Розніца паміж версіямі «Тадэвуш Тышкевіч»

Jump to navigation Jump to search
36 байтаў выдалена ,  9 гадоў таму
др
clean up, replaced: Антоні → Антоній (3), Вялікае княства Літоўскае → Вялікае Княства Літоўскае, месце [[Г → горадзе [[Г, У час using AWB (8323)
др (clean up, replaced: Антоні → Антоній (3), Вялікае княства Літоўскае → Вялікае Княства Літоўскае, месце [[Г → горадзе [[Г, У час using AWB (8323))
== Паходжанне і сям'я ==
 
Належаў да каталіцкага [[Шляхта|шляхецкага]] роду [[Род Тышкевічаў|Тышкевічаў]] гербу «[[Ляліва (герб)|Ляліва]]», прадстаўнікі якога ў XVI—XVIII стст. адносіліся да праслойкі [[Магнат|магнатаўмагнат]]аў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]. Адносіўся да "украінскай" (бярдычаўскай) галіны роду Тышкевічаў.
 
Нарадзіўся ў сям'і графа [[Станіслаў Антоні Тышкевіч|Станіслава-Антонія Тышкевіча]] (1727—1801) і Людвікі Белапятровіч. Бацька Станіслаў-Антоніў займаў сенатарскія пасады [[кашталяны мсціслаўскія|мсціслаўскага кашталяна]] (1775—1783) і [[кашталяны жамойцкія|жамойцкага кашталяна]] (1783—1795) і быў двойчы жанаты — з Ганнай-Евай Белазор і Людвікай Белапятровіч.
== Службовая дзейнасць ==
 
З 1790 служыў у конным гвардзейскім Мірскім палку, з 1792 харунжы Пінскай пяцігорскай (легкаконнай) брыгады войска [[Вялікае княстваКняства Літоўскае|ВКЛ]]. Удзельнік вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1792. У часПадчас [[паўстанне 1794|паўстання 1794]] быў ад'ютантам [[Якуб Ясінскі|Якуба Ясінскага]], які даручыў Тышкевічу ўзначаліць адзін з паўстанцкіх атрадаў у [[Вільня|Вільні]]. Удзельнік абароны Прагі (прадмесце [[Горад Варшава|Варшавы]]), потым эмігрыраваў у [[Галіцыя|Галіцыю]] ([[Аўстрыйская імперыя]]).
 
З 1801 у [[Парыж]]ы, дзе скончыў ваенную школу інжынераў і артылерыстаў. У 1805 пераехаў у Варшаву, у 1806 сфарміраваў там конны атрад. Удзельнік аўстра-французскай вайны [[1809]] (узнагароджаны ордэнам «Віртуці Мілітары»).
У [[вайна 1812|вайну 1812]] ваяваў на баку французаў, генерал кавалерыйскай брыгады 5-га корпуса [[Юзаф Панятоўскі|Юзафа Панятоўскага]] (1763—1813), удзельнічаў у баях пад [[Гарадскі пасёлак Мір|Мірам]], [[Горад Смаленск|Смаленскам]], у [[Барадзінская бітва|Барадзінскай бітве]]. Паранены, пад [[Горад Мядынь|Мядынню]] ўзяты ў палон і вывезены ў [[Горад Астрахань|Астрахань]]. У 1814 вярнуўся ў [[Горад Варшава|Варшаву]].
 
10 снежня 1813 граф [[Вінцэнт Тышкевіч|Вінцэнт Антоніевіч-Казіміравіч Тышкевіч]] (1756—1816), вялікі рэферэндарый і кавалер ордэнаў Рэчы Паспалітай, граф на [[Лагойск|Лагойску]]у і [[Горад Свіслач|Свіслачы]], міліянер, ажэнены з пляменніцай апошняга польскага караля і вялікага князя літоўскага Марыяй-Тэрэзай Панятоўскай (1761—1831), зацвердзіў тэстамент. Не маючы дзяцей, Вінцэнт Тышкевіч свае багатыя маёнткі перадаваў сваякам: Лагойск адпісаў графу [[Пій Феліцыянавіч Тышкевіч|Пію Тышкевічу]] (1756—1858), Белаполле – украінскім Тышкевічам, а Свіслач – графу Юзафу Тышкевічу (1724—1815), старосце вялятыцкаму, але апошні адмовіўся ад Свіслачы на карысць Тадэвуша Тышкевіча (1774—1852), з украінскай (бярдычаўскай) галіны роду Тышкевічаў.
 
Тадэвуш Тышкевіч прыняў у валоданне Свіслацкае графства (з цэнтрам у [[горад Свіслач|Свіслач]]ы) у Ваўкавыскім павеце [[Гродзенская губерня|Літоўска-Гродзенскай губерні]], дзе вырашыў пасяліцца.
З 1820 сенатар [[Царства Польскае|Царства Польскага]], увайшоў у склад сеймавага суда, які 1828 вёў следства над членамі Патрыятычнага таварыства.
 
У часПадчас [[Паўстанне 1830-1831|паўстання 1830—1831 гадоў]], калі апошняе разгарнулася і ў літоўска-беларускіх губернях, Тадэушу Тышкевічу было прапанавана ўзначаліць там паўстанне. Тышкевіч згадзіўся ўзначаліць Часовы паўстанцкі ўрад Літвы, створаны пры штабе паўстання ў [[Горад Варшава|Варшаве]], і войскі. У чэрвені 1831 на чале паўстанцкіх войск Тадэвуш Тышкевіч штурмаваў [[Горад Вільнюс|Вільню]], але беспаспяхова. Пасля паразы паўстання выехаў у [[Каралеўства Прусія|Прусію]], адтуль — у [[Горад Дрэздэн|Дрэздэн]], а ў пачатку 1832 — у [[Горад Парыж|Парыж]], дзе стала пачаў жыць і скончыў жыццё.
 
== Літаратура ==
* ''Гарбачова, В.В.'' Удзельнікі паўстання 1830—1831 гг. на Беларусі : бібліягр. слоўн. / В.В. Гарбачова. — Мінск : БДУ, 2006. — 400 с.
* ''Патоцкі, Л.'' Успаміны пры Тышкевічаву Свіслач, Дзярэчын і Ружану / Л. Патоцкі ; укл., прадм., камент., А.М. Філатавай. Пер. з польск. І.У. Саламевіча. — Мінск : Полымя, 1997. — 270 с.
 
{{DEFAULTSORT:Тышкевіч Тадэвуш}}
[[Катэгорыя:Асобы]]
[[Катэгорыя:Род Тышкевічаў|Тадэвуш]]
[[Катэгорыя:Кавалеры ордэнуордэна ВіртуціVirtuti МілітарыMilitari]]
 
[[be-x-old:Тадэвуш Тышкевіч]]
171 584

праўкі

Навігацыя