яе прымыкаюць, аздоблены пілястрамі карынфскага ордара. Жылы характар дома падкрэслены радам эркераў, якія падтрымліваюцца магутнымі кранштэйнамі. Невысокі цокаль апрацаваны паліраваным гранітам[1].

У аснове планіроўкі жылых паверхаў — тыпавая секцыя (архіт. С. Кавыкоў) з двухпакаёвымі кватэрамі. Вуглавая частка будынка спланавана з двух- і пяціпакаёвых кватэр. Эркеры размешчаны з паўночнага боку дома і пашыраюць унутраную прастору кватэр[1].

Гадзіннік[правіць | правіць зыходнік]

Паводле легенды, ініцыятарам устаноўкі гадзінніка на вежы жылога дома быў шэф беларускага МДБ Лаўрэнцій Фаміч Цанава. Па іх ён нібыта звяраў час прама з акна свайго кабінета. Механізм быў прывезены ў якасці трафея пасля Вялікай Айчыннай вайны з Кёнігсберга. Для бою курантаў прыстасавалі 380-кілаграмовы звон «Ірэна» з молатам-ударнікам, які быў адліты ў 1929 годзе на заводзе Фяльчынскага[2] ў заходнеўкраінскім горадзе Калуш[3] на сродкі салдатаў польскага Мінскага палка стральцоў(бел. (тар.)) бел., якія змагаліся супраць бальшавікоў і дыслакаваліся ў Маладзечне. На зване захаваліся надпісы на польскай мове («звон створаны стараннямі палка мінскага ў памяць пра загінулых герояў і абаронцаў зямлі мінскай») і гравюры з выявамі салдатаў і Маці Божай[2][3]. Меркавана, звон ствараўся для маладзечненскай Трыўмфальнай аркі, дзе мелася невялікая капліца, адкуль палкавы капелан бласлаўляў салдатаў[3].

Першы бой курантаў прагучаў 9 красавіка 1950 года, аднак, праз некалькі гадоў звон перастаў званіць, бо перашкаджаў жыхарам дома[3]. У наш час механізм з 200-кілаграмовай гірай не працуе, стрэлкі ў рух прыводзіць электрапрывад[2].

Вывучаўся варыянт пераносу звона на званіцу Чырвонага касцёла, але ў рэшце ў красавіку 2018 года ён быў перавезены ў Музей гісторыі горада Мінска[3].

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Wiki letter w.svg На гэты артыкул не спасылаюцца іншыя артыкулы Вікіпедыі,
калі ласка, карыстайцеся падказкай і пастаўце спасылкі ў адпаведнасці з прынятымі рэкамендацыямі.