Розніца паміж версіямі "Дубай (эмірат)"

Jump to navigation Jump to search
32 704 байты дададзена ,  5 гадоў таму
няма тлумачэння праўкі
(File:Coat of arms of Dubai.svg)
|Заўвагі =
}}
'''Дубай''' ({{lang-ar|إمارة دبي}}) — эмірат ў ААЭ. Размешчаны на Аравійскім паўвостраве на поўдні Персідскага заліва. Сярод сямі эміратаў, якія ўваходзяць у склад краіны, займае першае месца па колькасці насельніцтва (2 137 377 чалавек, (па стане на 17 красавіка 2013 года<ref>{{cite web|url=http://www.dsc.gov.ae/Ar/DevIndicators/Pages/Demographic.aspx|title=المؤشرات الديمغرافية / Демографические показатели|date=17 апреля 2013|publisher=Статистический центр Дубая|lang=ar|accessdate=2013-04-17|archiveurl=http://www.webcitation.org/6G0JEqpCK|archivedate=2013-04-20}}</ref>) і другое пасля Абу-Дабі па плошчы (4114 км²). Сталіца эмірата — аднайменны горад Дубай. Толькі кіраўнікі Дубая і Абу-Дабі, сталіцы краіны, маюць права накласці вета на рашэнні па найважнейшых пытаннях дзяржаўнай значнасці ў заканадаўстве краіны.
'''Дубай''' ({{lang-ar|إمارة دبي}}) — другі паводле велічыні эмірат ў [[ААЭ]].
 
Сталіца — [[горад Дубай|Дубай]]. Плошча — 4 114 км², насельніцтва — 2 106 177 чалавек (2013 год).
 
== Геаграфія ==
Дубай размешчаны на ўзбярэжжы Персідскага заліва прыкладна на ўзроўні мора. На поўдні і паўднёвым-захадзе мяжуе з эміратам Абу-Дабі, на поўначы і ўсходзе з эміратам Шарджа, на захадзе абмываецца Персідскім залівам. Працягласць ўзбярэжжа — 72 км. Невялікі эксклаў Хатыла мяжуе з Эміратамі Аджман на захадзе і Рас эль-Хайма на поўначы, з паўднёва-ўсходняга боку рэгіён акружаны дзяржавай Аман.
[[File:CollageDubai.jpg|left|220px|thumb|Горад Дубай — сталіца эмірата.]]
 
На поўдні і паўднёвым-захадзе мяжуе з эміратам Абу-Дабі, на поўначы і ўсходзе з эміратам Шарджа. На захадзе абмываецца [[Персідскі заліў|Персідскім залівам]]. Працягласць ўзбярэжжа — 72 км.
Праліў Крык дзеліць Дубай на дзве часткі. На адным беразе размешчаны раён Бар-Дубай, на іншым — раён Дэйр. Абодва бакі злучаюцца ў трох месцах — мастамі Аль-Мактум і Аль-Гархуд і вядомым тунэлем Шындога (прататыпам Ла-Маншского тунэля), які праходзіць пад вусцем праліва.
 
{{Клімат мясцовасці
|Горад_род=Дубая
|Крыніца = Dubai Meteorological Office<ref name=weather>{{cite web|url=http://www.dubaiairport.com/dubaimet/MET/Climate.aspx|title=Climate|accessdate=2008-12-20|publisher=Dubai Meteorological Office|archiveurl=http://www.webcitation.org/6FwLAJRlJ|archivedate=2013-04-17}}</ref>, climatebase.ru (extremes, sun),<ref name="climatebase">{{cite web|title=Dubai, Emirates|url=http://climatebase.ru/station/41194/?lang=en|publisher=Climatebase.ru|accessdate=10 February 2013|archiveurl=http://www.webcitation.org/6FwLBGu8D|archivedate=2013-04-17}}</ref>, NOAA (humidity, 1974-1991)<ref name="NOAA">{{cite web|title=Climate Normals for Dubai|url=ftp://dossier.ogp.noaa.gov/GCOS/WMO-Normals/RA-II/UE/41194.TXT|publisher=Национальное управление океанических и атмосферных исследований|accessdate=10 February 2013}}</ref>
|Сту_а_макс = 31.6
|Лют_а_макс = 37.5
|Сак_а_макс = 41.3
|Кра_а_макс = 43.5
|Май_а_макс = 47.0
|Чэр_а_макс = 46.7
|Ліп_а_макс = 49.0
|Жні_а_макс = 48.7
|Вер_а_макс = 45.1
|Кас_а_макс = 42.0
|Ліс_а_макс = 41.0
|Сне_а_макс = 35.5
|Год_а_макс = 49.0
|Сту_сяр_макс = 24.0
|Лют_сяр_макс = 25.4
|Сак_сяр_макс = 28.2
|Кра_сяр_макс = 32.9
|Май_сяр_макс = 37.6
|Чэр_сяр_макс = 39.5
|Ліп_сяр_макс = 40.8
|Жні_сяр_макс = 41.3
|Вер_сяр_макс = 38.9
|Кас_сяр_макс = 35.4
|Ліс_сяр_макс = 30.5
|Сне_сяр_макс = 26.2
|Год_сяр_макс = 33.4
|Сту_сяр = 19
|Лют_сяр = 20
|Сак_сяр = 22.5
|Кра_сяр = 26
|Май_сяр = 30.5
|Чэр_сяр = 33
|Ліп_сяр = 34.5
|Жні_сяр = 35.5
|Вер_сяр = 32.5
|Кас_сяр = 29
|Ліс_сяр = 24.5
|Сне_сяр = 21
|Год_сяр = 27.5
|Сту_сяр_мін = 14.3
|Лют_сяр_мін = 15.4
|Сак_сяр_мін = 17.6
|Кра_сяр_мін = 20.8
|Май_сяр_мін = 24.6
|Чэр_сяр_мін = 27.2
|Ліп_сяр_мін = 29.9
|Жні_сяр_мін = 30.2
|Вер_сяр_мін = 27.5
|Кас_сяр_мін = 23.9
|Ліс_сяр_мін = 19.9
|Сне_сяр_мін = 16.3
|Год_сяр_мін = 22.3
|Сту_а_мін = 6.1
|Лют_а_мін = 6.9
|Сак_а_мін = 9.0
|Кра_а_мін = 13.4
|Май_а_мін = 15.1
|Чэр_а_мін = 18.2
|Ліп_а_мін = 20.4
|Жні_а_мін = 23.1
|Вер_а_мін = 16.5
|Кас_а_мін = 15.0
|Ліс_а_мін = 11.8
|Сне_а_мін = 8.2
|Год_а_мін = 6.1
|Сту_сяр_апад = 18.8
|Лют_сяр_апад = 25.0
|Сак_сяр_апад = 22.1
|Кра_сяр_апад = 7.2
|Май_сяр_апад = 0.4
|Чэр_сяр_апад = 0.0
|Ліп_сяр_апад = 0.8
|Жні_сяр_апад = 0.0
|Вер_сяр_апад = 0.0
|Кас_сяр_апад = 1.1
|Ліс_сяр_апад = 2.7
|Сне_сяр_апад = 16.2
|Год_сяр_апад = 7,9
}}
 
== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Дубая}}
=== Старажытны час і Сярэднявечча ===
У 7 тысячагоддзі да нашай эры тэрыторыя эмірата была пакрыта мангравыя балотам. Прыкладна пяць з паловай тысяч гадоў таму ў выніку змены берагавой лініі тэрыторыя пакрылася пяском, у выніку чаго з'явілася цяпер існая берагавая лінія. Першае пасяленне ў гісторыі Дубая датуецца трэцім тысячагоддзем да нашай эры, калі тэрыторыя была заселеная качавой плямёнамі. Археолагі знайшлі толькі некалькі такіх паселішчаў на тэрыторыі эмірата. З III па VII стагоддзе н. э. тэрыторыя знаходзілася пад кіраваннем Сасанідаў, пасля чаго кантроль перайшоў да Амеядаў, якія прынеслі з сабой іслам. На працягу тысяч гадоў тут зараблялі лоўляй рыбы і здабычай жэмчугу.
 
Самае ранняе пісьмовае згадванне аб Дубаі датуецца 1095 годам, калі гэта назва была згадана ў «Кнізе Геаграфіі» андалузскага (арабскага) географа Абу аль-Бакр. У VII стагоддзі невялікія шейхства, якія размяшчаліся ўздоўж паўднёвага ўзбярэжжа Персідскага заліва і паўночна-заходняга ўзбярэжжа Аманскага заліва ўвайшлі ў склад Арабскага халіфата, які распаўсюдзіў сярод мясцовых жыхароў іслам. У гэты перыяд паўсталі гарады Дубай, Шарджа, Эль-Фуджайра. Па меры паслаблення Халіфата шейхства атрымлівалі ўсё большую аўтаномію. У X-XI стагоддзях ўсходняя частка Аравійскага паўвострава ўваходзіла ў склад дзяржавы карматов, а пасля яго распаду трапіла пад уплыў Амана. Ужо ў старажытных рэлігійных пісаньнях арабскага свету Дубай згадваўся як буйны гандлёвы горад. У канцы XV стагоддзя ў рэгіён праніклі еўрапейцы. Партугалія здолела першай з заходніх дзяржаў замацавацца на паўвостраве, усталяваўшы кантроль над Бахрэйнам і Джульфаром, а таксама над Армузскім праліве.
 
=== Брытанскі пратэктарат ===
Першая згадка пра гарадскім паселішчы адносіцца да 1799 года. Горад быў заснаваны кланам Бані-Яс і адразу ж пераведзены ў падпарадкаванне Абу-Дабі. У 1833 годзе Дубай стаў незалежным эміратам ў выніку мірнага пераходу ўлады да дынастыі Аль Мактум клана Бані-Яс (родам з Абу-Дабі). З XVIII стагоддзя насельніцтва прыбярэжных арабскіх эміратаў, займалася галоўным чынам гандлем, было ўцягнута ў барацьбу з Вялікабрытаніяй, караблі якой манапалізавалі грузаперавозкі паміж партамі Персідскага заліва і пазбавілі жыхароў галоўнай крыніцы існавання. Гэта прывяло да непрацяглай вайне.
 
Індская кампанія пастаянна накіроўвала ў Персідскі заліў ваенныя экспедыцыі і ў 1820 годзе вымусіла эміраў і шэйхаў сямі арабскіх эміратаў падпісаць «Генеральны дагавор», які паклаў пачатак англійскаму панаванню на гэтай тэрыторыі і канчатковаму расчляненню Амана на тры часткі — імамат Аман, султанат Маскат і «Пірацкі бераг». З 1853 года ўсе эміраты абагульнена называліся «Аман Дагаворны». На тэрыторыі эміратаў былі створаны англійскія ваенныя базы. Палітычную ўладу ажыццяўляў англійскі палітычны агент. Тым не менш, усталяванне англійскай пратэктарата не прывяло да разбурэння традыцыйнай для рэгіёну патрыярхальнай сістэмы. Мясцовыя жыхары працягвалі трымацца старажытных традыцый. Яны не маглі аказаць сур'ёзнага супраціўлення каланізатарам у сілу сваёй малалікасці і пастаянных міжусобіц паміж рознымі плямёнамі. Дамінуючым племем на гэтых тэрыторыях з'яўлялася і з'яўляецца племя Бані-Яс, якое першапачаткова насяляла ўрадлівыя аазісы Ліва і Аль-Айн. У 1833 годзе адно з плямёнаў Бані-Яс — род Мактум — мігравала з аазісаў Саудаўскай Аравіі і абгрунтавалася ў Дубаі, абвясьціўшы незалежнасць горада. Так была заснавана дынастыя Аль-Мактум, якая кіруе эміратам Дубай па гэты дзень. Назва эмірата Дубай перакладаецца з арабскага як «саранча, што вылупяецца з лічынкі». Яго стратэгічнае і геаграфічнае становішча зрабілі горад важным цэнтрам гандлю, і да пачатку XX стагоддзя, Дубай ужо быў важным рэгіянальным портам.
 
=== XX стагоддзе ===
У пачатку 1920-х гадоў у Эміратах разгарнулася барацьба за незалежнасць. У гэты ж у час адбылася пераломная падзея ў гісторыі Эміратаў і ўсяго Блізкага ўсходу — у Персідскім заліве было адкрыта радовішча нафты. У 1922 годзе англічане ўсталявалі кантроль за правам шэйхаў прадастаўляць канцэсii на разведку і здабычу нафты. Аднак у Дагаворным Амане нафтаздабыча не вялася і асноўны даход Эміратам прыносіла гандаль жэмчугам. З пачаткам здабычы нафты ў 1950-х у рэгіён пачаўся прыток замежных інвестыцый, даходы ад гандлю нафтай дазволілі істотна падняць узровень жыцця мясцовага насельніцтва. Але Эміраты заставаліся пад брытанскім пратэктаратам, супраць якога ў 1964 годзе выступіла Ліга арабскіх дзяржаў, якая дэкларыравала права арабскіх народаў на поўную незалежнасць. У 1968 годзе, пасля апублікавання рашэння ўрада Вялікабрытаніі аб намеры вывесці да канца 1971 года брытанскія войскі з раёнаў, размешчаных на ўсход ад Суэцкага канала, у тым ліку з дзяржаў Персідскага заліва, Эміры падпісалі пагадненне аб утварэнні Федэрацыі арабскіх Эміратаў Персідскага заліва. 18 лютага 1968 года шэйх Дубая Рашыд ібн Саід сустракаўся ў спецыяльна пабудаваным у пустыні намётавым лагеры з эмірам Абу-Дабі шэйхам Заедам ібн Султанам ан-Нахаянам, дзе яны прыйшлі да прынцыповай дамоўленасці аб стварэнні федэрацыі Абу-Дабі і Дубая («Union Accord»). У палацы шэйха, у Дубаі, 2 снежня 1971 года сустрэліся Эміры Абу-Дабі, Дубая, Шарджа, Аджман, Фуджайры і наследны прынц Умм-эль-Кайвайна для падпісання часовай канстытуцыі ААЭ. Дубай стаў другім эміратам краіны, якія атрымаў незалежнасць.
 
== Эканоміка ==
Геаграфічнае становішча эмірата, парты якога размяшчаюцца на скрыжаванні марскіх шляхоў з Індыі і краін Паўднёва-Усходняй Азіі ў Еўропу і Афрыку, станоўча ўплывала на эканоміку рэгіёну. У Дубаі спынялася вялікая колькасць камерсантаў з Індыі, многія з якіх у далейшым аселі на пастаяннае месца жыхарства. З-за заняпаду ў галіны экспарту жэмчугу, на якім эмірат спецыялізаваўся да 1930-х гадоў, пачалася масавая міграцыя насельніцтва да іншых частках Персідскага заліва. Шэйх Саід, які быў вымушаны шукаць альтэрнатыўныя крыніцы даходу, прыняў рашэнне ператварыць Дубай ў адзін з вядучых цэнтраў рээкспарту ў свеце. Жадаючы прыцягнуць замежных гандляроў, шэйх значна знізіў падаткаабкладанне, перавабіць такім чынам камерсантаў, у тым ліку і брытанскіх, з суседняга эмірата Шарджа, які быў у той час галоўным гандлёвым цэнтрам рэгіёну. Рана распазнаўшы велізарны эканамічны патэнцыял Дубая, шэйх спрыяў росквіту эмірата і яго сталіцы.
 
У 1950-х гадах у сувязі з вялікай хваляй міграцыі брытанскіх прадпрымальнікаў з Шарджа, у Дубаі правялі электрыфікацыя, наладзілі тэлефонную сувязь і пабудавалі міжнародны аэрапорт. Сын папярэдняга шэйха, Рашыд ібн Саід аль-Мактум, пабудаваў першую сучасную шашу ў Дубаі — Шэйх-Заед-Роўд, мост Аль-Мактум (1963), займаўся арганізацыяй расчысткі прыбярэжных вод эмірата для пракладкі больш зручнага суднаходнага фарватэру: глыбакаводная гавань Порт Рашыд (1967-1972), другая гавань у Гара-Алі (найбуйнейшая ў свеце штучная гавань). Стварыў зону свабоднага гандлю ў Гара-Алі і заснаваў Сусветны гандлёвы цэнтр у Дубаі.
 
Значны рост коштаў на нафту пасля баявых дзеянняў у раёне Персідскага заліве паўплываў на эканамічную палітыку эмірата Дубай, накіраваную на развіццё свабоднага гандлю і ўязнога турызму. Поспех свабоднай зоны Гара-Алі даў падставу для капіявання гэтай мадэлі, стварэння новых свабодных зон, у тым ліку інтэрнэт-горад Дубай, Горад СМІ Дубай і квартал хмарачосаў Дубай Марына (Марскі горад) з ланцугом Jumeirah Lake Towers і адной з самых фешэнэбельных яхтенных прыстаняў ў свеце . Былі пабудаваны адны з найбуйнейшых у свеце гатэляў: Бурдж аль-Араб («Ветразь»), Джумейра-Біч-гатэль<ref>[https://www.jumeirah.com/en/hotels-resorts/dubai/jumeirah-beach-hotel/ Jumeirah Beach Hotel]</ref> (у складзе бізнес-цэнтра «Мадынат Джумейра»<ref>[http://sergio-zevs.blogspot.fr/2013/03/Madinat-Jumeirah.html Мадинат Джумейра]</ref>), гатэль Вежа Ружы, хмарачос Бурдж-Халіфа (Вежа Халіфа) — самы высокі аўтаномны гатэль у свеце, таксама створаны новыя жылыя масівы і шматлікія гандлёва-забаўляльныя комплексы з вялікімі плошчамі, прывабныя для турыстаў (Дубай-Молі, Эмірэйтс-мол, Марына-Молі), аквапарк Wild Wadi Water Park.
 
Гісторыя вышыннага будаўніцтва ў Дубаі пачалася з 39-павярховага дубайскага Сусветнага гандлёвага цэнтра, вышыня якога складае 149 метраў, пабудаванага ў 1979 годзе<ref name="втс">{{Cite web|title=Dubai World Trade Centre|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=3245|publisher=ScyscraperPage.com|accessdate=2010-06-05|archiveurl=http://www.webcitation.org/66Bx2QlTS|archivedate=2012-03-16}}</ref><ref name="втс1">{{cite web|title=Dubai World Trade Centre|url=http://www.emporis.com/building/worldtradecenter-dubai-unitedarabemirates?lng=3|publisher=Emporis.com|accessdate=2011-06-05|archiveurl=http://www.webcitation.org/66Bx2zTeY|archivedate=2012-03-16}}</ref>. Па завяршэнні будаўніцтва гэты будынак быў самым высокім на Блізкім Усходзе. З 1999 года, і, асабліва, пасля 2005 года, Дубай перажывае сапраўдны вышынны будаўнічы бум. Усе 38 хмарачосаў вышэй 220 метраў былі пабудаваныя пасля 1999 года. Па стане на чэрвень 2011 года ў Дубаі 38 пабудаваных вышынных будынка вышэй 120 метраў, а таксама 19 будуюцца і запланаваных да будаўніцтва<ref>{{cite web|url=http://archive.gulfnews.com/articles/07/05/28/10128282.html|title=Dubai to have at least six supertowers by '15|publisher=[[Gulf News]]|date=2007-05-28|accessdate=2007-11-12|archiveurl=http://www.webcitation.org/66Bx3qoBH|archivedate=2012-03-16}}{{ref-en}}</ref>. Будуюцца і прапануюцца такія цікавыя праекты, як самы высокі жылы будынак у свеце - Пентамініум<ref name="вышдом">{{Cite web|title=Pentominium|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=56322|publisher=ScyscraperPage.com|accessdate=2010-06-05|archiveurl=http://www.webcitation.org/66Bx4orTC|archivedate=2012-03-16}}</ref><ref name="вышдом1">{{cite web|title=Pentominium|url=http://www.emporis.com/application/?nav=building&lng=3&id=pentonium-dubai-unitedarabemirates|publisher=Emporis.com|accessdate=2011-06-05|archiveurl=http://www.webcitation.org/66Bx5Oo5R|archivedate=2012-03-16}}</ref> і першы ў свеце хмарачос, які верціцца — Dynamic Tower<ref name="динамик">{{Cite web|title=Dynamic Tower|url=http://skyscraperpage.com/diagrams/?buildingID=78337|publisher=ScyscraperPage.com|accessdate=2010-06-05|archiveurl=http://www.webcitation.org/66Bx69PKY|archivedate=2012-03-16}}</ref><ref name="динамик1">{{cite web|title=Dynamic Tower|url=http://www.emporis.com/application/?nav=building&lng=3&id=dynamicarchitecturebuilding-dubai-unitedarabemirates|publisher=Emporis.com|accessdate=2011-06-05|archiveurl=http://www.webcitation.org/66Bx6eALM|archivedate=2012-03-16}}</ref>.
 
З 2002 года ў эміраце назіралася павелічэнне колькасці прыватных інвестыцый у нерухомую маёмасць, за кошт інвестараў былі ажыццёўленыя такія значныя праекты, як стварэнне штучных насыпных астравоў. У 2001-2008 гадах гадах перад узбярэжжам ў раёне Джумейра быў створаны першы штучны востраў Пальма Джумейра, з групы Пальмавых астравоў. Пасля гэтага з'явіўся новы праект — Астравы «Свет» — штучны архіпелаг, які складаецца з некалькіх астравоў, які агульнай формай нагадвае кантыненты Зямлі, знаходзіцца ў 4 кіламетрах ад берагавой лініі эмірата<ref>[http://www.ameinfo.com/133896 Dubai’s Palm and World Islands — progress update]</ref>. Астравы створаны, галоўным чынам, з пяску дробных прыбярэжных вод эмірата Дубай і, разам з пальмавымі астравамі з'яўляюцца яшчэ адным штучным архіпелагам ў ваколіцах адміністрацыйнага цэнтра эмірата Дубай. Ідэя стварэння такога архіпелага належыць кронпрынцу эмірата і міністра абароны ААЭ, шэйху Махамеду бен Рашыд аль-Мактуму<ref>[http://www.zagranhouse.ru/article/2009/07/15/6 Автор идеи создания архипелага «The World» — его высочество Шейх Мохаммед бен Рашид Аль-Мактум (Mohammad Bin Rashid Al Maktoum)]</ref>. У планах — павелічэнне архіпелага шляхам стварэння новых астравоў па праекце The Universe («Сусвет»).
 
Пабудавана метро і ў 2014 годзе будзе ўведзена ў эксплуатацыю трамвайная лінія. Аднак, здаровы эканамічны рост у апошнія гады суправаджаўся павышэннем ўзроўню інфляцыі (у 11,2% па дадзеных на 2007 год), які быў выкліканы часткова блізкім падваеннем камерцыйных і жылых рэнтавых выдаткаў, якія прыводзяць да істотнага павелічэння пражытачнага мінімуму для жыхароў.
 
У 2008 годзе на найбуйнейшай у свеце кірмашы па будаўніцтве і зямельным планаванні ў Дубаі быў прадстаўлены новы праект па стварэнні Садоў Джумейра (Jumeirah Gardens), які прадугледжвае будаўніцтва новых гарадскіх кварталаў у эміраце. Плануецца знесці ўсе старыя, малапавярховыя будынкі, і на іх месцы пракласці суднаходны канал у напрамку з захаду на ўсход з выхадам у мора. На цяпер малаўжыванай тэрыторыі ў 12 км² будуць пабудаваны сучасныя будынкі для насельніцтва колькасцю ў 50-60 тысяч чалавек.
 
<gallery>
File:Jumeriah Beach Road.jpg|<center><small>Джумейра-Біч-роуд</small></center>
File:Jumeirah Islands on 1 May 2007.jpg|<center><small>Астравы Джумейра</small></center>
File:PalmIslandDubai.JPG|<center><small>Пальм-Джумейра</small></center>
File:Madinat Jumeirah-Dubai3303.JPG|<center><small>Мадынат Джумейра</small></center>
File:Dubai Marina at Night on 27 February 2007.jpg|<center><small>Дубай МарЫна ноччу, [[2007]]</small></center>
Файл:Dubai night skyline.jpg|<center><small>[[Шаша Шэйха Заеда]]</small></center>
</gallery>
 
=== Даведачная інфармацыя ===
ВУП - $ 100 млрд (2008 год)<ref name="vedomosti220030">[http://www.vedomosti.ru/newspaper/article/2009/11/27/220030 Спустились с пальмы]. 27.11.2009. [[Ведомости]]</ref>.
 
=== Макраэканоміка ===
На 2009 год даўгі эмірата і яго дзяржкампаній складаюць $ 80 млрд, што больш, чым ВУП эмірата. З іх $ 59 млрд прыпадае на інвестыцыйную кампанію Dubai World<ref name="vedomosti220030" />.
 
=== Кампаніі ===
Найбуйнейшай кампаніяй Дубая з'яўляецца дзяржаўная інвестыцыйная кампанія Аб'яднаных Арабскіх Эміратаў Dubai World. Першапачаткова вобласцю інтарэсаў кампаніі з'яўляўся партовы бізнэс. З часам адбылася дыверсіфікацыя інвестыцый. Цяпер пад кантролем Dubai World знаходзяцца аб'екты энергетыкі, фінансава-банкаўскай сферы, забаўляльнага бізнесу.
 
У Дубаі таксама зарэгістраваныя Borse Dubai (арабская холдынгавая кампанія, якая валодае двума біржамі: Дубайскім фінансавым рынкам і Дубайскай міжнароднай фінансавай біржай) і Mecca Cola World Company (вытворца безалкагольнага газаванага напою Mecca-Cola)
 
=== Парты ===
Праліў Крык з глыбокай старажытнасці гуляў выключную ролю для Дубая і ўсяго басейна Індыйскага акіяна, паколькі з'яўляўся зручнай і бяспечнай гаванню для лодак і драўляных судоў, захаджалых у парты Персідскага заліва, Афрыкі і Індыі.
 
Усяго ў Дубаі размешчана тры буйных марскіх порта — Хамра, Рашыд і Гара-Алі. Найважнейшы з іх — Гара-Алі, адзін з лепшых і самых вялікіх партоў ва ўсім Персідскім заліве. Порт, пабудаваны ў 1971-1979 гг., валодае 67 прычаламі і развітой сістэмай аўтадарог. Гара-Алі з'яўляецца свабоднай эканамічнай зонай, якая прадстаўляе магчымасці бяспошліннага імпарту, стопрацэнтныя правы ўласнасці на любое прадпрыемства па-за залежнасці ад падданства, танную электраэнергію і развітую інфраструктуру.
 
=== Нафтаздабыча ===
Развіццю Дубая значна спрыяла адкрыццё і здабыча нафты, ролю нафтавага бізнесу ў эканоміцы Дубая заўсёды была невялікая ў параўнанні з Абу-Дабі.
 
На 2009 год даказаныя запасы нафты складаюць 4 млрд барэляў (у цэлым па ААЭ — 97,6 млрд.). У Дубаі здабываецца толькі за 80 000 бар. нафты ў дзень — гэта $ 2,9 млрд прыбыткаў за год пры цане барэля ў 2008 г. каля $ 100 (усяго ў ААЭ — 2,27 млн бар.)<ref name="vedomosti220030" />.
 
=== Нерухомасць ===
Дзякуючы прытоку танных нафтадаляраў і звязаных з гэтым танных крэдытаў у 1990-х — 2000-х гадах у Дубаі бурна рос рынак нерухомасці. У гэты перыяд было рэалізавана некалькі маштабных праектаў, напрыклад, насыпныя Астравы Пальм, хмарачос Бурдж-Халіфа. Аднак, падчас крызісу 2009 года цэны на нерухомасць сталі рэзка зніжацца. З пачатку 2009 года па канец III квартала офісы патаннелі на 58%, жыллё — на 43 %, а вакантныя плошчы ў нядаўна пабудаваных офісах складалі 59%<ref name="vedomosti220030" />. Фарміруе, рэгулюе і ліцэнзуе дзейнасць, звязаную з нерухомасцю ў Дубаі ўстанова Дэпартамента зямельных рэсурсаў Дубая — RERA (Real Estate Regulatory Authority (араб. ‎‎ مؤسسة التنظيم العقاري) — орган па рэгуляванні сектара нерухомасці Дубая).
 
=== Турызм ===
Эмірат Дубай з'яўляецца вядомым турыстычным цэнтрам на Блізкім Усходзе. Некаторыя славутасці Дубая:
 
* Хмарачосы, у тым ліку самы высокі на дадзены момант (2014) хмарачос ў свеце
* Вярблюджыя бегі
* Скокі (спаборніцтвы па конным спорце)
* Аўтагонкі
* Музей сакалінага палявання
* Ружовыя фламінга
* Акіянарыум ў гатэлі «Атлантыс»
* Аквапарк Wild Wadi Water Park
* Тэнісныя турніры жаночы (WTA) і мужчынскі (ATP)
 
== Гл. таксама ==
* [[Эмірацкае Дубайскае тэлебачанне]]
 
{{зноскі}}
 
== Спасылкі ==
* [http://www.dubai.ae/ Урад Дубая]
* [http://www.dubaitourism.ae/ Дэпартамент турызма Дубая]
* [http://www.dsc.gov.ae/Ar/Pages/home.aspx Цэнтр статыстыкі Дубая]
 
{{Эміраты ААЭ}}
[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Істотныя артыкулы]]
[[Катэгорыя:Аб'яднаныя Арабскія Эміраты]]
 
{{Link GA|en}}
 
[[pl:Dubaj]]
35 477

правак

Навігацыя