Аветык Ісаакян

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Аветык Ісаакян
арм.: Ավետիք Սահակի Իսահակյան
Stamp of Armenia m194.jpg
Avetik Isahakyan signature.png
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння: 19 (31) кастрычніка 1875
Месца нараджэння:
Дата смерці: 17 кастрычніка 1957(1957-10-17)[2][3] (81 год)
Месца смерці:
Пахаванне:
Грамадзянства:
Альма-матар:
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці: паэт, празаік, публіцыст
Гады творчасці: 1890-я1957
Кірунак: сацыялістычны рэалізм
Жанр: верш, паэма
Валодае мовамі: армянская мова[7]
Мова твораў: армянская
Грамадская дзейнасць
Партыя
Член у
Узнагароды:
ордэн Леніна медаль «За абарону Каўказа» медаль «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
Сталінская прэмія
Подпіс: Avetik Isahakyan signature.png
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы

Аветык Ісаакя́н (арм.: Ավետիք Սահակի Իսահակյան, 18751957) — выдатны армянскі паэт, празаік, публіцыст. Акадэмік АН Арменіі (1943)

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся 19 кастрычніка 1875 года ў Александропалі Эрыванскай губерні (цяпер Гюмры, Арменія).

Вучыўся ў Эчміядзінскай духоўнай семінарыі «Геваркян» (1889—1892) і Лейпцыгскім універсітэце. У 1911 годзе быў выгнаны з Расійскай імперыі за рэвалюцыйную дзейнасць. Да 1936 года жыл галоўным чынам за мяжой (Францыя, Швейцарыя і інш.), асабіста быў знаёмы са шматлікімі інтэлектуаламі свайго часу. Ісаакян уваходзіў у Дашнакцуцюн і адзначыўся антысавецкімі выказваннямі.

Па вяртанні ў СССР быў старшынёй СП Армянскае ССР. Акадэмік АН Армянскае ССР (1943). Дэпутат ВС Армянскае ССР 2—4 скліканняў.

У той час Ісаакян знаходзіўся пад абаронай Першага сакратара ЦК КП Арменіі Рыгора Аруцінава. У 1937 годзе ён выкрасліў са спісу прадстаўленых НКУС СССР да арышту шматлікіх вядомых армянскіх дзеячаў, сярод якіх быў і Ісаакян[8]. Таксама для Ісаакяна, як і для некаторых іншых прадстаўнікоў армянскай інтэлігенцыі, быў пабудаваны асабняк у Ерэване[9].

Аветык Ісаакян памёр 17 кастрычніка 1957 года. Пахаваны ў Ерэване ў Пантэоне імя Камітаса.

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Друкаваўся з 1892 года. Творчасць цесна звязаная з гісторыяй і культур армянскага народа, прасякнутая гуманізмам і павагай да чалавечай годнасці. Першы зборнік вершаў «Песні і раны» (1897) вылучаецца лірызмам і напеўнасцю. У філасофскае паэме «Абул Ала Маары» (19011911) тэма трагічнага адзіноцтва моцнае асобы. Аўтар гістарычнай балады «Нашыя продкі» (1917), паэмы «Сасма Мгер» (1919, перапрацаваная ў 1937), зборніка вершаў і апавяданняў «Люлька цярпення» (1928), цыклаў вершаў «Нашыя гісторыкі і нашыя гусаны» (1939), «Маёй радзіме» (1940), «Армянская архітэктура» (1942), патрыятычных вершаў гадоў Вялікае Айчыннай вайны, раману «Уста Каро» (незакончаны)[10].

На беларускую мову творы Ісаакяна перакладалі Мікола Аўрамчык, Рыгор Барадулін, Янка Брыль, Эдуард Валасевіч[10].

Узнагароды і прэміі[правіць | правіць зыходнік]

Памяць[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #119041529 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 12 снежня 2014.
  2. Краткая литературная энциклопедияМ.: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 3.
  3. Исаакян Аветик Саакович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 верасня 2015.
  4. Исаакян Аветик Саакович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  5. http://www.famousbirthdays.com/people/avetik-isahakyan.html
  6. (unspecified title) Праверана 10 ліпеня 2019.
  7. data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  8. Представители интеллигенции призывают увековечить память руководителя Советской Армении Григория Арутюняна(руск.) 
  9. «Я буду просить вас, товарищ Сталин, разобраться в вопросе с Нагорным Карабахом и Нахичеваном»(руск.) 
  10. 10,0 10,1 326 // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1998. — 604 с.: іл. ISBN 985-11-0130-3 (т. 7), ISBN 985-11-0035-8

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]