Розніца паміж версіямі "Гней Пампей Вялікі"

Jump to navigation Jump to search
1 847 байтаў дададзена ,  12 гадоў таму
др
++
др
др (++)
{{вызнч|1=Пампей — Гней Пампей «Магн» («Вялікі»)}}; {{дз|1=сын Гнея Пампея Страбона}} ([[106 да н.э.|106]] — [[48 да н.э.]]): [[Старажытны Рым|рымскі]] ваенны і палітычны дзеяч перыяду грамадзянскіх войн, у выніку якіх была знішчана рэспубліка і ўстаноўлена дыктатура рабаўладальнікаў.
 
Быў асобай палітычна няўстойлівай і беспрынцыпнай. Будучы буйным землеўладальнікам і рабаўладальнікам, Гней Пампей вылучыўся ў барацьбе ў 80-я да н.э., калі далучыўся да [[Луцый Карнелій Сула|Сулы]] і абараняў устаноўлены ім рэжым, пазней удзельнічаў у падаўленні [[паўстанне Спартака|паўстання Спартака]]. У 67 да н.э. атрымаў надзвычайныя паўнамоцтвы на тры гады для барацьбы з піратамі ў [[Міжземнае мора|Міжземным моры]]. Камандаваў рымскім войскам у [[Трэцяя пантыйская вайна|Трэцяй пантыйскай вайне]] з [[Мітрыдат VI, цар пантыйскі|Мітрыдата VI Еўпатарам]] і канчаткова перамог апошняга (65 да н.э.). Адмова сената зацвердзіць мерапрыемствы Пампея на Усходзе і надзяліць яго салдат зямлёй прывяла яго ў 60 да н.э. да саюзу з [[Крас]]ам і [[Цэзар]]ам, якія стварылі ў Рыме першы трыумвірат. Пасля яго распаду ў 53 да н.э. быў абраны (у 52 да н.э.) адзінаасобным [[рымскі консул|консулам]], стаў рашучым палітычным праціўнікам Цэзара. У 50 да н.э. пад час [[грамадзянская вайна ў Рыме, 49 да н.э.|грамадзянскай вайны]] Пампею было даручана камандаванне войскам для барацьбы супраць Цэзара, ад якога ён панёс паразу [[бітва пад Фарсалам, 48 да н.э.|пад Фарсалам]] ([[48 да н.э.]]). Пасля паражэння ў тым жа годзе ён уцёк у Егіпет, дзе і быў забіты.<ref name="СкТв">Скарына Ф.: Творы... С. 185.</ref>
Паспяховы ваеначальнік; канчаткова перамог [[Мітрыдат VI, цар пантыйскі|Мітрыдата VI]] ў [[Трэцяя пантыйская вайна|Трэцяй пантыйскай вайне]].
 
Стаўся адзінаасобным [[рымскі консул|консулам]] ([[52 да н.э.]]); быў рашучым палітычным праціўнікам [[Цэзар]]а. У час [[грамадзянская вайна ў Рыме, -49|грамадзянскай вайны]] панёс паразу [[бітва пад Фарсалам, -48|пад Фарсалам]] ([[48 да н.э.]]), пазней быў забіты ў Егіпце.
 
Воіны Пампея называлі яго Магнам («Вялікім»). Паводле цверджанняў некаторых крыніц, пасля смерці Пампея ўсе яго статуі былі знішчаныя, аднак вядома, што Цэзар быў забіты каля статуі Пампея, а імператар [[Адрыян]] вярнуў тыя статуі, якія былі схаваныя ў храмах.
 
Верагодная выява — мармуровая галава са збораў Тышкевіча, якая трапіла ў Новую Карлсбергскую [[гліптатэка|гліптатэку]] ў [[горад Капенгаген|Капенгаген]]е (1887), і паказвае Пампея каля 50 да н.э., на вяршыні магутнасці. Партрэты з Венецыі і Фларэнцыі паказваюць маладзейшага Пампея<ref name=par>Партрэты...</ref>.
 
{{зноскі}}
 
{{літ|1=|{{крыніцы/СкарынаТв|185}}|Від=Б}}
 
[[{{ns:category}}:Асобы]]

Навігацыя