Розніца паміж версіямі "Род Гедзімінавічаў"

Jump to navigation Jump to search
210 байтаў выдалена ,  8 гадоў таму
др
афармленне
др (Bot: Migrating 12 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q2091436 (translate me))
др (афармленне)
[[FileВыява:LobCOA Kolomniof GediminGediminaičiai dynasty Lithuania.svg|thumb|[[Герб «Калюмны»]]]]
[[Выява:Lob Погоня Сигизмунда КейстутовичаPohonia.svg|thumb|[[Герб «Пагоня»]] [[Жыгімонт_Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча. 1432 г.]]]]
'''Гедзімінавічы''', '''Гедымінавічы''' ({{lang-lt|Gediminaičiai}}, {{lang-pl|Giedyminowicze }}) — шматлікі і разгалінаваны арыстакратычны род, прадстаўнікі найвышэйшай арыстакратыі у [[ВКЛ]], [[Польшча|Польшчы]], [[Венгрыя|Венгрыі]], [[Чэхія|Чэхіі]] і [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржаве]] (пазней [[Расія|Расіі]]), нашчадкі сыноў, унукаў і праўнукаў вял.кн. літоўскага [[Гедзімін]]а.
 
Кожны з сыноў Гедзіміна (апроч [[Монвід Гедзімінавіч|Монвіда]] або Мантоўта) пакінуў нашчадкаў, якія мусілі ўтварыць асобныя ўдзельныя дынастыі ў тых княствах, якімі валодалі іх бацькі. Але ва ўмовах ўтварэння цэнтралізаванай дзяржавы — ВКЛ, наступныя па Гедзіміне вялікія князі імкнуліся пазбегнуць утварэння ўдзелаў асабліва ў цэнтральнай частцы краіны. Так, [[Новагародак]] пасля смерці [[Карыят Гедзімінавіч|Карыята Гедзімінавіча]] перайшоў у велікакняжацкую ўласнасць, а [[Карыятавічы]] атрымалі ўдзелы на тэрыторыі [[Падолле|Падолля]], адваяванай [[Альгерд]]ам у татар. Увогуле Альгерд імкнуўся рассадзіць сваіх шматлікіх сыноў і пляменнікаў на новадалучаных тэрыторыях (якіх за час свайго панавання ён набыў шмат, выкарыстаўшыскарыстаўшы часовае аслабленне [[Залатая Арда|Залатой Арды]]).
 
[[Альгерд]] аддаў [[Полацк]] свайму старэйшаму сыну [[Андрэй Альгердавіч|Андрэю]], а яшчэ чацвёра [[Альгердавічы|Альгердавічаў]] атрымалі княствы ў [[Бранск]]у, [[Кіеў|Кіеве]], [[Чарнігаў|Чарнігаве]] і [[Ратна|Ратне]] (апошняе княства вылучана са складу [[Валынь|Валыні]]). [[Кейстут]] для сваіх сыноў вылучыў часткі ўласных уладанняў: [[Гродна]] і [[Берасце]] (пазней [[Кейстутавічы]] валодалі і Новагародкам). З сыноў [[Нарымонт Гедзімінавіч|Нарымонта]] старэйшы, [[Міхаіл Нарымонтавіч|Міхаіл]], захаваў за сабой бацькоўскі [[Пінск]]. Астатнім яго сынам дасталіся [[Белз]] на захадзе Валыні, [[Старадуб]] на Севершчыне (былой частцы [[Чарнігаўскае княства|Чарнігаўскага княства]]) і правы на тыя вотчыны, якія Нарымонт атрымаў ад [[Вялікі Ноўгарад|Вялікага Ноўгарада]]. Сыны [[Яўнут Гедзімінавіч|Яўнута]] захавалі [[Заслаўскае княства]], а іх нашчадкі праз шлюб набылі яшчэ і [[Мсціслаўскае княства]].
[[Альгердавічы]] і [[Кейстутавічы]] карысталіся, апроч герба «[[Герб Калюмны|Калюмны]]», агульнадзяржаўным гербам «[[Герб Пагоня|Пагоня]]» (Уладзіслаў-Ягайла унёс яго і ў дзяржаўны герб Польшчы побач з традыцыйным белым арлом). Пазней іх нашчадкі пачалі ўжываць «Пагоню» ў якасці родавага герба. «Пагоня» стала і эмблемай дынастыі [[Ягелоны|Ягелонаў]], заснаванай сынамі Ягайлы ад шлюбу з княжной [[Соф'я Гальшанская|Соф'яй Гальшанскай]] [[Уладзіслаў Варненчык|Уладзіславам]] і [[Казімір Ягелончык|Казімірам]]. Прадстаўнікі іншых галін Гедзімінавічаў працягвалі існаваць побач з Ягелонамі як найвышэйшая арыстакратыя.
 
== Гл. таксама ==
* [[Шляхецкія роды ВКЛ]]
{{Дынастыя Гедымінавічаў}}
 
[[Катэгорыя:Род Гедзімінавічаў| ]]

Навігацыя