Агата Карын

Агата Карын
яп.: jibou
Імя пры нараджэнні	яп.: jibou
Дата нараджэння	1658[…]
Месца нараджэння	Хэян-кё[d], Сёгунат Такугава
Дата смерці	2 чэрвеня 1716(1716-06-02)
Месца смерці	Хэян-кё[d], Сёгунат Такугава
Грамадзянства	Японія
Род дзейнасці	мастак, ксілограф
Мастацкі кірунак	Rimpa school[d]
Уплыў	Yamamoto Soken[d]
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Агата Карын (яп.: 尾形光琳; 1658^[…], Хэян-кё^[d], Сёгунат Такугава — 2 чэрвеня 1716(1716-06-02), Хэян-кё^[d], Сёгунат Такугава) — японскі мастак.

З’яўляецца адным з найбуйнейшых мастакоў сярэднявечнай Японіі, заснавальнікам мастацкага стылю Рымпа (школа Рын, гэта значыць школа Карына). Многія з яго работ уключаны ў лік Нацыянальных скарбаў Японіі (какуха).

Біяграфія

Агата Карын нарадзіўся ў Кіёта ў сям’і багатага купца; сямейства было ўцягнута ў сферу мастацтва. Сямейны бізнес (гандаль тканінамі) пад назвай Карыганэ-я, абслугоўваў багатых арыстакратак горада. Бацька мастака, Агата Сокэн (1621—1687), займаўся каліграфіяй і быў патронам мясцовага тэатра Но. Малодшы брат, Агата Кэндзан, стаў вядомым мастаком і керамістам; браты часта рабілі сумесныя працы.

Ён здолеў распрацаваць свой асаблівы мастацка-дэкаратыўны стыль, які лёгка вядомы дзякуючы невялікім, стылізаваным формам малюнка і рэалістычнаму адлюстраванню сюжэту.

Навучаўся жывапісу ў Ямамота Сокэна са школы Кано, Кано Цунэнобу і (1636—1713) Суміёсі Гукэя (1631—1705), але найбольшы ўплыў на яго творчасць аказалі Хон'амі Коэцу і Таварая Сотацу.

Пасля смерці бацькі ў 1687 годзе браты атрымалі вялікую спадчыну. Агата Карын пачаў весці актыўнае грамадскае жыццё і хутка выдаткаваў грошы; на працягу некалькіх гадоў з-за набраных ім даўгоў мастак адчуваў фінансавыя цяжкасці.

Вядомасць прыйшла да мастака ў познія гады. У 1701 годзе Агата Карын атрымаў ганаровае званне хокё (мост Дхармы). У 1704 годзе ён перабраўся ў Эдо. Там ён стварыў многія са сваіх шэдэўраў, у прыватнасці, шырму «Касачы». У гэты час ён таксама заняўся вывучэннем творчасці Сэсю (1420—1506) і Сэсона Сюкэя (каля 1504 — каля 1589). Гэтыя мастакі аказалі ў той час уплыў на яго працы.

• Касачы
• 
• 

У 1709 годзе Агата Карын вярнуўся ў Кіёта, дзе ён пабудаваў дом, у якім адкрыў майстэрню, і пражыў у ім пакінутыя гады жыцця. Адным з апошніх яго шэдэўраў стала шырма «Красаванне чырвонай і белай слівы». Пры працах па лаку майстар часта выкарыстоўваў таксама перламутр і срэбра.

Літаратура

• Карын // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 7. — 604 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0130-3 (т. 7).