Абраз Маці Божай Баркалабаўскай
| | ||
| Абраз Маці Божай Баркалабаўскай. XVI—XVII | ||
| альтэрн.: Баркулабаўскі абраз Багародзіцы | ||
| Матэрыял | дошка для жывапісу[d] і яечная тэмпера | |
|---|---|---|
Абра́з Ма́ці Бо́жай Баркала́баўскай — выява Божай Маці, якая захоўваецца ў Баркалабаўскім Свята-Узнясенскім жаночым манастыры.
Апісанне
[правіць | правіць зыходнік]Баркалабаўская Адзігітрыя, намаляваная тэмперай на хваёвай аснове з пазалочаным разьбяным фонам, — адзін з найвялікшых шэдэўраў беларускай школы іканапісу, які захоўвае выразныя рысы старажытнавізантыйскай асновы.
Гісторыя
[правіць | правіць зыходнік]Навукоўцы выказваюць меркаванне, што абраз створаны на мяжы XVI—XVII стагоддзяў ці ў першай палове XVII стагоддзя ў цэнтральнабеларускім рэгіёне (магчыма, на тэрыторыі паміж Слуцкам і Слонімам[1]).
Першапачаткова знаходзілася ў праваслаўным Баркалабаўскім жаночым манастыры (адсюль назва), заснаваным Б. Сцяцкевічам у 1648 годзе. У манастырскім архіве захоўвалася легендарнае паданне пра паходжанне абраза. Паводле яго ў 1659 годзе нейкі «князь вояў рускіх» Пажарскі вяртаўся «з Польшчы», маючы пры сабе патаемна гэты абраз Багародзіцы. Капі атрад князя праходзіў каля манастыра, «абраз стаў нерухомы» і ніякія намаганні людзей не здолелі зрушыць яго з месца. Пажарскі зразумеў, што абраз жадае застацца ў манастыры і перадаў яго ігуменні Фацінні Кіркораўне. Тут абраз праславіўся многімі цудамі, аб чым сведчылі яго шматлікія копіі ў навакольных цэрквах. Найвялікшым цудам лічылася тое, што абраз перажыў усе войны XVII—XX стагоддзяў і ганенні на рэлігію ў XX стагоддзі[2].
Абраз быў выяўлены 27-й экспедыцыяй Дзяржаўнага мастацкага музея БССР у 1974 годзе[3].
У культуры
[правіць | правіць зыходнік]Святкаванне абраза адбываецца 24 ліпеня, у дзень яго з’яўлення ў Баркалабаўскім манастыры.
Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]- ↑ Быцева І. М., Хадыка Ю. В. Разьба на фонах абразоў як датуючая прыкмета // Помнікі культуры: Новыя адкрыцці. — Мн., 1985. — С. 44—49.
- ↑ Аляксандр Ярашэвіч. Баркалабаўскі абраз Маці Божай // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 6. Кн. 2: Усвея — Яшын; Дадатак / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 2003. — С. 328. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0276-8.
- ↑ Жывапіс барока Беларусі / Аўт.-склад. Н. Ф. Высоцкая. — Мн.: БелЭН; МФКД, 2003. — С. 47—48. — 304 с.: іл.
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Ярашэвіч А. Баркалабаўскі абраз Маці Божай // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 6. Кн. 2: Усвея — Яшын; Дадатак / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 2003. — С. 328. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0276-8.
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]| Абраз Маці Божай Баркалабаўскай на Вікісховішчы |