Розніца паміж версіямі "Беларуска-літоўскія летапісы"

Jump to navigation Jump to search
часы, колькасць і др.
(часы, колькасць і др.)
{{вызнч|1=Беларуска-літоўскія летапісы}}, да сяр. 19 ст. {{вызн2|1=літоўскія летапісы}}, пазней часта {{вызн2|1=заходнярускія летапісы}}, [[летапіс]]ы, у якіх выкладзена гісторыя [[ВКЛ|Вялікага княства Літоўскага]], і якія напісаныя на тэрыторыі гэтай [[дзяржава|дзяржавы]]. <ref>Такая [[дэнамінацыя, назва|дэнамінацыя]] была прапанаваная [[Мікалай Улашчык|М. М. Улашчыкам]].</ref> Беларуска-літоўскія летапісы, як з'ява агульнадзяржаўнага летапісання, складаліся з сярэдзіны 13 ст. да сярэдзіны 16 ст. З сяр. 17 ст., праз 100 гадоў пасля спынення агульнадзяржаўнага летапісання, у розных гарадах Беларусі пачалі складацца хронікі, прысвечаныя пераважна падзеям у гэтых гарадах — гарадскія хронікі. Цэнтрам б.-л. летапісання прызнаецца Смаленск тых часоў, калі горад знаходзіўся ў складзе ВКЛ. Існаванне летапісання ў Наваградку эпохі 13 ст. не выключаецца<ref>Улашчык, С.238.</ref>.
 
Вялікая частка беларуска-літоўскіх летапісаў была страчаная ў выніку войнаў і культурных чыстак, ацалелыя часткачаста не захаваліся цалкам. СкладаннеУ такіхдвух тамах [[ПСРЛ|Поўнага збору рускіх летапісаў]], спыніласятамы на32-ы беларускіх(М., землях[[1975]]) пераді сяр35-ы (М., [[1980]]), былі апублікаваныя 17 стлетапісаў, вядомых (ацалелых) у новы час. Апроч гэтага, пасляу чагоМ. Стрыйкоўскага былі звесткі аб яшчэ 15 летапісах, аніводны з якіх не захаваўся. Відаць, у Сярэднявеччы наогул існавала пачаўсязначна апошнібольшая этапколькасць беларуска-літоўскагалітоўскіх летапісаннялетапісаў, якіі ўтварылікарыстанне [[гарадскіяімі хронікі]]было даступным нават для людзей сярэдняга дастатку<ref>Улашчык, С.237.</ref>.
 
Значная частка ацалелых на 20 ст. летапісаў была выдадзена ў двух тамах [[ПСРЛ|Поўнага збору рускіх летапісаў]], тамы 32-ы (М., [[1975]]) і 35-ы (М., [[1980]]).
 
Да сяр. 19 ст. такія летапісы называліся «літоўскімі», пазней пачалі прапаноўвацца шматлікія іншыя назвы, такія, як «беларускія аб Вялікім княстве Літоўскім» ([[О. М. Бадзянскі]], [[1846]]), «беларускія» ([[М. І. Кастамараў]], [[1861]], [[В. А. Чамярыцкі]], [[1969]]), «літоўска-рускія» ([[І. А. Ціхаміраў]], [[1901]]), «заходнярускія» ([[А. А. Шахматаў]], [[1901]]), «летапісы Вялікага княства Літоўскага» ([[Р. К. Батура]] і [[В. Т. Пашута]], [[1977]]). Найчасцей у 20 ст. такія летапісы называліся літоўскімі або заходнярускімі.

Навігацыя